Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesi, üçüncü şahıs menfi tespit davasında, haciz ihbarnamesinden kaynaklanan uyuşmazlığın Asliye Hukuk Mahkemesi görevinde olduğuna hükmederek usulden ret kararı verdi.
Özet: Bu hukuki evrakta, üçüncü şahıs konumundaki davacı tarafından, kendisine gönderilen haciz ihbarnamesi üzerine icra takip dosyası borçlularına borcu olmadığı iddiasıyla açılan menfi tespit davasının yargılamasında, mahkemece yapılan inceleme neticesinde, davacının icra takibinin tarafı olmaması, uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması ve davanın Türk Ticaret Kanunu anlamında ticari dava niteliği taşımaması nedeniyle, davaya bakma görevinin ticari mahkemeler yerine genel görevli asliye hukuk mahkemelerine ait olduğu tespit edilerek, Hukuk Muhakemeleri Kanunu uyarınca görev şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine, görevli mahkemenin ilgili asliye hukuk mahkemesi olduğuna ve dosyanın talep halinde buraya gönderilmesine hükmedilmiştir.

T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/1119 Esas
KARAR NO : 2025/1302
DAVA : 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 04/12/2025
KARAR TARİHİ : 05/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 05/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline, davalı tarafından 21/11/2025 tarihinde Bakırköy ... İcra Müdürlüğünün ... E. numaralı dosyasından üçüncü haciz ihbarnamesi tebliğ edildiğini, bu icra takip dosyasının alacaklısının, işbu davada davalı Kumaşçı Tekstil San. ve Tic. Ltd. Şti. olduğunu, müvekkilinin, icra takip dosyasında borçlu olarak gözüken kurumlara ve şahıslara borcunun bulunmadığını, dolayısıyla, 15 günlük süre içerisinde işbu menfi tespit davasını açma zorunluluğumuz hasıl olduğunu beyanla, davanın kabulüne, müvekkilinin dava dışı takip borçluları ... İnş. Tur. Oto. San. Tic. Ltd. Şti.'ne, .... İnş. San. Tic. Ltd. Şti.'ne, ... 'e ve...'a borcu olmadığının tespit edilmesine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;
Dava, 3. şahıs tarafından açılan menfi tespit talebine ilişkindir.
Dava şartlarının neler olduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 114. maddesinde belirtilmiş olup, anılan düzenlemenin birinci bendinin (c) alt bendinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. Görev kuralları kamu düzenine ilişkin olup, bir dava ancak görevli mahkemece incelenebilir. Mahkeme her şeyden önce görevli olmalıdır. Görevsiz mahkemede açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekir (Pekcanıtez H./ Özekes M./ Akkan M./ Korkmaz H.T.:Pekcanıtez Usul Medeni Usul Hukuku, Cilt II, İstanbul 2017, s. 930).
Görev, dava şartı olması sebebiyle mahkemece yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınır.
HMK' nın "Asliye Hukuk Mahkemelerinin Görevi" başlıklı 2. maddesinde; Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkemenin, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesi olduğu düzenlenmiştir.
Maddenin 2. fıkrasında ise; Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, Asliye hukuk mahkemesinin diğer dava ve işler bakımından da görevli olduğu belirtilmiştir.
Dosya kapsamından davacının icra dosyasının tarafı olmadığı, üçüncü kişi konumunda bulunduğundan alacaklı ve borçlu tarafın tacir olup olmamasının mahkemenin görevini belirlemede esas alınamayacağından, bu durumda davaya bakma görevi, genel mahkeme olan Asliye Hukuk mahkemesine aittir.
Sonuç olarak, dosya kapsamına göre, dava konusu edilen uyuşmazlığın İİK'nın 89. maddesine istinaden gönderilen haciz ihbarnamesine karşı açılan menfi tespit davası olduğu, davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle görevli mahkemenin genel mahkeme olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 37. Hukuk Dairesi'nin 2025/174 Esas, 2025/2071 Karar sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2023/5228 esas, 2023/6468 karar sayılı kararı), dava konusu edilen uyuşmazlığın TTK'nin 4/1 maddesine göre, ticari dava olmadığı, bu nedenle de mahkememizin görev alanına girmediği, genel görevli Asliye Hukuk Mahkemelerinin bu uyuşmazlığı çözmekte görevli olduğu anlaşılmakla ve davanın her aşamasında görev ile ilgili karar verilebileceği göz önüne alınarak, Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM;Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere;
1-HMK'nin 114/1-c ve 115/2 maddeleri hükmü gereğince göreve ilişkin dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,
2-Görevli mahkemenin BAKIRKÖY ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ OLDUĞUNA,
3-HMK nun 20. Maddesine göre kararın kesinleşmesinden itibaren iki haftalık süre içinde müracaat halinde dosyanın yetkili ve görevli Bakırköy Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde talep edilmemesi halinde aynı madde gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına,
4-Harç, yargılama giderleri, vekalet ücreti ve gider avansı hususlarının görevli Mahkemece değerlendirilmesine,
Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi'nde istinaf yasa yolu açık olmak üzere tarafların yokluğunda karar verildi. 05/12/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır