12. ceza dairesinden haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan koruma tedbirleri tazminat davasında maddi ve manevi tazminatın yargıtay bozması sonrası yeniden tespiti.

12. Ceza Dairesinden haksız gözaltı ve tutukluluk nedeniyle açılan koruma tedbirleri tazminat davasında maddi ve manevi tazminatın Yargıtay bozması sonrası yeniden tespiti.

Özet: Nitelikli dolandırıcılık suçundan 97 gün haksız yere gözaltında ve tutuklu kalıp beraat eden davacının, haksız koruma tedbirleri nedeniyle açtığı tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı; maddi ve manevi tazminatın eksik hesaplanması, yetersiz inceleme ve usul hataları gibi gerekçelerle bir üst mahkeme tarafından bozulmuş; bozma sonrası yapılan yargılamada mahkemece maddi ve manevi tazminat miktarı artırılarak hükmedilen yeni kararın, davalı vekili tarafından tazminat koşullarının oluşmadığı ve belirlenen miktarın fahiş olduğu iddialarıyla yeniden temyiz edilmesi sürecini ele almaktadır.

12. Ceza Dairesi 2025/5208 E. , 2025/8778 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi

SAYISI : 2024/357 E., 2025/262 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ : 15.04.2015

HÜKÜM : Davanın kısmen kabulü

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama

Davacının tazminat talebi hakkında dairemizce verilen bozma kararı üzerine kurulan hükmün; davalı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 1086 sayılı HMUK'un 427. ve 1412 sayılı CMUK'un 317. maddeleri gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü;

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı, tutukluluk ve yargılama nedeniyle 9.500 TL maddi ve 20.000 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 1.989,78 TL maddi ve 2.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı vekilinin temyiz başvurusu üzerine Dairemizin 13.02.2024 tarihli ve 2022/50 65... /607 Karar sayılı ilamıyla;

"1.Tazminat davasına dayanak teşkil eden Bakırköy 22. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/4 91... /641 Karar sayılı ceza dava dosyasında, davacı ile ilgili gözaltı tutanakları, tahliyeye ilişkin müzekkereler ve belgelerin Yargıtay denetimine olanak verecek şekilde aslı ya da onaylı örneklerinin dosya içine alınmaması ve tutuklulukta geçen sürelerin infaz edilip edilmediği, infaz edilmiş olması halinde, infaz tarihleri ceza infaz kurumundan sorularak infaz edilen tutukluluk süresinin tereddüde mahal vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerektiğinin gözetilmeyerek eksik inceleme ile karar verilmesi,

2.Davacının nüfus kaydının ve sabıka kaydının dosya arasına alınmaması,

3.CMK'nın 144/1-a. maddesinin yürürlükten kaldırılması nedeniyle mahsup durumu tazminata engel oluşturmamakla birlikte, haklarında mahsup işlemi yapılmayan kişilerle tutukluluğu başka mahkumiyetinden mahsup edilenler arasındaki dengenin, hak ve nesafetin sağlanması gerektiği dikkate alınarak, davacının tutuklu kaldığı sürenin başka mahkumiyetinden mahsup edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğinin gözetilmemesi,

4.Gerekçeli karar başlığında, ''Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat'' olan dava türünün ''Kanun dışı yakalanan veya tutuklanan kişilere tazminat verilmesi' olarak yazılması,

5. Kabule göre de; maddi tazminatın, davacının tutuklu kaldığı döneme ilişkin net asgari ücret üzerinden hesaplanan "1.819,70" TL yerine, hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak bu miktarın üstünde kalacak şekilde "1.989,78" TL olarak tayin edilmesi suretiyle, davacı lehine fazla maddi tazminata hükmolunması,

6.Kabule göre de; davacı vekilinin talep edilen maddi ve manevi tazminatlara göz altı tarihinden itibaren faiz işletilmesi talebinde bulunduğu, mahkemece davacı tarafın gözaltına alınıp alınmadığı, alınmış ise göz altı tarihi tereddüte yer verilmeksizin tespit edilmeden yalnızca haksız tutuklama tedbiri nedeniyle maddi ve manevi tazminata hükmedildiği, hükmedilen tazminatlara faiz başlangıcı olarak tutuklama tarihten itibaren faiz işletilmesi,

7.Kabule göre de; nesnel bir ölçüt olmamakla birlikte, davacı lehine hükmedilecek manevi tazminatın davacının sosyal ve ekonomik durumu, üzerine atılı suçun niteliği, tutuklanmasına neden olan olayın cereyan tarzı, tutuklu kaldığı süre ve benzeri hususlar ile tazminat davasının kesinleşeceği tarihe kadar faizi ile birlikte elde edeceği parasal değer dikkate alınıp, hak ve nesafet ilkelerine uygun, makul bir miktar olarak tayin ve tespiti gerekirken, belirlenen ölçütlere uymayacak miktarda çok eksik manevi tazminata hükmedilmesi," gerekçeleriyle hükmün bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine yapılan yargılamada davanın kısmen kabulü ile 1.819,70TL maddi, 8.000,00TL manevi tazminatın gözaltı ve tutuklama tarihi olan 12.05.2010 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekilinin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davalı vekilinin temyiz sebepleri; davanın reddi gerektiğine, tazminat koşullarının oluşmadığına, yargılama giderlerinin davacıya da yükletilmesi gerektiğine, hazine lehine de vekalete hükmolunması gerektiğine, tazminat miktarının fahiş olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; tazminat talebinin dayanağı olan Bakırköy 22. Asliye Ceza Mahkemesinin 2013/4 91... /641 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının nitelikli dolandırıcılık suçundan 12.05.2010-17.08.2010 tarihleri arasında 97 gün gözaltında ve tutuklu kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 24.02.2015 tarihinde kesinleştiği, tutuklama tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142 nci maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı hakkında aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, tutukluluk süresinin başkaca cezasından mahsup edilmediği, tutukluluk süresinin infaz gördüğü, belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, tazminat şartlarının oluştuğunun saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, gözaltı ve tutukluluk süresi için belirlenen tazminat miktarının makul olduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin tüm temyiz sebeplerinin reddi ile hükmün, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle ONANMASINA,

Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

10.12.2025 tarihinde karar verildi.