Açık rögar kapağı kaynaklı kazada yaralanan davacının sürekli iş göremezlik ve manevi tazminat taleplerinin kamu kurumu ile sigorta şirketlerine yönelttiği hukuki uyuşmazlık.
Özet: Bu hukuki metin, davacının, davalı DSİ Genel Müdürlüğünün sorumluluğundaki açık rögar kapağına bir aracın düşmesi sonucu yaşanan trafik kazasında sol dizinde çıkık ve sol femurunda kırık gibi ciddi yaralanmalar geçirmesi nedeniyle açtığı maddi ve manevi tazminat davasını özetlemektedir; davacı, sürekli ve geçici iş göremezlik ile bakıcı giderleri taleplerini ıslahla artırarak, kazada asli kusurlu olduğunu iddia ettiği DSİ Genel Müdürlüğü ile aracın işleteni, sürücüsü ve ilgili sigorta şirketlerinden kusur oranları dahilinde müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesini talep etmiş, davalılar ise kusur sorumluluğu, sigorta kapsamı ve tazminatın fahiş olduğu yönünde savunmalar ileri sürmüştür.
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/230 E., 2022/2195 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 7. Tüketici Mahkemesi TARİH: 04.11.2021SAYISI: 2019/115 Esas - 2021/435 Karar Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgelerincelenipgereğidüşünüldü: I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı ....'nin işleteni olduğu aracın davalı ...'ın yönetiminde seyir halinde iken diğer davalı ... Genel Müdürlüğü'nün sorumluluğunda olan rögar kapağının açık olması ve aracın tekerinin bu rögar çukuruna düşmesi sebebiyle sürücünün aracın direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada araçta yolcu olan davacı ...'ün yaralandığını, dava konusu kazaya karışan aracın davalılardan ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile diğer davalı ... nezdinde Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, davalı ... şirketlerinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe limiti dahilinde sorumluluğunun bulunduğunu, davalılardan araç sürücüsü ... hakkında Ankara 3. Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2015/333 Esas sayılı dosyasında dava açılmış olup yargılamanın henüz sonuçlanmadığını, dosyada mevcut olan 12.06.2015 tarih ve 12876 sayılı Adli Tıp Kurumu tarafından düzenlenen ön rapora göre davacının sol dizde çıkık ve sol femurda kırık şeklinde yaralanmasından dolayı uzun süre yatağa mahkum kalarak kendine bakamaz hale geldiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalılar ... yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte 100,00 TL sürekli iş göremezlik ve geçici iş görmezlik tazminatı ile 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 200,00 TL maddi tazminatın kusur oranına göre davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline ve 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... (kasko sigorta poliçesinde yer alan manevi tazminat klozu nedeniyle) yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte kusur oranlarına göre müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında sunulan 02.06.2021 tarihli ıslah dilekçesi ile; davalı ... Genel Müdürlüğü'nün % 80 oranında asli kusuruna isabet eden sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden talebini 326.639,25 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatı talebini 3.292,36 TL'ye ve bakıcı gideri talebini 9.182,64 TL'ye yükseltmiş; diğer davalılar ..., işleten .... ve sürücü ...'ın % 20 tali kusuruna isabet eden sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden talebini 81.659,81 TL'ye, geçici iş göremezlik tazminatı yönünden talebini 823,09 TL'ye ve bakıcı gideri yönünden talebini 2.295,66 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazaya karışan aracın davalı şirket tarafından 01.04.2015-2016 vadeli Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalandığını, dava konusu kazaya karışan aracın yolcu taşımacılığı yapan bir ticari minibüs olduğunu, Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinin sürekli ve geçici iş görmezlik zararının karşılanmasında birinci sırada sorumluluğu bulunduğunu, ancak Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası limitlerini aşan zararlarda diğer poliçelerin sorumluluğunun söz konusu olabileceğini, aracın taşımacılık poliçesi bulunmasa dahi, taşımacılık poliçesi limitleri dahilinde Güvence Hesabı'nın sorumlu olduğunu, tarafların kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, hatır taşıması ve davacının müterafik kusuru nedeniyle indirim uygulanması gerektiğini ve avans faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu kazanın davalılardan ... Genel Müdürlüğü'nün asli ve tam kusuru ile meydana geldiğini, davalı tarafından rögar kapağı kapatılarak yolun trafiğe açıldığını, mandallarla sıkıştırma işlemi yapılmadığını, kapağın gelişi güzel kapatıldığını, kapağın açılış yönünün, yolun akış istikametine doğru olması gerekirken tekniğe ve mevzuata aykırı olarak ters yerleştirildiğini, yine trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek mahiyette yola sıfırlanması gerekirken, engebeli bir şekilde bırakılarak çalışmanın bitirildiğini, bu sebeple duba gibi önleyici tedbir alınmadığının gerek tanık beyanları, gerekse de otobüse ait kamera kayıtlarından tespit edildiğini, tarafına kusur atfedilemeyeceğini, talep edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu ve avans faizi talebinin yerinde olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayın meydana gelmesinde müvekkili davalı idareye atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, idarenin ilgili birimiyle yapılan yazışmada, söz konusu kazanın meydana geldiği saat öncesinde kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen rögar kapağı ile ilgili olarak kuruma herhangi bir arıza bildiriminde bulunulmadığını ve iddia edilenin aksine söz konusu kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen rögar kapağı ile ilgili kazanın öncesinde herhangi bir çalışma yapılmadığını, arıza bildirimine müteakip rögar kapağının yeni sfero kapak ile değiştirildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu kaza sonucu sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığı, ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanlığı Dahili Tıp Bilimleri Bölümü Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 27.01.2017 tarihli maluliyet raporunda davacının % 19 oranında iş gücü kaybına uğradığı, 9 ay süreyle gecici iş göremezlik halinde kaldığı ve bu sürede bir başkasının bakımına muhtaç olacağı tespitinin yapıldığı, makine mühendisi öğretim üyelerinden oluşan bilirkişi heyetinden alınan 27.02.2020 tarihli kusur raporunda sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ın tali ve % 20 oranında, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün ise asli ve % 80 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, aktüer bilirkişi raporunda tarafların kusur oranları da dikkate alınarak davacının geçici iş göremezlik zararının 4.115,46 TL, geçici bakıcı giderinin 11.478,31 TL ve sürekli iş görmezlik zararının 408.299,07 TL olmak üzere toplam maddi tazminatın 423.892,84 TL olarak hesaplandığı gerekçesiyle davanın kabulüne 4.115,46 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 11.478,31 TL bakıcı gideri ve 408.299,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 423.892,84 TL'nin davalı ...'nden dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... Genel Müdürlüğü ve ....'den 02.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihinden, diğer davalılar ..., ... Genel Müdürlüğü ve ....'nden 02.04.2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen (davalı ... şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... A.Ş vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ve yargılama sırasında sunulan ıslah dilekçesi ile davalıların kusurları oranında tazminat talebinde bulunulduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 26. maddesi uyarınca hakim, tarafların talebi ile bağlı olup, ondan fazlasına yada başka bir şeye hükmedemeyeceği, bu durumda mahkemece davacı tarafın talebi gibi davalı tarafın kusurları oranında tazminatlardan sorumluluğuna karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu gibi toplam 423.892,84 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin ve yine manevi tazminatın kusur oranı gözetilmeden tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesinin doğru olmadığı, bu nedenle davalı ... vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin bu hususa yönelik istinaf taleplerinin yerinde olduğu gerekçesiyle (istinaf talebinde bulunmayan davalılar yönünden hüküm kesinleştiğinden, davacı lehine oluşan usulü kazanılmış haklar da gözetilerek) istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve düzeltilerek esas hakkında yeniden hüküm tesisi ile davanın kabulüne 4.115,46 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 11.478,31 TL bakıcı gideri, 408.299,07 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 423.892,84 TL’nin davalılar ... ve ....'nden 02.04.2015 kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen (davalı ... 