İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, 2.277.555,44 TL bedelli kayıp çekin davalıdan istirdatı talepli davanın, zorunlu arabuluculuk şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi kararı.
Özet: Kargo esnasında zayi olduğunu iddia ettiği 2.277.555,44 TL bedelli bir çekin davalıdan istirdadı ile haklı hamil olduğunun tespiti talebiyle açılan davada, davalı çeki ticari faaliyetleri kapsamında iyi niyetle ciro yoluyla iktisap ettiğini savunmuş; mahkeme ise 01/09/2023 tarihinden itibaren konusunun parasal değeri olması nedeniyle çek istirdat davalarının da zorunlu arabuluculuk kapsamında olduğunu, davacının dava açmadan önce arabuluculuğa başvurmadığını tespit ederek bu dava şartı eksikliği nedeniyle davayı usulden reddetmiştir.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/240 Esas
KARAR NO : 2025/648
DAVA : İstirdat
DAVA TARİHİ: 12/03/2025
KARAR TARİHİ: 02/07/2025
Mahkememizde görülen İstirdat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; dava dışı ... A.Ş. tarafından, davacı adına keşide edilen ... Bankası ... Şubesine ait, 15/02/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 2.277.555,44 TL bedelli çekin kargo ile davacıya gönderildiği sırada zayi olduğunu, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile çek iptali davası açıldığını, davada 15/01/2025 tarihinde çeke ilişkin ödeme yasağı kararı verildiğini, çek iptali dosyasında davalı vekili tarafından 24/02/2025 tarihli dilekçe ile dava konusu çekin davalının elinde olduğunun beyan edildiğini, Mahkeme tarafından istirdat davası açmak üzere davacıya 5 günlük süre verildiğini beyan ederek davanın kabulü ile 15/02/2025 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 2.277.555,44 TL bedelli çekin davalıdan istirdatına, davacının çekin haklı hamil olduğunun tespitine ve çekin davacıya teslimine karar verilmesini, ödeme yasağı kararının devamına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davacı tarafından, davaya konu çekin kargo ile sevk edildiği sırada zayi olduğu, çeki elinde bulunduran davalı şirketin haksız olduğu iddia edilmiş ise de TTK’nın 792. maddesi uyarınca çek istirdatı davasında, davacı tarafın, davalıyı çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğini ispat etmesi gerektiğini, davalı şirketin dava konusu çeki ticari faaliyetleri kapsamında ...'tan ciro yolu devraldığını, findeks karekodlu çek raporunu da aldığını, davalı tarafından çekte herhangi bir sorun görmeyerek çeki alıp ticari ilişkiyi gerçekleştirdiğini, davalı şirketin kötüniyetli iş ve işlemleri hiçbir zaman olmadığını, çekin ciro silsilesinde bir kopukluk olmadığını, basiretli bir tacir olarak yapması gerekeni fazlasıyla yaptığını, davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinine dair dosyaya hiçbir delil sunamadığını beyan ederek, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Dava, çekin istirdatı istemine ilişkindir.
01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 7445 sayılı Kanun'un 31. maddesi ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5/A hükmü "Bu Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında, dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." şeklindedir.
Davanın 12.03.2025 tarihinde açıldığı, dava dilekçesinde dava açılmadan önce arabulucuya başvurulduğuna dair bir ibare bulunmadığı, dava dilekçesine arabuluculuk tutanağının eklenmediği, davacı vekili duruşmada alınan beyanında arabuluculuğa başvurulmadığının beyan edildiği, zorunlu arabuluculuk süreci tamamlanmadan davanın açıldığı anlaşılmakla re'sen gözetilmesi gereken ve sonradan tamamlanabilir nitelikte olmayan dava şartına ilişkin 6102 sayılı TTK m. 5/A(1) ve 6325 sayılı HUAK m. 18/A(2) hükümleri gözetilerek davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
"... 7445 sayılı Kanun'un m. 31 hükmü ile 6102 sayılı TTK m. 5/A hükmünde yapılan değişiklik ile uygulamada ortaya çıkan tereddütlerin giderilmesi amacıyla maddeye açıklık getirildiği, davanın 6102 sayılı TTK m. 792 hükmü uyarınca çek istirdadı talebine ilişkin olduğu ve 6102 sayılı TTK m. 4(1)-a kapsamında mutlak ticarî dava olduğu ve konusunun da bir miktar para olduğu, kanunda istisna belirtilmeden istirdat davalarının dava şartı arabuluculuk kapsamında kabul edildiği, bir miktar paranın tahsilini amaçlayan istirdat davaları gibi, somut olayda parasal değeri olan bir şeyin aynen iadesi talebini içeren istirdat davalarının da 01/09/2023 tarihinden itibaren dava şartı (zorunlu) arabuluculuk kapsamında olduğu, dava konusu çekin de üzerinde yazılı meblağ kadar parasal değer içerdiği ve çek istirdadı davasının aynı zamanda konusunun bir miktar para olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. ..."
(Bursa Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi'nin 28/04/2025 tarihli, Dosya No : ... Karar No : ... sayılı ilamı)
HÜKÜM:
1-Dava şartı yokluğu nedeniyle davanın USULDEN REDDİNE,
2-Peşin alınan 38.894,96 TL harçtan alınması gereken 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 38.279,56 TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 02/07/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı