Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinden, trafik kazasından kaynaklı araç değer kaybı ve sigortadan talep edilmeyen araç mahrumiyet bedeli sorumluluğuna ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir trafik kazası sonucu oluşan araç değer kaybı ve araç mahrumiyeti tazminatı davasındaki istinaf başvurusunu değerlendirmektedir; ilk derece mahkemesi, davalı sigorta şirketini davacının talebi ve zorunlu trafik sigortasının kapsamı dışında kalan araç mahrumiyet bedelinden sorumlu tuttuğu için, Bölge Adliye Mahkemesi, talebin aşılması ve sigortanın dolaylı zararları kapsamaması gerekçesiyle bu kararın hatalı olduğuna hükmetmiştir.

T.C.
SAMSUN
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO : 2025/1007
KARAR NO : 2026/151
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN : ....
ÜYE : ....
ÜYE : ....
KATİP : ....
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : SAMSUN ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : 20/03/2025
NUMARASI : 2024/726 Esas-2025/393 Karar
DAVACI : ....
VEKİLİ : ....
DAVALILAR : ....
VEKİLİ : ....
DAVALI : ....
VEKİLİ :....
DAVANIN KONUSU : Tazminat
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ :
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait ....plaka sayılı araç ile .... plakalı aracın trafik kazası yaptığını, müvekkili şirket aracında maddi zararın meydana geldiğini, kazanın oluşumunda .... plakalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müvekkiline ait araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını beyanla, 20.000-TL değer kaybı alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken müteselsilen tahsiline, 3.000-TL araç mahrumiyet alacağının kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı .... ve ....'dan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini Mahkememizden talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.
Davalı.... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; eksik evrak ile başvuru yapıldığını, 04.12.2021 tarihinde ve 31679 Sayılı Resmi Gazate’de yayımlanan “Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarında Değişiklik Yapılmasına Dair Genel Şartlar” uygulanması gerektiğini, 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişikliğe ilişkin herhangi bir yürütmenin durdurulması karar verilmemiş olduğundan, değişiklik ekinde yayınlanan hesapalama yönteminin kullanılması gerektiğini, araç mahrumiyet bedelinin zorunlu trafik sigortası bakımından teminat dışı olduğundan davacı tarafın ZMSS kapsamında araç mahrumiyet bedeli talep edemeyeceğini beyanla, davanı reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.
Diğer davalıların cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
İlk derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama neticesinde davanın kabulüne dair karar verildiği anlaşılmıştır.
İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İstinaf başvurusunda bulunan davalı sigorta vekilinin dilekçesinde özetle; davacının aracı kullanamamasından dolayı oluştuğunu iddia ettiği araç mahrumiyet zararının açıkça teminat dışında kaldığını ve bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyanla, verilen kararın kaldırılmasını talep ettiği anlaşılmıştır.
DELİLLER :
Tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tazmini istemine ilişkindir.
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.
Somut olayda; davacı, davalı sigorta şirketine sigortalı aracın müvekkiline ait araca çarpması sonucu aracın hasara uğradığını, hasar nedeniyle araçta değer kaybı meydana geldiğini ileri sürerek, araç değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin tahsilini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne, 20.000,00-TL araç mahrumiyet zararı ile 98.000,00-TL değer kaybı zararının (davalı ..... yönünden bakiye poliçe limiti ile sınırlı olacak şekilde) davalılar ....'dan 18/01/2024 tarihinden, davalı .....den dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline dair verilen karara karşı davalı sigorta vekili tarafından istinaf talebinde bulunulmuştur.
HMK'nın 26/1 maddesinde "Hakim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir." hükmü, yine aynı kanunun 297/1 maddesinde mahkeme hükmünün hangi hususları kapsayacağı belirtildikten sonra 2. fıkrada "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." hükmü düzenlenmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde değer kaybın bedelinin tüm davalılardan, araç mahrumiyet bedelinin ise sigorta dışındaki diğer davalılardan tahsilini talep etmiştir.
Bu itibarla, davacı vekili dava dilekçesinde ve ıslah dilekçesinde 20.000,00-TL araç mahrumiyet zararının davalılar ....'dan tahsilini talep ettiği, araç mahrumiyet bedeli yönünden davalı sigortadan bir talebi bulunmadığı, kaldı ki dolaylı zarar niteliğindeki araç mahrumiyet bedelinden davalı trafik sigortacısının sorumlu olmadığı anlaşılmakla talep aşılmak suretiyle davalı sigortanın araç mahrumiyet bedelinden sorumlu tutulması doğru görülmemiştir.
Ayrıca Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi Genel Şartları A.3 maddesinde "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür" şeklinde düzenlenmiştir.