81.659,81 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 823,09 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 2.295,66 TL bakıcı gideri tazminatından poliçe limiti ile sınırlı ve dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, davalı ... Genel Müdürlüğü 326.639,25 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 3.292,36 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 9.182,64 TL bakıcı gideri tazminatından kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere) tahsili ile davacıya verilmesine, 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden dava tarihinden (poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) diğer davalılar ... ve ....'nden 02.04.2015 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (davalı ... Genel Müdürlüğü hükmedilen manevi tazminatın 16.000,00 TL’sinden kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ... ve .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.V. TEMYİZA.Temyiz SebepleriDavalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, müvekkil idareye atfedilecek herhangi bir kusur bulunmadığını, rögar kapağının İdare Kanal Yatırım Dairesi Başkanlığınca “Ankara İli ... İlçesi ... ve ... Hatları Yapım İşi” kapsamında ihale ile dava dışı... ve .... A.Ş.'ye yaptırılan, bu sebeple idareye devredilmemiş hat üzerinde bulunan kapak olduğunun anlaşıldığını, Yapım İşleri Genel Şartnamesi 9. maddesi uyarınca sorumluluğun yüklenici şirkete ait olduğunu, bilirkişi raporuna haklı ve gerekçeli itirazlarının dikkate alınmadığını, kazanın tamamen araç sürücüsü ...'ın kusuru ile meydana geldiğini, hükmedilen manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ...'nin kusuru oranında sorumluluğuna karar verildiğini, hüküm fıkrasının 6. bendinde davalı müvekkili aleyhine 38.122,50 TL vekalet ücreti takdir edildiğini, ancak vekalet ücretinin % 80'inin 30.498,00 TL olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; davalı ...'ın sürücüsü ve davalı .... ve Tic. Ltd. Şti.'nin işleteni olduğu, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile diğer davalı ... tarafından Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve davaya konu kazanın 02.04.2015 tarihinde meydana geldiği ve eldeki davanın 01.10.2015 tarihinde açıldığı gözetildiğinde 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 109. maddesi uyarınca davanın zamanaşımı süresinde açıldığının anlaşılmasına, oluşa uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi heyeti raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, manevi tazminatın takdirinde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 56. maddesindeki özel haller dikkate alınarak hak ve nasafet kuralları çerçevesinde hüküm kurulmuş olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesinde; Dosya kapsamından; İlk Derece Mahkemesince bilirkişi heyetinden alınan 27.02.2020 tarihli kusur raporunda sigortalı araç sürücüsü davalı ...'ın tali ve % 20 oranında, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün ise asli ve % 80 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde ve yargılama sırasında sunulan ıslah dilekçesi ile davalıların kusurları oranında tazminat talebinde bulunulduğu, bu yön gözetilmeden İlk Derece Mahkemesince verilen karara karşı davalı ... A.Ş vekili ile davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesince anılan davalıların kusurları oranında tazminata hükmedildiği ve temyiz eden davalı ... Genel Müdürlüğü'nün % 80 kusuru oranında sorumlu tutulduğu, Bölge Adliye Mahkemesince maddi tazminat yönünden davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin (AAÜT) 13/1. maddesi uyarınca davacı lehine 38.122,50 TL vekalet ücretine hükmedildiği, davalı ... Genel Müdürlüğü'nün % 80 kusur oranına tekabül eden vekalet ücreti yönünden hesaplama yapılırken maddi hata yapılarak davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine fazla vekalet ücreti takdir edildiği anlaşılmaktadır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz eden davalı ... Genel Müdürlüğü yararına düzeltilerek onanması gerekmiştir.VI. KARAR1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının 6. numaralı bendinde yer alan ''davalı ... Genel Müdürlüğü 32.188,00 TL’sinden'' sözcük dizisi çıkarılarak yerine ''davalı ... Genel Müdürlüğü 30.498,00 TL’sinden'' yazılmak suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... Genel Müdürlüğü'ne iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,25.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.