2942 sayılı kanun uyarınca kamulaştırılan irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti davasında, davacı idarenin yüksek bedel ve faiz itirazlarını inceleyen temyiz kararı.

2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırılan irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti davasında, davacı idarenin yüksek bedel ve faiz itirazlarını inceleyen temyiz kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı idarenin 2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırılan irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile tescili talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin bedel tespiti ve davanın kabulüne dair kararına karşı davacı idarenin yüksek bedel ve hatalı faiz itirazlarıyla yaptığı istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesinin faiz hesaplamasında kısmi düzeltme yaparak esastan onadığı kararı davacı idarece yeniden temyiz etme sürecini ve tarafların argümanlarını detaylandırmaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2024/8262 E. , 2025/8652 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/680 Esas, 2024/717 Karar

DAVA TARİHİ : 13.06.2021

KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ : Vize 1. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/109 Esas, 2023/444 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, .... ilçesi, ...köyü 2 11... ve 43 (eski 1) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, ürün verilerinin en eski tarihli olanının esas alınması gerektiğini, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, rapora itirazların dikkate alınmadığını, taşınmazların metrekaresinin doğru yazılmasını talep ettiklerini, önceki irtifakların araştırılması gerektiğini, irtifak nedeniyle değer kaybı oluşmadığını, harcın maktu olması gerektiğini, faiz uygulanmasının, faiz oranının ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmazlara olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda uygulanan kapitalizasyon faizi ile objektif değer artış oranlarının taşınmazların nitelik ve konumlarına uygun düştüğü, değerlendirmeye alınan ürün verilerinin resmî veriler ve yörenin münavebe sistemine uyumlu olduğu, taşınmazların nitelikleri, tamamının yüzölçümleri, geometrik durumları ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının tespitinde bir isabetsizlik görülmediği, taşınmazların bilirkişi raporunda belirtilen niteliklerine göre kamulaştırma bedelinin adil ve hakkaniyete uygun olduğu, Mahkemece yüzölçüm ve harç konusunda kurulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak ilk karar ile tespit edilen 30.271,01 TL'ye 14.10.2021 tarihinden ilk Mahkeme karar tarihi olan 24.01.2022 tarihine kadar ve fark bedel olan 14.577,35 TL'ye 14.10.2021 tarihinden son Mahkeme karar tarihi olan 19.12.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken, tüm bedele faiz işletilmesi doğru görülmediğinden; davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespiti ile kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.