Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, mirasın gerçek reddi isteminde ortaya çıkan yetki uyuşmazlığında Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesini yargı yeri olarak belirledi.
Özet: Bu karar, mirasın gerçek reddi istemine ilişkin ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını gidermektedir; dosya kapsamından, mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için kanunda aksine hüküm bulunmadıkça talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğe yazılması gereken bu tür beyanların ilk yapıldığı Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesinin uyuşmazlığı sonuçlandırmakla yetkili olduğuna hükmedilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9475 E.  ,  2025/14543 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/2011 Esas, 2024/1951 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesinin 26.08.2024 Tarihli ve 2024/1143 Esas, 2024/1227 Karar Sayılı Kararı
Murisin yerleşim yerinin ... Mah. .. Cad. No:2A .../İstanbul olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
B. İstanbul Anadolu 23. Sulh Hukuk Mahkemesinin 31.12.2024 Tarihli ve 2024/2011 Esas, 2024/1951 Karar Sayılı Kararı
Mirastan doğan davalar arasında mirasın gerçek reddinin yer almadığı, dolayısıyla red beyanının yapılacağı mahkeme yönünden kesin yetkinin söz konusu olmadığı, kesin yetkinin söz konusu olmadığı durumlarda yetki itirazı olmaksızın yetkisizlik kararı verilmesinin mümkün olmadığı, bu haliyle mirasın reddi beyanının bildirildiği ilk Mahkeme olan Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesinde mirasın reddi beyanının karara bağlanması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 609 uncu maddesi uyarınca mirasın gerçek reddi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 6100 sayılı Kanun’un" Çekişmesiz yargı işleri" başlıklı 382 nci maddesinin 2 nci fıkrasının c bendinin 7 nci alt bendi .
3. 6100 sayılı Kanun’un "Çekişmesiz yargı işlerinde yetki" başlıklı 384 üncü maddesi şöyledir.
"Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesi yetkilidir."
4. 4721 sayılı Kanun’un 609 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir:
“Süresi içinde yapılmış olan ret beyanı, mirasın açıldığı yerin sulh mahkemesince özel kütüğüne yazılır ve reddeden mirasçı isterse kendisine reddi gösteren bir belge verilir.
”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamından, uyuşmazlığın mirasın gerçek reddi istemine ilişkin olup mirasın reddi beyanının tespiti ve tescili isteminin çekişmesiz yargı işlerinden olduğu, çekişmesiz yargı işleri için talepte bulunan kişinin veya ilgililerden birinin oturduğu yer mahkemesinin yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gemlik Sulh Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.