Kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili istemiyle açılan davada, imar planında semt spor sahası olarak belirlenen taşınmaza fiilen el atılması sonucu oluşan tazminatın temyiz incelemesinde onanması.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada, ilk derece mahkemesince kabul edilen talep üzerine, davalı idarenin istinafı kısmen kabul eden bölge adliye mahkemesi, ilk kararı düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve taşınmazın imar planında semt spor sahası olarak ayrılması ve yol olarak kullanılması nedeniyle davalı belediyenin sorumlu olduğunu, bilirkişi raporundaki emsal kıyaslamasına dayalı değer tespitinin, dava tarihi itibarıyla faiz ve yargılama giderleri ile birlikte doğru olduğunu teyit ederek davanın kabulüne, davacı payının iptali ile davalı idare adına tesciline karar vermiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/8551 E.  ,  2025/8690 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2148 Esas, 2024/812 Karar
DAVA TARİHİ : 04.02.2023
KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 7. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/146 Esas, 2023/474 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisi ...’ın paydaş olduğu ... ili, ... ilçesi, .. Mahallesi 67 24... parsel sayılı taşınmazın imar planında semt spor sahası olarak ayrıldığını, dava konusu taşınmaza asfalt dökülerek ve kaldırım yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını ileri sürerek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın ana arter niteliğinde yola ve kavşağa cepheli olduğunu, bu nedenle sorumluluğun ... Büyükşehir Belediye Başkanlığında olduğunu belirterek davanın husumetten ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz 20 metre genişlikte ana arter niteliğinde yola cepheli olduğundan ... Büyükşehir Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu, bu nedenle Kepez Belediye Başkanlığına husumet yöneltilemeyeceğini, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsalin uygun olmadığını ve dava konusu taşınmazın daha değerli kabul edilmesinin hatalı olduğunu, davacı lehine hükmolunan vekâlet ücreti ve yargılama giderinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 16.520 m² sosyal tesis niteliği ile tapuda kayıtlı olup davacının 1639/16520 payına karşılık taşınmazda 1639 m² yeri bulunduğu, taşınmazın 1/1000 imar planında semt spor sahası olarak ayrıldığı, 2023 yılı rayiç bedelinin 234,12 TL olduğu, taşınmazda düzenleme ortaklık payı kesintisi yapıldığı, emsal taşınmazın imar planı içinde düzenleme ortaklık payı kesintisi yapılmış imar parseli olduğu ve taşınmazın 2023 yılı rayiç bedelinin ise 234,12 TL olduğu, UYAP üzerinden yapılan inceleme sonunda dava konusu hisse üzerinde bulanan kesinleşmemiş mahkeme kararı olduğuna ilişkin şerhlerin murisin diğer mirasçıları tarafından açılan kamulaştırmasız el atma tazminatının tahsiline dair davalar olduğu anlaşılmış, davaya konu taşınmazın niteliği gözetildiğinde hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın vasfı arsa olarak kabul edilmek suretiyle emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı, kıyaslamaya esas alınan emsalin (... Mahallesi 52 00... parsel sayılı taşınmazın tamamının 1.520.000,00 TL'ye 25.11.2020 tarihli satışı) satış tarihinin dava tarihinden önce olduğu, satışın tapuda yapıldığı ve özel amaçlı olmadığı, emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın bulunduğu yer, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 1,147 kat değerli olduğunun kabulü ile dava tarihi itibarıyla taşınmazın metrekare birim fiyatının hesaplanmasında, davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp faize de dava tarihi itibarıyla hükmedilmesinde, yargılama giderlerinin davalı idareden tahsilinde, davacı yararına vekâlet ücreti takdir edilmesinde, imar palanında semt spor sahasında olması ve yol olarak el atılan kısmın imar planında 10 metre genişliğinde yola cepheli olması nedeniyle davalı belediyenin sorumlu tutulmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak dava konusu taşınmazda bulunan davacı payının iptal ve davalı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde infazda tereddüt oluşturacak şekilde tescil hükmü kurulması ve İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda maktu karar harcına hükmedilmiş ise de taşınmaza fiilen el atılmış olması ve 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının eldeki dava yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından, nispi karar ve ilâm harcına hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle; davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
29.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.