cumhurbaşkanlığı iletişim başkanının kaçak yapı haberleri nedeniyle açtığı manevi tazminat davasında, bölge adliye mahkemesinin basın özgürlüğü ve kişilik hakları ihlali dengesine ilişkin temyiz edilen kararı.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanının kaçak yapı haberleri nedeniyle açtığı manevi tazminat davasında, Bölge Adliye Mahkemesinin basın özgürlüğü ve kişilik hakları ihlali dengesine ilişkin temyiz edilen kararı.

Özet: Bir kamu görevlisinin, hakkında çıkan "kaçak yapı" ve "dolandırıcılık" iddialarını içeren haberler nedeniyle kişilik haklarının ihlal edildiği iddiasıyla açtığı manevi tazminat davasında, Bölge Adliye Mahkemesi, resmi kararlar ve tespitlerle çelişen ve "kaçak yapı" isnadını içeren 14.04.2020 tarihli haberin basın özgürlüğü sınırlarını aştığına ve davacının kişilik haklarını ihlal ettiğine hükmederek kısmen tazminata karar vermiş, diğer haberlere ilişkin iddiaları ise görünür gerçeğe uygun bularak reddetmiştir.

4. Hukuk Dairesi 2023/7893 E. , 2025/14564 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/2533 E., 2023/1778 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 30. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2020/224 E., 2021/459 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ve davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yayın tarihlerinde TC Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı olarak görev yaptığını, davalı ... ve Yayıncılık A.Ş.'nin yayın sahibi, davalı ...'ın eser sahibi, davalı ...'nın sorumlu yazı işleri müdürü olduğu ... Gazetesi'nin 14.04.2020 tarihli nüshasında yayınlanan “...’da kaçak var” başlıklı haber; 15.04.2020 tarihli nüshasında yayınlanan "...: Dolandırıcılık" başlıklı haber ve yine 29.04.2020 tarihli nüshasında yayınlanan "Suçumuz suçu ifşa/ Suçumuz kaçağa suç üstü yapmak" başlıklı haber nedeniyle müvekkilinin kişilik haklarının saldırıya uğradığını, haberlerin gerçek dışı olduğunu, müvekkili hakkında haberlere konu iddia hakkında 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'na Aykırılık suçundan verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğini, dava konusu arsa vasıflı taşınmazın ... Müdürlüğü ile yapılan sözleşme uyarınca kiralandığını, kurum tarafından yerinde yapılan incelemede kiralama sözleşmesine aykırı bir durumun olmadığının tespit edildiğini belirterek 14.04.2020 tarihli haber sebebiyle 150.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili; 15.04.20 20... .04.2020 tarihli nüshalarda yer alan haberler nedeniyle ayrı ayrı 50.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... Basın ve Yayıncılık A.Ş. ve ...'dan müştereken ve müteselsilen tahsili ile kararın yayınlanması talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; Boğaziçi Kanunu çerçevesinde özel korumaya tabi yayınlara konu arsada yapılan imalat ve tadilatların bir gazeteci yönünden haber değeri taşıdığının göz önüne alınması gerektiğini, ... İmar Müdürlüğü görevlileri tarafından yerinde işlemler yapıldığını, bu nedenle haberlerin görünür gerçeğe uygun olduğunu, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşılmadığını ve kişilik haklarına saldırı olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ... Belediye Başkanlığı ... Müdürlüğü tarafından tanzim edilen tespit tutanağı değerlendirildiğinde haberlere konu koruma altında bulunan arsada yer alan şömine ve çardağın belediye tarafından kaldırıldığı, haberlerin bu yönüyle görünür gerçeğe uygun olduğu, tutanağın geçersizliğine dair bir tespitin bulunmadığı, bu yönüyle yayınların o andaki görünür gerçeğe uygun olarak yapıldığı, basın özgürlüğü sınırlarının aşılmadığı, davacının kişilik haklarına saldırı olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu 15.04.20 20... .04.2020 tarihli haberlerin görünür gerçeğe uygun olduğu, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşılmadığı ancak 14.04.2020 tarihli haberde yer alan "kaçak yapı" yapıldığına dair isnadın doğru olduğunu gösterir dosya kapsamında emare bulunmadığı, bu haberde belirtildiği şekilde "kaçak yapı ve yıkım kararının" söz konusu olmadığı, davacı hakkında yürütülen soruşturmada kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar verildiği, bu haber ile basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığı, davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı gerekçesi ile davacı vekilinin 14.04.2020 tarihli haber yönünden istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 14.04.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kısmen kabul kararı verilen 14.04.2020 tarihli haber yönünden hükmedilen tazminat miktarının az olduğunu, caydırıcı olarak değerlendirilemeyeceğini, Kişisel Verileri Koruma Kurumuna yapılan başvuruda sokak bilgisinin paylaşılmasının basın özgürlüğü kapsamında değerlendirilemeyeceğinin tespit edildiğini, daha ağır ifadeler olmasına rağmen 15.04.20 20... .04.2020 tarihli haberler yönünden davanın reddedilmesinin kararda çelişkiye yol açtığını, haberlerin görünür gerçeğe uygun olmadığını, somut olgu isnat edildiğini, özle biçim arasındaki dengenin bozulduğunu, basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşıldığını, tam kabul kararı verilmesi gerekirken kısmen kabule ilişkin verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; müvekkillerinden yazı işleri müdürü olan ...'ya husumet yöneltilemeyeceğini, dava konusu haberlerde basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşılmadığını kişilik haklarına saldırı olmadığını, ... Belediye Başkanlığı Boğaziçi İmar Müdürlüğü tarafından tutulan tutanak değerlendirildiğinde haber değeri taşıdığını, görünür gerçekliğin söz konusu olduğunu, davanın reddedilmesi gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ... Gazetesi'nin 14.04.2020, 15.04.20 20... .04.2020 tarihli yayınlarında sarf edilen söz ve ifadeler nedeniyle davacının kişilik haklarının saldırıya uğradığı iddiası ile manevi tazminat ve kararın yayınlanması talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacı hakkında 2960 sayılı Boğaziçi Kanunu'na Aykırılık suçundan yürütülen ceza soruşturması neticesinde atılı suçun unsurlarının oluşmadığı gerekçesi ile 03.09.2020 tarihinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kesinleştiğinin, dava konusu 14.04.2020 tarihli haber ile hukuka aykırı şekilde davacıya suç isnat edildiğinin, belirtilen yayında sarf edilen ifadelerin davacının kişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğu kabul edilerek manevi tazminata hükmedilmesinin ve olay tarihi, tarafların konumu, zararın ağırlığı dikkate alındığında hükmedilen manevi tazminat miktarının yerinde olduğunun, dava konusu 15.04.20 20... .04.2020 tarihli haberlerde basın ve ifade özgürlüğü sınırlarının aşılmadığının, yapılan röportajın aktarıldığının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin ve davalılar ... Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. ile ... vekilinin tüm temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;

Davalı ..., dava konusu haberlerin yer aldığı gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olup, 5187 sayılı Basın Kanunu’nun 13 üncü maddesi kapsamında sorumluluğu bulunmamaktadır. Şu halde, davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken, tazminat ile sorumlu tutulmuş olması doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerektirmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalılar ... Ajansı Basın ve Yayıncılık A.Ş. ile ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya ve davalılar ... Basın ve Yayıncılık A.Ş. ile ...'a yükletilmesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

23.10.2025 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.