Somut olayda; kazaya karışan ve davalı sigorta şirketi nezdinde sigortalı olan araç için poliçede araç başına maddi teminat limiti kaza tarihinde 200.000,00-TL olarak belirlenmiştir. Yerel mahkemece davacı tarafça bedel artırım dilekçesi ile talep artırımı yapıldıktan sonra davalı sigorta şirketince ödeme yapılmış ise de, davacı yanın diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren faiz talebinin bulunduğu, davacının zararının tamamı ile karşılanmadığı, ödenen bedel için karar verilmesine yer olmadığı kararının davacının aleyhine durum yaratabileceği, davacı yanın kasko sigortacısı olan dava dışı .....'nin hasar dosyasında mevcut dekontlarda hasar için 120.301,38 TL ödeme yaptığı, bu bedelin aynen davalı sigorta şirketince 21/08/2024 tarihinde kasko sigortacısına ödendiği, davalı sigorta şirketinin fazladan ödediği 7.754,00 TL'nin neye istinaden yapıldığı anlaşılamadığı, davalının bakiye 7.754,00 TL limiti bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, davalı sigorta, bakiye teminat limitinin 71.944,62-TL olduğunu belirterek yerel mahkemece teminat limiti aşılarak karar verildiğini savunmuştur.
Bu durumda, kaza tarihi itibariyle araç başına teminat limitinin 200.000,00-TL olduğu, anılan kaza nedeniyle davalı sigorta tarafından toplam 128.055,86-TL hasar bedeli ödendiği, ödemenin davalı sigortanın 27/12/2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde bulunan 08/05/2024 tarihli ekspertiz raporuna göre yapıldığı, davalı sigortanın bakiye teminat limitinin 71.944,62-TL kaldığı, bilirkişi tarafından davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının 98.000,00-TL, araç mahrumiyet bedelinin 20.000,00-TL olarak belirlendiği, davalı sigorta tarafından yargılama sırasında bakiye teminat limiti olan 71.944,62-TL ve ferilerinin( 6.403,00-TL yargılama gideri, 10.496,03-TL işlemiş faiz ve 30.000,00-TL vekalet ücreti) ödendiği, davalı sigorta yönünden davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla, yerel mahkemece yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.
Ne var ki HMK'nın 353/(1)-b-2. maddesinde yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında karar verileceği belirtilmiş olup, anılan yasal düzenleme ve yukarıda yapılan açıklamalar uyarınca yerel mahkeme kararının hüküm bölümünde tespit edilen yanlışlıkların, yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği sonucuna varılarak, davalı sigorta vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile; mahkemece verilen hükmün 353/(1)-b-2. maddesi uyarınca kaldırılarak yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1.Davalı sigorta vekilinin istinaf itirazlarının KISMEN KABULÜ ile;
Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas-....Karar sayılı ve 20/03/2025 tarihli ilamının KALDIRILMASINA,
Hükmün aşağıdaki şekilde yeniden tesisine;
a)"1-Davalı sigorta yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Diğer davalılar yönünden davanın KABULÜNE, 20.000 TL araç mahrumiyet zararı ile 98.000 TL değer kaybı zararının davalılar....'dan 18/01/2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Yargılama sırasında davalı sigorta tarafından ödenen 71.944,62 TL ve ferilerinin infazda nazara alınmasına,"
b)(İlk Derece Harcı)
Alınması gereken 8.060,58-TL harçtan, peşin ve ıslah harcı olarak alınan toplam 2.049,96-TL harcın mahsubu ile, bakiye 6.010,62-TL karar ve ilam harcının davalılar ....'dan alınarak hazineye gelir kaydına,
Harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından yazılmasına,
c)(İlk Derece Vekalet Ücreti)
Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T'ye göre hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalılar ....dan alınarak alınarak davacıya verilmesine,
d)(İlk Derece Yargılama Gideri)
Davacı tarafından 427,60-TL peşin harç, 427,60-TL başvurma harcı, 1.622,36-TL ıslah harcı olmak üzere yapılan toplam 2.477,56-TL yargılama giderinin davalılar....'dan alınarak alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından tebligat, posta, müzekkere ve bilirkişi gideri olmak üzere yapılan toplam 7.163,50-TL yargılama giderinin davalılar ....'dan alınarak alınarak davacıya verilmesine,
e)Yatırılan gider avansından artan kısmın talep halinde ve karar kesinleştiğinde ilgilisine İlk Derece Mahkemesince iadesine,
2.Kanun yolu yargılaması nedeniyle;
a)İstinaf Harcı:
Başvuru yapan davalı tarafından yatırılan 2.015,00-TL istinaf karar harcının talep halinde İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürü tarafından davalıya iadesine,
b)İstinaf Yargılama Gideri:
Başvuru yapan davalı tarafından yapılan yargılama giderine rastlanmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
c)İstinaf Avukatlık Ücreti: AAÜT uyarınca, Dairemizce dosya üzerinden karar verildiğinden, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
3.İş bu kararın, İlk Derece Mahkemesi Yazı İşleri Müdürünce taraflara tebliğine,
Dair, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan incelemede KESİN olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.30/01/2026
....
Başkan
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Üye
....
¸e-imza
....
Katip
....
¸e-imza
GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 30/01/2026
Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!