Sigorta şirketinin, Almanyadan Türkiyeye uluslararası karayolu taşımacılığında hasar gören emtialar için ödediği tazminatın taşıyıcıdan rücuen tahsiline ilişkin dava.
Özet: Sigortacı davacı, Almanyadan Türkiyeye davalı nakliye şirketi tarafından gerçekleştirilen karayolu taşımacılığı sırasında hasar gören kontrol paneli ve valf emtiaları nedeniyle sigortalısına ödediği 41.931,31 TL tutarındaki sigorta tazminatının, davalının taşıma sırasındaki kusurundan kaynaklanan sorumluluğu gereği rücuen tahsilini talep ettiği bir tazminat davasıdır; zira eksper raporuyla belgelenen hasarın ardından davalı sigortacısının muafiyet nedeniyle ödeme yapmaması üzerine, arabuluculuk sürecinde de uzlaşma sağlanamamış ve davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı veya duruşmalara katılmadığı belirtilmiştir.

T.C. BAKIRKÖY 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/289 Esas
KARAR NO : 2025/1371
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 25/03/2025
KARAR TARİHİ : 17/12/2025
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 02/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı firma .... ... Şubesi tarafından satılan 15 kap, 1.308,00 kg muhtelif kauçuk ve plastik ürünleri Kontrol Paneli emtiasının Almanya'dan Türkiye'ye nakliyesinin karşı tarafça .... numaralı navlun kapsamında gerçekleştirildiğini, emtiaların tesliminin ardından hasar tespit edildiğini, emtiaların sigortalıya tesliminin ardından yapılan incelemede 96 adet emtianın hasarlı olduğunun tespit edilmiş olup sürücü imzası ile tutanak düzenlendiğini ve müvekkili şirkete hasar ihbarında bulunulduğunu, mevcut belgelerin yanı sıra müvekkili şirket sigortalısı tarafından karşı tarafa ihtar çekildiğini, hasar nedeniyle düzenlenen ekspertiz raporunda;"Sigortalı ... firması Almanya’da yerleşik .... firmasından 3.360 adet kontrol paneli ve 576 adet valf emtiası satın almıştır. 09.02.2024 tarih ve ... no.lu faturanın toplam tutarı 118.855,68 EUR ve teslim şekli FCA’dır. Söz konusu emtianın Türkiye’den Almanya’ya yapılacak karayolu taşıması için sigortalı ... firması .... NAKLİYAT firmasını görevlendirmiştir. 15 kap olarak ambalajlanan ürünler, ... firması sorumluluğunda ... (yarı römork) plakalı araca grupaj olarak 14.02.2024 tarihinde yüklenmiş ve Türkiye’ye doğru yola çıkmıştır. Konu taşımaya ilişkin düzenlenen belgeler aşağıdaki gibidir:- 14.02.2024 tarih ve 24/02/206/02671 – ... no.lu CMR- ... NAKLİYAT firmasının sigortalı firmaya düzenlediği 19.02.2024 tarih ve ... no.lu nakliye faturası - Erenköy Gümrük Müdürlüğü tarafından düzenlenen 28.02.2024 tarih ve .... no.lu gümrük beyannamesiyle emtianın ithalat işlemleri tamamlanmıştır. Emtianın gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrası ürünler antrepodan .... plakalı araç ile teslim alınarak sigortalının Kocaeli’de bulunan tesisine getirilmiştir. Burada yapılan kontrollerde ürünlerin bir kısmının ambalajının hasarlı olduğu görülerek, aşağıda detayı yer alan hasar tutanağı düzenlenmiştir. Tutanakta sürücünün imza atmaktan imtina ettiği beyan edilmiştir." şeklinde tespit ve değerlendirmelerde bulunulduğunu, konu hasar nedeniyle davalının Taşıyıcı Sorumluluk Sigortacısının da müvekkili şirket ise de ... numaralı poliçede 1.000,00 Euro muafiyet bulunması nedeniyle talebin teminat kapsamı dışında kaldığından davalının sorumluluğuna gidildiğini, ekspertiz incelemesi kapsamında müvekkili şirket tarafından meydana gelen hadise nedeniyle sigortalısına 17.07.2024 tarihinde 41.931,31.