haksız gözaltı ve adli kontrol tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasında, istinaf mahkemesinin maddi ve manevi tazminat taleplerini ayrı ayrı değerlendirerek kesinlik sınırını hatalı uygulaması üzerine yargıtayın bozma kararı.

Haksız gözaltı ve adli kontrol tedbirleri nedeniyle açılan tazminat davasında, istinaf mahkemesinin maddi ve manevi tazminat taleplerini ayrı ayrı değerlendirerek kesinlik sınırını hatalı uygulaması üzerine Yargıtayın bozma kararı.

Özet: Haksız gözaltı ve adli kontrol nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararına karşı yapılan istinaf başvurularını inceleyen bölge adliye mahkemesi, davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunu usulden, diğer istinafları ise esastan reddetmiş; ancak Yargıtay, bölge adliye mahkemesinin maddi ve manevi tazminat taleplerini kesinlik sınırı yönünden ayrı ayrı değerlendirerek usulden ret kararı vermesinin hukuka aykırı olduğuna hükmederek, bölge adliye mahkemesinin kararını bozmuştur.

12. Ceza Dairesi 2022/4630 E. , 2025/8728 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2021/40 E., 2021/440 K.

DAVA : Koruma tedbirleri nedeniyle tazminat

DAVA TARİHİ : 05.06.2020

HÜKÜM : Davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun usulden, davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin, davacı vekilinin maddi ve manevi tazminata ilişkin istinaf başvurularının esastan reddi kararı

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; davacı vekili tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde 6100 sayılı HMK'nın 361/1. ve 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle, işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

Davacı vekilinin duruşmalı inceleme talebinin, 7079 sayılı Kanun’un 94'üncü maddesiyle değişik 5271 sayılı Kanun’un 299'uncu maddesinin birinci fıkrası gereği takdîren reddine karar verilmiştir.

Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi'nin maddi tazminatın kesin olarak usulden reddine ilişkin verdiği karara karşı davalı vekilince yapılan itirazın reddine dair 04/06/2021 tarihli ek kararı ve sonrasında yapılan işlemlerin yok hükmünde olduğu kabul edilerek yapılan incelemede, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk Derece Mahkemesince davacı vekilinin haksız gözaltı ve adli kontrol nedeniyle 100.000,00 TL maddi ve 100.000,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile ödenmesine ilişkin talebinin kısmen kabulü ile 177,75 TL maddi ve 300,00 TL manevi tazminatın gözaltı tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin maddi tazminata ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine ve davacı vekilinin maddi ve manevi tazminata, davalı vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca davacı vekilinin temyiz istemlerinin esastan reddi ile hükmün onanmasına karar verilmesi görüşünü içeren Tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdi edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

Davacı vekilinin temyiz sebepleri; müvekkilinin kişi hürriyeti ve güvenliği, adil ve makul sürede yargılanma haklarının ihlal edildiğine, arıcılık yapan müvekkilinin zararının eksik hesaplandığına, zararın tespitinde sadece 4 günlük gözaltı süresi üzerinden hesaplama yapılmasını hatalı olduğuna, müvekkilinin haksız koruma tedbiri nedeniyle ağır ithama maruz kaldığına, manevi olarak zarar gördüğüne, hükmolunan tazminat miktarının düşük olduğuna ilişkindir.

III. DAVANIN KONUSU

İlk Derece Mahkemesince, tazminat talebinin dayanağı olan Bingöl 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 2017/4 70... /20 Karar sayılı ceza dosyası kapsamında, davacının silahlı terör örgütüne üye olma suçundan 14.11.2017-17.11.2017 tarihleri arasında 3 gün gözaltında kaldığı, yapılan yargılama sonunda beraatine hükmedildiği, beraat hükmünün 03.02.2020 tarihinde kesinleştiği, kesinleşen beraat hükmünün davacı vekiline 01.03.2020 tarihinde tebliğ edildiği, göz altına alınma tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 5271 sayılı CMK'nın 142. maddesinde öngörülen süre içinde yetkili ve görevli mahkemeye davanın açıldığı, davacı tarafından aynı konuda açılan davanın bulunmadığı, göz altı süresinin mahsuba konu yapılmadığı, kanunda öngörülen yasal şartların oluştuğu belirlenerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince kısmen kabul edilen davada, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından kabul edilen maddi tazminat miktarına yönelik davalı vekilinin istinaf başvurusunun usulden reddine, reddedilen maddi tazminat miktarına yönelik davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, manevi tazminata ilişkin taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yapılan yargılamaya, toplanıp karar yerinde gösterilen delillere, mahkemenin kovuşturma sonuçlarına uygun olarak oluşan kanaat ve takdirine, incelenen dosya kapsamına göre;

Davanın maddi ve manevi tazminat talebine ilişkin olduğu halde kesinlik sınırının hükmedilen tazminat miktarının tamamına göre değerlendirilerek hükmün tamamı hakkında inceleme yapılması gerekirken, istinaf incelemesi sırasında maddi ve manevi tazminat miktarlarının ayrı ayrı kesinlik sınırı bakımından değerlendirilmesi ile maddi tazminata ilişkin istinaf taleplerinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 341/2. ve 5271 sayılı Kanunun 279/1- (b) bendi uyarınca usulden reddine karar verilmesi,

Hukuka aykırı olup, açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz istemleri yerinde görüldüğünden sair yönleri incelenmeyen Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesinin kararının 5271 sayılı CMK'nın 302/2. maddesi gereği, Tebliğname’ye aykırı olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 304/2-b. maddesi uyarınca takdîren Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,09.12.2025 tarihinde karar verildi.