İş kazası sonrası sigortasız çalışan tespiti sonucu uygulanan idari para cezası ile resen tescilin iptali talepli davada eksik incelemeyle istinaf kararının bozulması.
Özet: Davacı işverenin, SGK tarafından resen tescil edilen sigortalılık süresi ve buna bağlı idari para cezalarının iptali talebiyle açtığı davada, Yargıtay alt mahkeme kararlarını bozmuştur. Yargıtay, işçinin ihtilaflı dönemde işyerinde çalışıp çalışmadığının tespiti için muhasebe sorumlusunun dinlenmesi, sağlık raporlarının incelenmesi, işyeri ve komşu işyeri tanıklarının detaylı beyanlarının alınarak çelişkilerin giderilmesi gibi kritik araştırmaların eksik bırakıldığını belirtmiştir. Bu nedenle, maddi gerçeğin hiçbir tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıklığa kavuşturulması amacıyla davanın yeniden incelenmesi gerektiği hükmedilmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/6157 E.  ,  2025/11580 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2025/256 E., 2025/701 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/361 E., 2024/393 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından müvekkiline 24.07.2019 tarihli tebliğe çıkartılan 5 adet idari para cezası işlemi uygulandığını, bu para cezasının sebebinin diğer davalı ...'nın müvekkil iş yerinde sigortasız çalışması ve akabinde bunun davalı Kurumca tespit edildiğini, davalı Kurumca kesilen praa cezalarının re'sen sigortalılık halinin prim ve cezalarının ödenmesine ilişkin olduğu, söz konusu yapılan tespitlerin açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin ulusal ve uluslararası alanda yoğun bir firma olduğunu, davalı ...'nın cezaya konu tarihlerde müvekkil şirkette çalışmadığını belirterek 01.12.2015-12.01.2016 tarihleri arasında davalı ...'nın çalışmadığının tespiti ile davalı adına tescil edilen 42 günlük sigortalılık süresinin ve davalı ...'nın sigortalı sayılarak re'sen yapılan tescil işleminin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının açmış olduğu davanın haksız ve yersiz olarak açıldığını, müvekkil Kurum tarafından yapılan işlemlerin usul ve yasaya uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; re'sen hizmet tespiti yapılan davalı ...'nın beyanı dikkate alınmadan kurulan hükmün hatalı olduğunu, işçi işveren ilişkisinin olabilmesi için taraflar arasında bir hizmet sözleşmesinin bulunması gerektiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Dosyanın incelenmesinde, dava dışı ...'in davacıya ait iş yerinde 07.01.2016 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazası nedeniyle iş yerinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 22.06.2018 tarihli SGK raporu kapsamında, işveren vekili ...'nın beyanı doğrultusunda, davalı ...'nın usta yardımcısı olarak iş kazası olayını kısmen gördüğünü, kazalıyı hastaneye götürdüğünü beyan etmesi, kaza olayı ile ilgili olarak ta davalı ...'nın usta yardımcı olarak ifadesinin alındığının anlaşılmasına göre iş kazasının meydana geldiği 07.01.2016 tarihinde davalı ...'nın davacıya ait ayakkabı imalatı faaliyeti yürüten iş yerinde çalıştığı açık olmakla birlikte, davalı ...'nın bu tarihten önce işe girip girmediği, çalışma süresinin ne kadar olduğu konusunda gerek müfettiş inceleme raporunda gerekse Mahkemece alınan tanık ifadeleri içeriğinde net bir bilgiye rastlanılmamaktadır.
Davalı ...'nın hizmet cetvelinin incelenmesinde; 18.01.2007 - 15.08.2008, 01.02.2010 - 17.08.2014, 02.03.2015 - 19.05.2015 tarihlerinde davacıya ait iş yerinden, 21.05.2015 - 30.11.2015 tarihleri arasında dava dışı iş yerinden sigortalı bildirimlerinin olduğu, 01.12.2015 - 12.01.2016 tarihleri arasında ise Kurumca yapılan re'sen tescil işlemi sonucu, davacı iş yerinden gösterilmesi nedeniyle, iptali talebiyle eldeki iş bu davaya konu olduğu, 14.01.2016 tarihinden itibaren ise davalı ...'nın davacı şirket nezdinde çalışmalarının devam ettiği görülmekle, davalı ...'nın 01.12.2015-12.01.2016 tarihlerinde davacıya ait iş yerinde çalıştığının tespit edilebilmesi için Mahkemece özelikle, davalı ...'un sigorta giriş işlemini yapan muhasebe sorumlusu tanık olarak dinlenilmeli, varsa işe girişindeki sağlık raporu davacıdan ve davalı ...'dan sorularak, temin edilmeli, uyuşmazlık konusu dönemde davalı iş yerinde kayden çalışan tanıklar ve gerekirse komşu iş yeri tanıkları, yeniden dinlenerek davalı ...'nın işe başlama, çalışma süresi hakkında ayrıntılı beyanları alınmalı, sonradan dinlenen tanık beyanları ile daha önce dinlenen tanık beyanları arasında çelişki olması halinde giderilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak şekilde çözümlenip, deliller hep birlikte takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde karar tesisi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,10.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.