-TL sigorta tazminat ödemesinde bulunulduğunu, müvekkili şirketin ödemiş olduğu tazminatın TTK 1472 hükümleri gereği karşı taraftan tazmini için iş bu başvurunun yapılması zorunluluğu hasıl olduğunu, 41.931,31.-TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile vekalet ücreti ve arabuluculuk ücreti dahil tüm ferilerin tazmini amacıyla Bakırköy Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu, ... Başvuru ve ... Arabuluculuk numaralı dosyada uzlaşma sağlanamadığını ve iş bu davanın açılması zorunluluğu hasıl olduğunu iddia ederek; fazlaya ilişkin talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile 41.931,31.-TL sigorta tazminatının, sigortalıya ödeme tarihi olan 17.07.2024 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Arabuluculuk ücreti dahil olmak üzere yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava dilekçesi davalı şirkete usulüne uygun olarak tebliğ edilmiş, davalı tarafından davaya karşı yazılı cevap dilekçesi ibraz edilmemiş, davalı adına duruşmalara katılan olmamıştır.
YARGILAMANIN ÖZETİ, DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı sigortacının dava dışı sigortalısına Nakliyat Emtia Taşıma Sigorta Poliçesi kapsamında ödediği hasar bedelinin davalıdan rücuen tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce taraflara usulüne uygun davetiye tebliğleri yapılarak taraf teşkili sağlanmış ve davanın esasına başlanmıştır.
Uyuşmazlığın, davacı şirkete 111604024 numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi ile sigortalı dava dışı .... tarafından satın alınan 15 kap kontrol paneli ve valf emtiasının 96 adetinin davalı şirket tarafından gerçekleştirilen Almanya'dan Türkiye'ye nakliyesi sırasında hasara uğrayıp uğramadığı, dava dışı sigortalının hasarın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı, davalının taşıma sırasında hasarın meydana gelmesi halinde kusurunun olup olmadığı, kusuru var ise hasardan sorumlu olup olmadığı, sorumluluğunun CMR Konvansiyonu kapsamında kalıp kalmadığı, davacı sigorta şirketinin rücu alacağı kapsamında alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti hususlarından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünden; davalı şirketin sicil kayıtları celp edilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır.
Mahkememiz dosyası, davacının iddiası, dosyada bulunan taşımaya ve hasara ilişkin belgeler, ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, CMR hükümleri ve tüm dosya kapsamına göre; taşıma sırasında emtiada hasar meydana gelip gelmediği, dava dışı sigortalının hasarın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığı, davalının taşıma sırasında hasarın meydana gelmesi halinde kusurunun olup olmadığı, kusuru var ise hasardan sorumlu olup olmadığı, davacı sigorta şirketinin rücu alacağı kapsamında alacağının bulunup bulunmadığı, varsa miktarının tespiti, davalının zaman aşımı itirazının kabul edilip edilmeyeceği hususlarında rapor düzenlenmek üzere lojistik- taşıma uzmanı Dr. Öğr. Üyesi ..., sigortacı ... ve Metalurji ve Malzeme Yüksek Mühendisi Öğr. Gör. ...'dan oluşan bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, bilirkişi heyeti tarafından 13/10/2025 tarihli rapor tanzim edilerek mahkememiz dosyasına ibraz edilmiş;
