Kamulaştırma Kanunu uyarınca taşınmazın bedel tespiti, tapu terkini ve faiz uygulamasına ilişkin istinaf ile temyiz yoluyla çözümlenen dava kararı.
Özet: Bu dava, Adıyamandaki parsellerin kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak tapudan terkinini konu almakta olup, ilk derece mahkemesinin kabul kararı sonrasında, bölge adliye mahkemesi davalıların taşınmaz değerlemesi ve objektif artış oranına ilişkin itirazlarını reddederken, davacı idarenin faiz başlangıç tarihine yönelik itirazını kısmen kabul ederek ilk derece mahkemesi kararını faiz hükmü yönünden düzelterek yeniden esas hakkında hüküm kurmuş ve her iki tarafın bu düzeltilmiş kararı temyiz ettiği anlaşılmıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/11622 E.  ,  2025/8573 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1159 Esas, 2024/1511 Karar
DAVA TARİHİ : 15.06.2020
KARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahta 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/647 Esas, 2024/203 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine; Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idarenin istinaf davalılar vekilinin istinaf başvurularının reddine davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; Adıyaman ili, ... ilçesi,....köyü 4 72... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazların bulunduğu konum itibarıyla... il yoluna cephe sayılabilecek bir konumda olup köyün merkezinde yer aldığını ayrıca taşınmazların ... Devlet Hastanesine komşu, Termal Tesis Merkezine yürüme mesafesinde olup inanç turizminin yoğun olduğu ..... Köyüne yürüme mesafesinde olduğunu, bu nedenle taşınmazların gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, dava tarihinden 4 ay sonrasından itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; objektif değer artışının en az %400-500, kapitalizasyon faizinin ise %4 oranında olması gerektiğini, taşınmazın kuru tarım arazisi olarak kabulü ile münavebeye alınan ürünlerin hatalı belirlendiğini, bilirkişi raporunun acele kamulaştırma dosyasıyla çelişkili olduğunu ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelir yöntemine göre değer biçilmesinde, dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak gelir metoduna göre belirlenen m² birim fiyatına uygun objektif değer artış oranı uygulanarak kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında ve davanın niteliği itibarıyla davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı; ancak İlk Derece Mahkemesinin 12.02.2021 tarihli ilk kararında tespit edilen kamulaştırma bedelinin acele kamulaştırma bedelinden düşük olduğu, ancak Bölge Adliye Mahkemenin kaldırma kararı sonrasında tespit edilen kamulaştırma bedelinin ise acele kamulaştırma bedelinden yüksek olduğu dikkate alınarak fark bedel olan 104.392,68 TL'lik kısma dava tarihi olan 15.06.2020 tarihinden itibaren 4 ay sonrası olan 16.10.2020 tarihinden itibaren İlk Derece Mahkemesinin son karar tarihi olan 29.03.2024 tarihine kadar yasal faize hükmedilmesi gerektiğinden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, davalılar vekilinin istinaf itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi kararının faiz hükmü yönünden kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davalılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.