Mimari projeye aykırı olarak apartman ortak otopark alanına yapılan oto yıkama ve ofis yapısının eski hale getirilmesi davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir apartmanda mimari projeye aykırı olarak ortak alana yapılan oto yıkama ve ofis binalarının yıkılarak eski hale getirilmesi talebiyle açılan müdahalenin önlenmesi ve eski hale getirme davasının temyiz incelemesi sürecini özetlemektedir. Davacı, müvekkilinin bağımsız bölüm maliki olduğu binanın ortak otopark alanına davalı tarafından inşa edilen kaçak yapının kaldırılmasını talep etmiş, davalı ise imar affı ve diğer kat maliklerinin rızasını savunmuştur. İlk derece mahkemesi ve istinaf mahkemesi, bilirkişi raporuna dayanarak davanın kabulüne, 130 m² sundurma ve 20 m² ofis binasının kaldırılmasına ve ortak alanın mimari projeye uygun hale getirilmesine karar vermiştir. Davalı vekili bu kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/2898 E.  ,  2025/8693 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/295 Esas, 2024/1995 Karar
DAVA TARİHİ : 01.02.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 5. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/151 Esas, 2021/2017 Karar
Taraflar arasındaki müdahâlenin önlenmesi ve eski hâle getirme davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Antalya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 71 91... parselde 1 numaralı bağımsız bölümün maliki olduğunu, müvekkilinin kat maliki olduğu ...Apartmanı adlı binada toplam 6 adet bağımsız bölüm bulunduğunu, söz konusu bağımsız bölümlerin dışında mimari projede ortak alanların düzenlendiğini ve binanın her iki tarafında da otomobil giriş kısımlarının gösterildiğini ve otopark alanının planlandığını; fakat mimari projesine aykırı olarak söz konusu ortak alanda tek katlı bir yapı inşa edildiğini ve buranın oto yıkama yeri olarak faaliyete geçtiğini, bu alanı bina sakinlerinin otopark olarak kullanamadığını, mimari projede ana taşınmazın her iki tarafından da apartmana giriş olmasına rağmen dava konusu yapının yapılması ile bir tarafın tamamen kapatıldığını, müvekkilinin söz konusu imara aykırılıklar ile ilgili ... Belediye Başkanlığına dilekçe verdiğini, Belediyece bahsi geçen yerde 2, 4 ve 6 numaralı bağımsız bölümlerin maliki olan davalı ...’ın faaliyet gösterdiğinin belirlendiğini, akabinde yapı tatil zaptı ile dava konusu yapının kaçak olduğunun tespit edildiğini ve ortak alana müdahâle edildiğinin sabit olduğunu, ana gayrimenkulün ortak alanına hukuka aykırı olarak inşa edilmiş olan yapının yıkımı ile el atmanın önlenmesini ve mimari projesine uygun olarak eski hâline getirilmesi talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu binada 3 numaralı bağımsız bölüm maliki olduğunu, bina önünde yapılan müştemilatın oto aksesuarı satan iş yeri olarak açıldığını, imar kayıt bildiriminin olduğunu, iş yeri ruhsatı almak için belediyeye müracaatta bulunulduğunu; ancak ... Belediye Başkanlığının ruhsat vermediğini, aynı davanın Antalya 2. Sulh Mahkemesinde ...'ya karşı açıldığını, aynı konu ve aynı yer için açılan işbu mükerrer davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, yılda 15 gün dava konusu binada kendine ait bağımsız bölümde kalan davacının dava konusu iş yerinde gürültü olduğu için rahatsız olmasının söz konusu olamayacağını, davalının dava konusu müştemilat için imar iskân affından yararlandığını ve bedelini ödediğini, kat maliklerinin 4/5'inin izninin alındığını, apartmana girişin engellenmediğini, ortak alana yapılmış olan yapının daha sonra imar affından yararlanarak kanuna uygun hâle getirildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın mimari projesine göre açık otopark olan ortak alanındaki 130,00 m²lik sundurma ve 20,00 m²lik tek odalı ofis binası imalatlarının ana taşınmazın tasdikli mimari projesine aykırı imalatlar olduğu anlaşılmakla; bahsi geçen imalatların dosyada mübrez 01.11.2021 tarihli bilirkişi raporu esas alınarak kâl'i ile mimari projeye uygun eski hâle getirilmesine, davalıya karar gereğini yerine getirmek için kararın kesinleşmesinden itibaren 10 gün süre verilmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece müdahâlenin önlenmesine ve tayin edilen süre içerisinde eski hâle getirilmesine karar verildiğini; ancak mahkemenin müdahâle ve projeye aykırılık varsa ne şekilde eski hâle getirileceğini kararında mutlaka belirtmesi gerekirken kaldırma kararını kimin yerine getireceğinin ve masrafları kimin ödeyeceğinin hükümde belirtilmediğini, bu durumun usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmaza ait tapu kayıtları ve yönetim planı getirilerek mimari uzman bilirkişi heyetiyle yerinde uygulanarak krokiye de bağlanmak suretiyle ortak yere müdahâle olup olmadığının tespiti gerekirken, eksik inceleme ile yeterli ölçüm ve inceleme yapmaksızın karar verildiğini, müvekkili davalı ile davacı dışında diğer kat maliklerinin ortak yerin kullanımında anlaştıklarını ve ortak yerden faydalanma hususunda 4/5 çoğunluk olmasına rağmen bu hususun değerlendirilmediğini, dava konusu ortak yeri kimin kullandığı belirlenmeden ve kullanan kişiye ihbar edilip dinlenmeden eksik inceleme ile karar verildiğini, aynı