13/10/2025 tarihli bilirkişi raporunun incelenmesinde özetle;"...15 kap olarak ambalajlanan ürünlerin ... NAKLİYAT firması sorumluluğunda ... (yarı römork) plakalı araca grupaj olarak 14.02.2024 tarihinde yüklendiği ve Türkiye'ye doğru yola çıktığı, emtianın gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrası ürünlerin antrepodan ... plakalı araç ile teslim alınarak sigortalının Kocaeli'de bulunan tesisine getirildiği, 3 palet muhteviyatı 6 kolinin (her bir pakette iki koli) tek palet üzerinde geldiği, kolilerin palete sabitleyen plastik çemberlerin kopmuş olduğu ve gelen 4 kolinin 3'ünde forklift çatal izleri bulunduğu ve 1 kolide de devrilme izleri olduğunun görüldüğü, 1 palet muhteviyatı 6 koliden 1 adedinin devrilmiş-baş aşağı ters çevrilmiş olması nedeniyle 1 koli muhteviyatı 96 adet valf emtiasının hasarlı olarak ayrıldığı, parsiyel olarak gerçekleşen taşımada söz konusu hasarın yükleme, boşaltma, aktarma veya ara depolamalar esnasında maruz kaldığı sert kaba elleçlemeler sırasında düşürülmüş ve/veya orijinal ambalaj bütünlüğünün bozulmuş olması nedeniyle hasarın nerede meydana geldiğinin net olarak hasar tespit tutanağının olmaması nedeniyle tespit edilemediği, 96 adet valf emtiasının birim fiyatının 18,63 EUR baz alındığında meydana gelen hasarın 1.788,48 EUR ve sovtaj tenzilinin 18.500,00 TL olduğu ve 41.931,31 TL'lik hasar meydana geldiği ve 41.931,31 TL tutarının hasar bedeli olarak uygun olduğu, hasarın uluslararası karayolu ile taşıma sürecinde meydana geldiğinin sabit olmadığı, taşıma tamamlandıktan sonra depo veya son iç taşıma adımında meydana gelmiş olabileceğinin değerlendirildiği, meydana gelen hasarın ambalaj içinde istiflemede meydana geldiği, dıştan gözlenen hasar olmadığı, yükün niteliği, istifleme yasağı, ambalaja özel özen şeklinde davalının akdi taahhüdü olmadığı gözetilerek meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağının değerlendirildiği, davacının ödemesinin sigorta kapsamında olduğu ve TTK m.1472 gereği rücu hakkının yasal halefiyete dayandığı, davanın zaman aşımı süresi içinde ikame edildiği, öte yandan, aksi kanaat ile; davalının yükün niteliği ve özel taşıma taahhüdünde bulunduğu, alıcının adresine kadar taşımayı üstlendiği kabul edilecek olursa, davacının ödemesinin tamamının rücu edilebilir tazminat olarak değerlendirilebileceği" değerlendirme ve tespitleri yapılmıştır.
Bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmiş, davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan ve itirazlarını içerir dilekçe sunulmuş, davalı tarafça rapora karşı beyanda bulunulmamıştır.
Sigorta hukukundan kaynaklanan halefiyet ve rücu konularında 6102 sayılı TTK hükümleri esas alınacaktır. TTK.'nun 1472. maddesi uyarınca; sigortacının, sigortalısının haklarına halefiyet hakkının gerçekleşebilmesi için sigortacının hukuken geçerli bir sigorta poliçesi teminatı kapsamında sigortalısına tazminat ödemesi ve sigortalının zarar sorumlusuna karşı dava hakkına sahip olması gerekir. Sigortacı; ancak, sigortalısının meydana gelen zarardan dolayı üçüncü kişilere karşı dava hakkı varsa bu hakka ödediği bedel oranında halef olacaktır.
Dava konusu taşıma Almanya-Türkiye arasında gerçekleştiğinden, CMR (Eşyaların Karayolundan Uluslar Arası Nakliyatı İçin Mukavele Sözleşmesi) hükümlerine tabi olup anılan sözleşmenin 17. maddesi uyarınca taşıyıcı, yükü teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar yükte meydana gelecek hasardan sorumludur. Sözleşmenin 17/4-c maddesi uyarınca taşıyıcı hasarın, yükün gönderici, alıcı veya bunlar adına hareket eden şahıslar tarafından taşınmasından, yüklenmesinden, istif edilmesinden veya boşaltılmasından kaynaklandığını ispat etmesi halinde sorumluluktan kurtulabilecektir.
Yapılan yargılama, yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler, iddia, savunma (inkar), sunulan ve toplanan deliller, hasar dosyası, .... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi, 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamına göre; Dava dışı sigortalı .... tarafından yurt dışında bulunan ... firmasından 3.360 adet kontrol paneli ve 576 adet valf emtiasının satın alınıp ithal edildiği, satıma konu emtianın Almanya-Türkiye arasındaki taşıma işini davalının üstlendiği, 15 kap olarak ambalajlanan ürünlerin davalı sorumluluğunda ... plakalı araca 14/02/2024 tarihinde grupaj olarak yüklendiği, Türkiye'ye getirilen emtianın gümrük işlemlerinin tamamlanması sonrasında antrepodan ... plakalı araç ile teslim alınarak dava dışı sigortalının Kocaeli ilinde bulunan tesislerine getirildiği, burada yapılan kontrollerde 96 adet üründe hasar tespit edilerek hasar tutanağı düzenlendiği, dava dışı sigortalının ithal ettiği emtianın taşınma rizikolarına karşı davacı ... Sigorta Şirketi tarafından "... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi" ile sigorta örtüsü altına alındığı, davacı sigortacının bu hasar nedeniyle sigortalısına 17/07/2024 tarihinde 41.931,31-TL ödeme yaptığı, 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporuna göre 3 palet muhteviyatı 6 kolinin (her bir pakette iki koli) tek palet üzerinde geldiği, kolilerin palete sabitleyen plastik çemberlerin kopmuş olduğu ve gelen 4 kolinin 3'ünde forklift çatal izleri bulunduğu ve 1 kolide de devrilme izleri olduğunun görüldüğü, 1 palet muhteviyatı 6 koliden 1 adedinin devrilmiş-baş aşağı ters çevrilmiş olması nedeniyle 1 koli muhteviyatı 96 adet valf emtiasının hasarlı olarak ayrıldığı, parsiyel olarak gerçekleşen taşımada söz konusu hasarın yükleme, boşaltma, aktarma veya ara depolamalar esnasında maruz kaldığı sert kaba elleçlemeler sırasında düşürülmüş ve/veya orijinal ambalaj bütünlüğünün bozulmuş olması nedeniyle hasarın nerede meydana geldiğinin net olarak hasar tespit tutanağının olmaması nedeniyle tespit edilemediği, hasarın uluslararası karayolu ile taşıma sürecinde meydana geldiğinin sabit olmadığı, taşıma tamamlandıktan sonra depo veya son iç taşıma adımında meydana gelmiş olabileceğinin değerlendirildiği, meydana gelen hasarın ambalaj içinde istiflemede meydana geldiği, dıştan gözlenen hasar olmadığı, yükün niteliği, istifleme yasağı, ambalaja özel özen şeklinde davalının akdi taahhüdü olmadığı gözetilerek meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı hususlarının tespit edildiği ve CMR belgesinde hasar notu bulunmadığı değerlendirilerek; 11/07/2024 tarihli ekspertiz raporu ile benzer tespitler içeren 13/10/2025 tarihli bilirkişi raporu hükme ve denetime elverişli bulunarak kararda esas alınmış; hasarın uluslararası kara yolu taşıma sürecinde meydana geldiğinin ispatlanamadığı, davalıya sorumluluk yöneltilemeyeceği sonuç ve vicdani kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde tüm hususları içerir hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
Davanın REDDİNE,
Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 615,40-TL maktu karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 716,09-TL harçtan mahsubuna, artan 100,69-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı tarafa İADESİNE,
Arabuluculuk aşamasında Devlet Hazinesinden karşılanan 4.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,
Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendisi üzerinde BIRAKILMASINA,
Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya İADESİNE,
HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara TEBLİĞİNE,
Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/12/2025
Katip ...
¸¸
Hakim ...
¸¸