Nüfus kaydı düzeltme davasında yetki uyuşmazlığı: Kısıtlının yerleşim yeri vesayet makamının bulunduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesidir.
Özet: Bu hukuki metin, nüfus kaydı düzeltme davasında ortaya çıkan yetki uyuşmazlığını ele almaktadır; Samsun, Karaman ve Gölcük Asliye Hukuk Mahkemelerinin, davacının MERNİS adresi, vasilik durumu ve vasinin ikametgahı gibi farklı gerekçelerle yetkisizlik kararı vermesi üzerine oluşan ihtilafı çözüme kavuşturmuştur. Yapılan değerlendirmede, nüfus kaydı düzeltilmek istenen kişinin Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesi tarafından vasilik altında bulunduğu ve kısıtlının yerleşim yerinin vesayet makamının bulunduğu yer olduğu tespitiyle, davanın görülmesi için Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesi yetkili mahkeme olarak belirlenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/9136 E.  ,  2025/14531 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2025/102 Esas, 2025/98 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Samsun 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 04.09.2024 Tarihli ve 2024/313 Esas, 2024/408 Karar Sayılı Kararı
Davacının mernis adresinin ... Mah. ...Sok No:2 İç Kapı No:2 .../Merkez olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
B. Karaman 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.11.2024 Tarihli ve 2024/450 Esas, 2024/572 Karar Sayılı Kararı
Somut olayda, nüfus kaydı düzeltilmek istenen davacının hükümlü olarak cezaevinde bulunduğu, vesayet altında bulunduğu ve kısıtlının vesayet makamı Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, davanın Gölcük Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
C. Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.04.2025 Tarihli ve 2025/102 Esas, 2025/98 Karar Sayılı Kararı
Davacı ve vasisinin adresinin Karaman ili olarak gözüktüğü, salt vesayet makamının Gölcük'te olmasının Nüfus davasınında Gölcük'te görülmesini gerektirmediği gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık
Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.
B. İlgili Hukuk
1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.
2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:
“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”
3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:
“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”
C. Değerlendirme
Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre, nüfus kaydı düzeltilmesi istenenin Gölcük Sulh Hukuk Mahkemesinin 2022/251 Esas, 2022/1588 Karar sayılı kararı ile vesayet altına alındığı ve bu mahkemece takip edildiği, kısıtlılık halinin devam ettiği, yerleşim yerinin vesayet makamının bulunduğu yer olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde çözümlenmesi gerekmektedir.
III. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
6100 sayılı Kanun’un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gölcük 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,
17.11.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.