apartman ve aynı ortak yere ilişkin olarak açılmış olan men'i müdahâle davasına ilişkin derdestlik itirazlarının kabul edilmediğini, ... Belediye Başkanlığı tarafından iskânı olmayan iş yerinin mühürlemesine karar verildiğini, araçlar için önce garaj şeklinde ana binanın yan tarafına temelsiz basit bir oda yaptırıldığını, daha sonra imar affından yararlanmak için müracaat edildiğini ve yapı kayıt belgesi alındığını, bu hususun mahkemece değerlendirilmediğini, davacı hariç diğer kat maliklerinin dava konusu yerin kullanılmasında muvafakatlarının olduğu hususunun dikkate alınmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu 71 91... parselde bulunan ana taşınmazda, otopark ve bina girişi olarak kullanılması gereken ortak alana, oto yıkama için alan ve ofis yapmak suretiyle davalının müdahâlede bulunduğunun iddia edildiği, davacı ve davalının aynı taşınmazda bağımsız bölüm maliki oldukları, mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporlarına göre apartmanın ortak alanı, projeye göre açık otopark olan bir bölümünün, projeye aykırı şekilde sundurma ve tek odalı ofis yapılmak suretiyle kapatıldığı, davalının 6 No.lu depolu, asma katlı dükkân ile birlikte başka bağımsız bölümlerin de maliki olduğu, ortak alana inşaa edilen yapıların kendisine ait olduğunun davalının kabulünde olduğu, davalının 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu ve mimari projeye aykırı şekilde ortak alana müdahâlede bulunduğu, bu konuda kat maliklerinden yeterli sayıda çoğunlukla gerekli izin ve onayın alınmadığı gibi projeye aykırı durumun usulünce proje tadilatı yapılarak usulüne uygun hâle getirilmediği, her ne kadar davalı vekili istinafında davacı tarafından aynı yerle ilgili daha önce açılmış bir dava bulunduğu ve derdestlik teşkil ettiği hâlde, bu hususun değerlendirilmediğini belirtmiş ise de UYAP sistemi üzerinden alınan inceleme izni doğrultusunda yapılan incelemede davalının bahsettiği dava dosyasının Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/938 Esas sayılı dosyası olduğu, incelemeye konu dava dosyasında davacı ... vekilinin, eldeki davada taraf olmayan, ... ile 5 No.lu bağımsız bölüm maliki ... mirasçılarını davalı olarak gösterdiği, yargılama sırasında ortak alana yapılan imalatların ... tarafından kullanılmakta iken dava tarihinden sonra kullanımın sona erdiği ve ortak alana yapılan iş yerinin ...'a ait olduğu ve onun tarafından kullanılmaya başlandığı, diğer davalı ... mirasçılarının ise ortak alanda bulunan yapıyı inşa ettikleri ya da kullandıkları yönünde bilgi ve belge bulunmadığı gerekçesi ile davalı ... yönünden konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına, diğer davalılar yönünden davanın pasif husumet yokluğundan reddine dair 18.05.2022 tarihli ve 2020/938 Esas, 2022/853 Karar sayılı kararın verildiği, kararın henüz kesinleşmediği, görülmekte olan dava için derdestlik teşkil ettiği belirtilen Antalya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2020/938 Esas, 2022/853 Karar sayılı dosyasında eldeki dosyanın davalısı ...'ın taraf olmadığı, davanın dava dışı üçüncü kişilere karşı açıldığı, bu hâlde davaların tarafları farklı olduğundan derdestlik oluşturmayacağı gibi, davalı vekili istinafında dava konusu yerle ilgili yapı kayıt belgesi bulunduğunu ileri sürmüş ise de yapı kayıt belgesinin imara aykırı yapının kullanılmasına ilişkin olup yapıyı imara uygun hâle getirmediği, yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar geçerli olup yapının kullanılmasına ilişkin geçici bir statü sağladığı, varlığının idari işlemler bakımından sonuç doğurucu olup tüm kat maliklerinin arsa payı oranında beraberce malik oldukları apartmanın ortak alanına el atılması ve bu alana, mimari projeye aykırı değişiklik ve eklentiler yapılması nedeniyle verilen mahkeme kararlarına etki etmediğini, ilaveten davalı vekili istinafında, mahkemece verilen kararda müdahâle ve projeye aykırılığın ne şekilde eski hâle getirileceğinin, kim tarafından getirileceğinin ve masrafları kimin ödeyeceğinin belirtilmediğini ileri sürmüş ise de mahkemece gerek kısa kararda gerekse gerekçeli kararda ortak alana yapıldığı bilirkişi raporuyla sabit olan yapıların kaldırılması ve projeye uygun, eski hâline getirilmesi hususunda, davalıya 10 günlük süre verildiğinin açıkça yazıldığı, kâl ve eski hâle getirme masraflarına ise davayı kaybeden ve kâl'den sorumlu tutulan davalının katlanacağı hususu izahtan vareste olup hükümde ayrıca belirtilmemiş olmasının hükmün sıhhatine etkisi bulunmadığı hususları göz önünde bulundurulduğunda, davalı vekilinin bu yöndeki itirazları da yerinde görülmediğinden; davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca istinaf mahkemesince davayı kaybeden ve kâl'den sorumlu tutulan davalının bu masrafa katlanacağı hususu izahtan vareste olup hükümde ayrıca belirtilmemiş olmasının hükmün sıhhatine etkisi bulunmadığı belirtilmiş ise de kanuna hükmün açık, net ve anlaşılır olması zorunluluğunu belirttiğinden, kararın uygulanmasında sorunlar ortaya çıkacağını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, eski hâle getirilmesi ve müdahâlenin önlenmesi istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.