Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, İzmir 1310 parselin değeri konusunda bilirkişi raporuna yönelik itirazların, emsal ve vasıf değerlendirmeleri açısından yerinde görülmeyerek bölge adliye mahkemesi kararının onanması.
Özet: Davacı idarece açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin yüksek olduğu ve bilirkişi raporunun yetersizliği iddiasıyla yapılan istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş; davacı idarenin bu karara yönelik temyiz başvurusu da, arsa niteliğindeki taşınmazın zemininin emsal karşılaştırmasıyla, yapının resmi birim fiyatları ve yıpranma payı düşülerek, ağaçların ise yaş, cins ve verim durumuna göre değerlemesinde usul ve kanuna aykırılık görülmediği gerekçesiyle reddedilerek, bölge adliye mahkemesinin kararı onanmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/10244 E.  ,  2025/8580 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1769 Esas, 2024/2012 Karar
DAVA TARİHİ : 18.09.2018
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Menemen 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/508 Esas, 2019/260 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ... ilçesi, ... köyü, 1310 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedelin; acele kamulaştırma dosyasında belirlenen kısmının mahsubu ile Anayasa Mahkemesi kararı dikkate alınarak, varsa neması ile beraber davalılara derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ve davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporu teknik verilere dayanmayıp yetersiz olmasına rağmen hüküm tesis edildiğini, taşınmazın tarla vasfında olup arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporunda bedel tespitine ilişkin sadece taşınmazın değerini artıran emsallerin dikkate alındığını ve bu haliyle değer tespiti yapıldığını, emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmaz ile yakın mesafede bulunmaması ve dava konusu taşınmaza göre oldukça üstün özellikte olması nedeniyle iki taşınmaz arasında yapılan karşılaştırma sonucu bulunan değerleme oranı hatalı olup birim bedelin yüksek bulunduğunu, zemin üzeri yapı değerinin yüksek, yıpranma payının düşük tutulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza Menemen ilçesi, ... Mahallesi 3 93... parsel sayılı taşınmazın 15.12.2016 tarihli satışının emsal olarak alındığı, yapılan karşılaştırma sonucunda emsalden 1,15 kat daha değerli olduğu tespit edilen dava konusu taşınmazın m² birim fiyatının düzenleme ortaklık payı kesintisi sonrası 447,00 TL olarak belirlendiği ve üzerinde bulunan binaların yıpranma payı hesaplanarak buna göre adil ve hakkaniyete uygun bir kamulaştırma bedeli tespitinde isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki İzmir ili, ...ilçesi, .... köyü, ... Mevkii, 1310 parsel sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki yapıya resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek, ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumu dikkate alınmak suretiyle maktuen değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI.KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.