Tarım Bağ-Kur sigortalılığı tespiti talebinde, davacının tevkifat belgelerine dayanarak geriye dönük tescil isteği, kurum kayıtlarının yeterliliği ve başlangıç tarihine ilişkin Yargıtay temyiz incelemesi.
Özet: Tarım ürünleri satışından yapılan tevkifatlara dayanarak 2000 yılından itibaren 2926 sayılı Kanun kapsamında tarım bağ-kur sigortalılığının tespitini talep eden davacının başvurusuna karşılık, davalı kurum kayıtlarında tevkifat belgelerinin bulunmadığını ve geriye dönük tescil şartlarının sağlanmadığını savunmuş; ilk derece mahkemesi davacının 01.02.2020-31.12.2020 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tespitine karar vermiş, bu karar davacının talebinden farklı bir dönemi kapsadığı ve yargılama gideri yönünden davalı kurum tarafından temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/140 E., 2025/70 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Düzce 1. İş MahkemesiSAYISI : 2021/31 E., 2022/346 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Düzce İli ... İlçesinde ikamet ettiğini, geçimini tarımsal faaliyetlerden temin ettiğini, hiç ara vermeden tarım işleriyle uğraştığını, ... İlçesinde Fındık Tarım Satış Kooperatifine 20.01.2000 tarihinde sattığı ürün bedellerinden tevkifat yapıldığını, 24.12.2020 tarihinde davalı Kuruma yaptığı başvuru neticesinde 2000 yılında yapılan kesintilerin Kurum kayıtlarında görünmediğinin tespit edildiğini, Yargıtay kararlarına göre zirai kuruluş kayıtlarının tarım sigortalılığının tespitinde karine olarak kabul edildiğini, tevkifat yapıldığına ilişkin belgelerin dosyaya sunulduğunu, müvekkilinin 2926 sayılı Kanun'a göre 20.01.2000 tarihi itibariyle tarım Bağ–Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının talebinin uygulanabilir olmadığını, 20.01.2000 tarihinden itibaren tarım Bağ–Kur sigortalısı olduğunun tespitini talep etmiş ise de bitiş tarihini belirtmediğini, hangi tarihler arasında sigortalı sayılması gerektiği hususunda bir açıklık bulunmadığını, Kurum kayıtlarının incelenmesinde, davacının 20.01.2000 tarihinde ... Fındık Tarım Kooperatifine ürün teslim ettiğini, bu üründen tevkifat yapıldığını ve sigortalılık tescil tarihinin bu kayıtlara göre düzeltilmesini talep ettiğini ancak Kurum kayıtlarında tevkifat listelerinde davacının kaydı bulunmadığından talebinin reddedildiğini, Kurum işleminin 2926 sayılı Kanun'a ve 22.05.2007 tarihli 7 seri no.lu tebliğe uygun olduğunu, anılan düzenlemelere göre geriye dönük tarım Bağ–Kur sigortalısı sayılmaları için tevkifatın yapıldığını gösteren belgeler de eklenerek Kuruma yazılı talepte bulunması ve tevkifat tutarının Kurum hesaplarına intikal etmesi gerektiğini, 2926 sayılı Kanun'a göre sigortalı sayılmayı gerektiren faaliyetlerin başladığı tarihten itibaren en geç 3 ay içerinde kayıt ve tescil müracaatında bulunmak zorunda olduklarını, yasal süresinde kayıt yaptırmayanların sigortalılıklarının tescil taleplerini Kurum ilettikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren tescil edilebileceklerini, yasal düzenlemelere göre sattıkları ürün bedellerinden 01.09.1994 tarihinden itibaren prim tevkifatı yapılan çiftçilerin tevkifatın yapıldığını gösteren belgelerle Kuruma yazılı talepte bulunanlara tevkifat tutarının Kurum hesabına intikal ettirilmesi şartıyla tevkifatın yapıldığı tarihi takip eden ay başından sigortalılıklarının başlatılacağını, uygulama tebliğinin değiştirildiği 22.05.2007 tarihinden sonra tevkifat listelerinde ismi bulunanların tescil kayıtlarının yapıldığını ancak başvuranların geriye dönük tarım Bağ–Kur sigortalısı sayılmaları için tevkifatın yapıldığını gösteren belgelerin Kuruma ibraz edilmesi gerektiğini, tevkifata istinaden tescil işlemlerinde hangi Kurum kayıtlarının esas alınabileceğinin Kanun’da düzenlendiğini, davacının tescil için gerekli şartları taşıyıp taşımadığının araştırılması gerektiğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIMahkemece; "Davanın kabulü ile1-Davacının 01.02.2020-31.12.2020 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi Tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edilmesi gerektiğinin tespitine" karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili; davacının, 01.02.2020-31.12.2020 tarihleri arasında 2926 sayılı Kanun'a tabi olarak sigortalı olduğunun tespitine karar verildiğini, oysa davacının dava dilekçesi ile 20.01.2000 tarihi itibari ile sigortalı olmayı talep ettiğini, bitiş tarihi belirtmediğini, bu durumda talebinin dava açılma tarihine kadar olduğunun kabulü gerektiğinden Mahkemenin davanın kısmen kabulüne karar vermesi ve müvekkil kurum lehine vekalet ücretine ve yargılama masrafına hükmetmesi gerektiğini, davacının, dava açmadan önce Düzce Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne başvurarak tescil tarihinin tevkifat listesine göre düzeltilmesi talebinde bulunduğunu ancak yapılan incelemede tevkifat listeleri Kurum kayıtlarında bulunmadığından davacının talebi reddedildiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Tarım Bağ-Kur sigortalılığının tespiti istemine ilişkindir.1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı Kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2-Mahkemece hükümde 01.02.2000-31.12.2000 tarihleri arasında yazılması gerekirken 2020 yazılması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.VII. KARARAçıklanan sebeple;1. Davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine,2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, Davalı Kurum vekilinin itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının, hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde "01.02.2020-31.12.2020" ibaresi silinerek yerine "01.02.2000-31.12.2000" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,08.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.