Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin, sigorta şirketinin kasti çarpma eylemi sonucu ödenen tazminatın rücuen tahsili için açılan itirazın iptali davasına dair gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki metin, Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4 maddesi ve Yargıtay içtihatları çerçevesinde, sigorta şirketinin, sigortaladığı aracın sürücüsünün kasıtlı hareketi sonucu üçüncü bir şahsa ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla açtığı itirazın iptali davasını incelemektedir; davacı sigorta şirketi, sürücünün kasten çarpmasıyla oluşan zarar nedeniyle ödeme yaptığını ve kesinleşen ceza mahkemesi kararı doğrultusunda rücu hakkının doğduğunu ileri sürerek icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı ise alacağın zamanaşımına uğradığını, sürücünün kusursuz olduğunu, olayın bir trafik kazası olduğunu ve rücu şartlarının oluşmadığını iddia ederek davanın reddini istemektedir, böylece mahkeme, kasıtlı eylemin rücu hakkı doğurup doğurmadığını ve davalının sorumluluk miktarını değerlendirmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2024/
KARAR NO : 2025/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
İHBAR OLUNAN :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 08/01/2024
KARAR TARİHİ : 09/12/2025
KARAR YAZIM TARİHİ : 09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; davacı tarafından düzenlenen ... nolu Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın davalı mülkiyetindeki ve dava dışı ... sevk ve idaresindeki iken kasten dava dışı ...'ye çarpması nedeniyle 268.350,00 TL tazminat ödediğini, kasti hareket nedeni ile rücu hakkının doğduğunu, davalının olay nedeni ile yargılandığı ... 30. ASCM'nin 2020/ E. Sayılı dosyasında mahkumiyetine dair verilen kararın hükmün açıklanmasının geri bırakıldığını, poliçeye aykırılık nedeniyle başlatılan ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı dosyaya davalı tarafından haksız olarak itiraz edildiğini, itirazın iptaline, takibin devamına ve davalının % 20 den az olmamak şartıyla icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını, arabuluculuk sürecinin usulsüz olduğunu, davalı sürücünün kusursuz olduğunu, yaşanan olayın bir trafik kazası olduğunu, davacının poliçe yükümlülüğünü yerine getirdiğini, ceza bağlanamayacağını, ... kararının kararının kesinleşmiş bir hüküm olarak değerlendirilemeyeceğini, rücu hakkının doğmadığını belirterek davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
KANITLAR:
İcra dosyası, poliçe, hasar dosyası , bilirkişi raporu, vs.
KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :
Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... Esas sayılı dosyasında, 281.888,63-TL toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır.Dava, sigortacının , sigortalısına yönelttiği rücu istemine yönelik 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereği, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, sigorta eden, sigortalısına rücu edebilecektir. Oto yarışına katılmak, ehliyetnamesiz motorlu araç kullanmak, uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. 2918 Sayılı KTK 95/2 maddesi gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilecektir (... 17 HD 2018/ E-2020/ K sayılı ilam).Rücuen tazminat davaları; gerçek zararın giderilmesi amacına yöneliktir. Zarar sorumlusundan halefiyet ilkelerine dayalı olarak talepte bulunan davacı, ödediği meblağın tamamını değil ancak zarar görenin uğradığı gerçek zararı, zarar sorumlusundan isteyebilir. Bu nedenle, zarar görene yapılması gereken gerçek ödeme miktarı tespit edilerek davacı tarafça yapılan ödeme miktarı daha fazla olsa da davalının gerçek zarar miktarıyla sorumluluğuna karar verilmesi gerekir (... 17 HD 2020/ E-2021/ K sayılı ilam). Başka bir ifade ile rücuen tazminat davaları, ödenmesi gerekenin tespiti amacı güder.Davacı sigorta şirketi, dava dışı sürücünün kısa süreliğine kiraladığı araçla intihar amaçlı kasti hareketi sonucu kazanın gerçekleştiği gerekçesi ile rücu talebinde bulunmaktadır. Davacı sigorta şirketi tarafından sigortalanan 2918 sayılı KTK 95 ve Poliçe Genel Şartlarının B 4 maddesi uyarınca sigortacının rücu edebileceği tazminat tutarı sürücünün kusur oranı ve zarar görenlerin gerçek zararı kadar olabilecektir (... 17 HD 2019/ E-2021/ K sayılı ilam).Dava konusu olaya ilişkin ... 17. Hukuk Dairesinin 2016/ Esas 2019/ sayılı ilamında da; ZMMS Genel Şartlarında intiharın teminat dışında kalan hususlardan sayılmadığı, ancak genel şartların 4. maddesine göre sürücünün kasıt halinin sigortalıya rücu sebebi olarak sayıldığı belirtilmiştir. Yukarıda değinilen yasa hükmü, ZMMS Genel Şartları ve ... uygulaması doğrultusunda yapılan incelemede ;Kesinleşen ceza mahkemesi hükmü ve tüm dosya kapsamına göre, davalıya ait aracın olay anındaki sürücüsü dava dışı ...'ın , davacı sigorta şirketinin dava konusu ödemeyi yaptığı ...'ye ye yönelik olarak kasten çarptığı, dolayısıyla Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereğince, davacı sigorta şirketinin, sigortalısından rücu talebinin yerinde olduğunun kabulü gerekmiştir.Davacı sigorta şirketi, dava dışı hak sahibinin ... kararına istinaden ödeme yapmış olup; davalı anılan karara konu dosyada taraf olmadığından, kendisi bakımından kesin hüküm var sayılamayacak olup; bu nedenle de hak sahibinin gerçek zararının tespiti için ATK dan maluliyet raporu aldırılıp, aktüerya bilirkişi heyetinden de dava dışı hak sahibinin gerçek zararı hesaplatılmıştır. Mahkememizce, tarafların kusur oranlarının tespiti konusunda rapor düzenlenmesinin istenmesine, bilirkişi olarak konusunda uzman trafik bilirkişinin bilirkişinin re’sen seçilmesine, karar verilmiştir. Alınan 30.09.2024 tarihli bilirkişi (kusur) raporunda; sürücü ...'ın dava konusu olayın oluşumunda Karayolları Trafik Kanunu'nun (52/b) ve Karayolları Trafik Yönetmeliğinin (101/b) maddelerini ihlal ettiğinden % 100 oranında kusurlu olduğu, yaya ...'nin % 0 oranında kusurlu olduğu bildirilmiştir. Mahkememizce, dava dışı ... bakımından sürekli ve geçiçi iş göremezlik olup olmadığı hususunda kaza tarihi itibariyle geçerli yönetmelik uyarınca rapor alınmak üzere dosyanın ... ATK'ya gönderilmesine karar verilmiştir. Alınan 08.04.2025 tarihli ATK raporunda; kişinin tüm vücut engellilik oranının % 8 olduğu, iyileşme (iş göremezlik) süresinin kaza tarihinden itibaren 6 aya kadar uzayabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Mahkememizce; dosyanın dava konusu kaza nedeniyle davacının talep edebileceği tazminat miktarının tespiti ve talep olunan tazminatın sigorta poliçesi kapsamında kalıp kalmadığının tespiti yönünden dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına, AKTÜERYA UZMANI ve SİGORTA UZMANI bilirkişilerden oluşan bilirkişi heyetine tevdi ile rapor hazırlanmasının istenilmesine karar verilmiştir.Alınan 29.07.2025 tarihli bilirkişi raporunda; davacı tarafından kazalı ...'nin yaralanması nedeniyle 29.11.2022 tarihli ibraname ile 225.000 TL asıl alacak, 32.583,05 TL vekalet ücreti ve 150,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 257.733,05 TL ödenmesi hususunda ibralaşıldığı, ibra kapsamında yapılan ödemeye ilişkin dekontun sunulu olmadığı, davacı rücu hakkının, hak sahiplerinin ödeme tarihinde davalıdan talep edebileceği zarar tutarı (Gerçek Zarar) ile sınırlı olduğu, 13.06.2019 tarihli kaza neticesinde raporda yapılan hesaplamalar doğrultusunda kazalı ...'nin yaralanmasına bağlı olarak davalıdan isteyebileceği tutarın 148.568,07 TL olduğu, rücu hakkının hesaplanan gerçek zarar ile sınırlı olduğu, dava ile ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı icra takibine itirazın iptali istenildiği, takiple asıl alacak olarak 268.350,00 TL talep edildiği, talebin hesaplanan 148.568,07 TL tavanı aştığı, davacı tarafından ... 3. Genel İcra Dairesinin 2023/... E. Sayılı icra takibinde 13.538,63 TL işlemiş faiz talep edildiği, davacının kazalıya yaptığı ödemeye ilişkin dekont dosya içinde bulunmadığından ödeme tarihinin belirlenemediği ve takiple istenebilecek işlemiş faize ilişkin inceleme yapılamadığı, hesaplamaların ödeme tarihine göre 2022 yılı asgari ücreti esas alınarak yapıldığı, sonuç olarak davalı sigorta ettirenin takip tarihi itibariyle 157.918,07 TL asıl alacak ve 8.065,72 TL avans yasal faiz ile birlikte sorumlu olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir.Dava dışı kişinin yukarıda belirtilen ve hükme esas alınan maluliyet raporu ile aktüerya bilirkişi heyetinden alınan rapora göre ; dava dışı hak sahibinin gerçek zararının toplam 148.568,02 TL olduğu, davacı sigorta şirketinin ancak bu miktar ile ödeme tarihinden gerçek zarara takip tarihine kadar olan işlemiş faizi davalıdan rücu edebileceği, buna göre davacının ödeme yaptığı 30.11.2022 ile takip tarihi 08.05.2023 tarihleri arasında işlemiş yasal faiz miktarının 8.273,00 TL olduğu re'sen yapılan hesaplamadan anlaşılmakla, davanın 148.568,07 TL ana para ve 8.273,00 TL işlemiş faiz üzerinden davanın aşağıdaki şekilde kısmen kabulü gerekmiş; alacak miktarı yargılama sonucu belirlenebilir dolayısıyla likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddi ile aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı ...'in ... 3. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/... esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın KISMEN İPTALİ İLE; takibin 148.568,02-TL asıl alacak ve takibe kadar işlemiş 8.273,00 TL faiz üzerinden takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek yasal faiziyle birlikte DEVAMINA, Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin reddine,
3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 10.713,81-TL harçtan peşin alınan 3.404,56-TL harcın mahsubu ile bakiye 7.309,25-TL harcın davalıdan tahsiline,
4-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,
5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 18.460,25-TL yargılama gideri üzerinden kabul red oranına gör hesaplanan 10.271,16-TL ile peşin alınan 3.404,56-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderlerin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Davalı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,
Dair; davacının yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde ... açık olmak üzere karar verildi. 09/12/2025
Katip
¸e-imzalıdır
Hakim
¸e-imzalıdır