2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun 10. maddesine dayalı kamulaştırma bedeli tespiti ve tescil davasında, değerleme yöntemleri ile bilirkişi raporlarına yönelik itirazların Bölge Adliye Mahkemesince reddi sonrası davacı idarenin temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi taşınmazın niteliğine (kısmen kapama karışık meyve bahçesi, sulu tarım arazisi, kavak ve söğüt bahçesi) göre gelir metoduyla kamulaştırma bedelini belirleyerek davanın kabulüne karar vermiştir. Bu karara karşı hem davacı idare hem de davalı vekillerince yapılan istinaf başvuruları, bölge adliye mahkemesince belirlenen bedelin ve ödeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddedilmiş olup, davacı idare vekili tarafından bu son karar temyiz edilmiştir.
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2212 Esas, 2024/699 KararDAVA TARİHİ : 30.10.2020KARAR : Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ : Genç Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2020/211 Esas, 2021/112 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bingöl ili, ... ilçesi, ... köyü 1 08... ve 1 19... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların tapu kaydının iptali ile müvekkili idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; sulu arazi olduğunu, %150 oranında objektif değer artış oranı uygulanması gerektiğini, 1 19... parsel sayılı taşınmazın her ne kadar 493,06 m²sinin kamulaştırıldığı belirtilmişse de mahallinde yapılacak keşif ile de belirleneceği üzere yaklaşık 11 00... 'sin yol olarak kullanıldığını, dava açmaya doğrudan sebebiyet vermemeleri nedeniyle tüm yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporlarının gerekli inceleme ve denetimden uzak olduğunu, itirazlarının mahkemece dikkate alınmayarak, eksik inceleme sonucu hüküm kurulduğunu, bilirkişilerce benimsenen münavebe sisteminin dava konusu taşınmazlara uygun olmadığını, taşınmazların kısmen sulu tarım arazisi kısmen de kapama karışık meyve bahçesi olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, taşınmazın tarım arazisi olarak değerinin belirlenip ağaçların maktu değerinin bu bedele eklenmesi gerektiğini, kapama meyve bahçelerinde baskın ağaç türüne göre değerlendirme yapılmamasının, meyveli ve meyvesiz ağaçların birlikte “kapama karışık bahçe” olarak değerlendirilmesinin, söğüt ağacının zirai anlamda ekonomik değeri olmadığından ve enkazı da mal sahibine verildiğinden söğüt ağaçlarına değer hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, kesim yaşına henüz gelmemiş kavaklardan %50-60 enkaz bedeli düşülmesi gerektiğini, kapitalizasyon faiz oranının %6 alınması gerektiği gözetilmeden %5 alınmak suretiyle fazlaya hükmedildiğini, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirtmiştir. 2.Davalılar ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranını %4 olarak uygulanması gerektiğini, objektif değer artışı uygulanmamasının hatalı olduğunu, münavebe ürün olarak kabul edilen buğday, kuru fasulye, karpuz gibi ürünlerin yıllık brüt gelirinden düşülecek masrafların hesaplanmasında Türkiye ortalaması da düşünülerek 1/3 oranını geçmemesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kısmen kapama karışık meyve bahçesi, kısmen sulu tarım arazisi ve kısmen kapama karışık meyve, kısmen kapama kavak, kısmen kapama söğüt bahçesi olarak niteliğindeki taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin kararın kesinleşmesi beklenmeden derhal davalı tarafa ödenmesine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından davacı idarenin ve davalı ... vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdükleri sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kısmen kapama karışık meyve bahçesi, kısmen sulu tarım arazisi ve kapama karışık bahçe niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.