Trafik kazasında yaralanan sigortalı yolcunun sürekli/geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderleri tazminat taleplerine ilişkin hakem ve itiraz heyeti kararlarının temyizi.
Özet: Trafik kazasında yaralanan davacının sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ve tedavi masrafları talepleriyle sigorta şirketine karşı başlattığı süreçte, itiraz hakem heyeti kısmen geçici iş göremezlik, bakıcı ve tedavi giderine hükmedip sürekli iş göremezlik talebini usulden reddetmiş; bunun üzerine davacı, adli tıp raporu sunulmasına rağmen sürekli iş göremezlik talebinin usulen reddini ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmemesini hukuka aykırı bularak kararı temyiz ederken, davalı ise %0 maluliyet raporu varken talebin esastan değil usulden reddedilmesinin hatalı olduğunu, hükmedilen geçici iş göremezlik ve bakıcı süresinin fahiş olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını istemiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/5938 E.  ,  2025/13466 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/401 D.İş, 2024/396 K.
SAYISI : 2024/İHK-25814
SAYISI : K-2024/56745
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıya trafik sigorta poliçesi ile sigortalı aracın 04.10.2022 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazasında sigortalı araçta yolcu olan davacının yaralandığını belirterek belirsiz alacak olarak 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik, 100,00 TL geçici iş göremezlik, 100,00 TL geçici bakıcı gideri ve 15.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 30.200,00 TL maddi tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle talebini 239.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 67.742,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 12.942,00 TL geçici bakıcı gideri ve 15.000,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 334.684,28 TL’ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvurunun zamanaşımına uğradığını, maluliyet raporunun uygun olmadığını, olay sebebiyle elde edilen kazanımların tazminattan indirilmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin teminat dışı olduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuranın sürekli iş göremezliği kanıtlanmadığından sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin reddine, 67.742,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 12.942,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 2.000,00 TL SGK kapsamı dışında kalan tedavi gideri olmak üzere toplam 82.684,28 TL maddi tazminatın 06.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvurana ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin itirazlarının reddine, davacı vekilinin itirazlarının kabulüne, itiraza konu kararın kaldırılarak yeniden hükmün kurulmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 67.742,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 12.942,00 TL geçici bakıcı gideri tazminatı ve 2.000,00 TL SGK kapsamı dışında kalan tedavi gideri olmak üzere toplam 82.684,28 TL maddi tazminatın 06.07.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvurana ödenmesine, sürekli iş göremezlik tazminatı talebinin usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dosya kapsamında adli tıp kurumunca tanzim edilen maluliyet raporu bulunmakta iken bilirkişi heyeti tarafından inceleme yapılmasının kabul edilmesinin mümkün olmadığını, mevcut rapor ile yargılama yoluna başvuru yapılmış olup ara karar ile dosyanın bilirkişiye gönderildiğini, ara karar ile dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda ise davacının engel oranının %0 olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay olduğu ve geçici bakıcı ihtiyacı süresinin 2 ay olduğunun belirlendiğini, rapora itiraz ettiklerini, itirazları üzerine İtiraz Hakem Heyetince yeni rapor alınması için ara karar tesis edildiğini, ek süre talep edilerek süresi içinde 25.04.2024 tarihli adli tıp raporunun dosyaya sunulduğunu, İtiraz Hakem Heyetince ise raporun sunulmasından sonra kalan sürede bilirkişi incelemesi gibi işlemlerin yapılamayacağı da gözetilerek sürekli iş göremezlik bakımından yargılamanın sonlandırıldığını, süresinde maluliyet raporu sunulmasına rağmen maluliyet raporunun sunulmadığı belirtilerek sürekli iş göremezlik talebinin usulden reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, raporlar arasında çelişki oluştuğunu, çelişki giderilmeden karar verilemeyeceğini, SGK kapsamı dışında fatura edilmeyen giderlerinin olduğunu, yaralanmanın ağırlık ölçüsü de dikkate alındığında davacının kaçınılmaz masrafları olan tedavi gideri masrafının 15.000,00 TL olarak belirlendiğini, hükmedilen tedavi giderinin düşük olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; aldırılan maluliyet raporunda %0 oran belirlenmişken İtiraz Hakem Heyeti tarafından esastan ret yerine usulden ret kararı verilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas geçici iş görmezlik ve geçici bakıcı süresinin fahiş olarak belirlendiğini, tazminat hesabında TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 ve %1,65 teknik faiz uygulanması gerektiğini, bakıcı giderinin genel şartlardaki esaslara göre hesaplanması gerektiğini, sürekli bakıma muhtaçlık halinde söz konusu zarardan doğacak zararın sakatlanma teminatına dahil olduğunu, ayrıca tedavi teminatının işletilemeyeceğini, geçici iş göremezlik ve bakıcı giderinin tedavi giderinin teminat kapsamında olmadığını, kazanın iş kazası olduğunu, başvuranın SGK ödemesi alıp almadığının tespiti gerektiğini, emniyet kemeri takılmadığından müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, avans faizine hükmedilmesinin doğru olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri ve tedavi gideri talebine ilişkindir.
