Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz tescili davasında, sulu tarım arazisi vasfı ile değerleme yöntemleri ihtilafına dair bölge adliye mahkemesi ret kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bursada bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve sanayi bölgesi adına tescili davasında, ilk derece mahkemesinin kamulaştırma bedelini belirleyip davanın kabulüne ilişkin kararı, taşınmazın sulu tarım arazisi niteliği, uygulanan değerleme yöntemi, belirlenen bedelin yüksekliği ve faiz hükmüne dair itirazlarla davacı idare ve davalılar tarafından istinaf edilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın gelir metoduyla yöre koşulları ve resmi veriler ışığında doğru değerlendiği ve faiz uygulamasının yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularını esastan reddetmiş, davacı idarenin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay, nihai değerlendirme sürecine geçmiştir.
MAHKEMESİ: Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/2019 Esas, 2025/660 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: ... 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/606 Esas, 2024/371 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... Mobilya ve Ağaç İşleri ... Sanayi Bölgesi adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 935 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın ... Mobilya ve Ağaç İşleri ... Sanayi Bölgesi adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalılar vekili cevap dilekçesi sunmamıştır. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile ... Mobilya ve Ağaç İşleri ... Sanayi Bölgesi adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında olmadığını, taşınmazda kuru tarım arazisi ürünlerinin yetiştirildiğini, mevcut su kaynaklarından dava konusu taşınmazın sulanmasının mümkün olmadığını, dava konusu taşınmazda henüz sulu ya da kuru tarım yapıldığı netleşmeden gerçeğe aykırı bilirkişi raporu üzerinden hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, Anayasa Mahkemesinin 2942 sayılı Kanun'daki faize ilişkin hükmü iptal ettiğinden İlk Derece Mahkemesi kararının faiz hükmü yönünden hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın yıllık gelirinin hatalı tespit edildiğini ve eksik hesaplandığını, bilirkişi raporunda taşınmazın piyasa rayiçlerinin irdelenmediğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza net geliri esas alınarak değer biçilmesi, değer biçilirken de yöre koşullarına uygun münavebe ürünleri seçilmek suretiyle dava tarihinde geçerli olan resmî veri listesi esas alınıp taşınmazın bulunduğu yer İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinde belirtilen masraflarla ekonomik tarım yapılamayacağının değerlendirilip üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ü oranında alınması, dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre %4 kapitalizasyon faizi uygulanması, net gelir yöntemi ile taşınmazın gerçek değerine ulaşıldığından objektif değer artışı uygulanmaması, adil ve hakkaniyete olarak uygun tespit edilen bedelin davalı tarafa derhal ödenmesi yerinde olup İlk Derece Mahkemesinin kararında belirtilen hususlarda bir isabetsizlik bulunmadığı, dava tarihinden itibaren dört aylık süre içerisinde davanın sonuçlandırılmaması nedeniyle bu sürenin bitiminden itibaren kamulaştırma bedeline yasal faiz uygulanması da yerinde olduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,16.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.