1-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 94 üncü maddesi uyarınca kesin süreye ilişkin ara kararın hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun ve her iş için yatırılacak ücretin hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklanması gerekir. Ayrıca, verilen sürenin amaca uygun, yeterli ve elverişli olması, kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın reddedileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerektiği her türlü duraksamadan uzaktır.
Dosya kapsamından; kaza neticesinde davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin olarak başvuru esnasında ibraz edilen ... Üniversitesi Tıp Fakültesi ...Tıp Merkezi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından tanzim edilen raporda davacının maluliyet oranının %35, geçici iş göremezlik süresinin 270 gün, geçici bakıcı ihtiyaç süresinin 180 gün ve tedavi giderinin 15.000,00 TL olarak tespit edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti ara kararı ile dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda ise davacının engel oranının %0, geçici iş göremezlik süresinin 9 ay ve geçici bakıcı ihtiyacı süresinin 2 ay olarak belirlendiği, davacı tarafından % 0 sürekli iş göremezlik oranı belirleyen bilirkişi raporuna itiraz edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince itirazlar dikkate alınmaksızın kısmen kabul kararı verildiği, davacı itirazları üzerine İtiraz Hakem Heyetince raporlar arasında %35-%0 gibi çelişkili maluliyet oranlarının saptandığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince atanan bilirkişilerin maluliyet raporunda eksikler saptandığından %0 maluliyet hesapladığı, maluliyetin yüz ve çene bölgesinde olmasına rağmen hekimler arasında çene cerrahı bulunmadığı gerekçesiyle yeni rapor alınması için 07.03.2024 tarihli ara karar tesis edildiği, ara kararda raporun sunulması için 20 gün süre verildiği, sunulmadığı takdirde sonuçlarının ihtar edilmediği anlaşılmaktadır. Bu haliyle, İtiraz Hakem Heyetince usulüne uygun tesis edilmiş bir ara karardan söz etmek mümkün değildir.
Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, yukarıda açıklanan ilkeler ışığında başvuran tarafa usulüne uygun muhtıra gönderilerek davacının maluliyet oranının tespiti için Adli Tıp Kurumu veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümlerinden davacının arazlarına uygun hekimlerin de bulunduğu heyet teşekkülü ile olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak dosyada mevcut tüm raporlardaki tespitler de irdelenmek suretiyle maluliyete ilişkin çelişkiyi giderecek ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.
2- Davalı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince; dava konusu kazanın iş kazası görünümünde olması sebebi ile SGK'ya yazı yazılarak, dava konusu kazada davacının yaralanması nedeniyle, kazayı takip eden aylarda davacıya geçici iş göremezlik ödemesi yapılıp yapılmadığı hususlarının sorulması, dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, ödeme varsa geçici iş göremezlik tazminatından tenzil edilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir.
3- Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
2. Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ile davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ve davacıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.