Demiryolu hemzemin geçidinde tren ile kamyonun çarpışması sonucu yolcunun malul kalması nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında kusur oranları, geçici/sürekli iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin temyiz incelemesi.
4. Hukuk Dairesi         2024/4662 E.  ,  2025/14513 K.
"İçtihat Metni"

İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzincan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/332 Esas - 2023/579 Karar
İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve davalı T.C. ... Genel Müdürlüğü vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dosyasında; davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ...'e ait, davalı ...'in sürücüsü ve davalı ... Sigortaya sigortalı kamyonun 13.10.2011 tarihinde ... garına kayıtlı ... makine numaralı tren ile yaptığı kazada müvekkilinin malul kaldığını beyanla belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri, 1.473,00 TL uçak bileti giderinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte (sigorta şirketi poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den tahsilini talep etmiştir.
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesi ile; davacının yolcu olarak bulunduğu aracın ... garına kayıtlı ... makine numaralı tren ile yaptığı 13.10.2011 tarihli kazada müvekkilinin malul kaldığını, asıl dosya ile içinde bulunduğu aracın sürücüsü, sigortası ve işletenine dava açtığını, alınan kusur raporu ile tren teşkil memuru ... ve yine bariyerlerin bakım ve onarımını yapmayan idarenin de kazada kusuru bulunduğunun belirlendiğini beyanla, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada 500,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 500,00 TL bakıcı gideri, 1.473,00 TL uçak bileti giderinin, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davacı lehine 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte asıl dava dosyasındaki davalılar ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili 13.11.2016 tarihli dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 89.998,35 TL, geçici iş göremezlik tazminatını 13.765,00 TL, 1.473,00 TL yol gideri olarak ıslah etmiştir,
Davacı vekili 14.12.2020 tarihli dilekçesi ile bakıcı giderini 3.447,00 TL olarak belirlendiğini belirterek bu miktara kadar harç ikmal ettiklerini beyan etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde: gerçek zarardan poliçe limiti dahilinde sorumlu olduklarını, davacının maluliyetinin belirlenmesi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, hatır taşıması indirimi yapılmasını, başvuru yapılmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı TCDD vekili cevap dilekçesinde; somut olayda bariyerlerin yarı açık olmasının kazaya neden olmadığını, kusur oranını kabul etmediklerini, araç sürücüsünün hemzemin geçide yaklaşırken 20 km hızla giden bir treni görüp fren yaparak durması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, olayda taraf olmadığını bu nedenle husumet nedeni ile ret kararı verilmesini, bariyer kollarının kapatılması için öncelikle makinistin treni durdurması gerektiğini, ancak makinist duramadığı için bariyer kollarını kapatamadıklarını, açılan davada kendisine yönelik olarak açılan dava yönünden tefrik kararı verilerek yargı yolu sebebi veya husumet yokluğu sebebi ile reddedilmesini, ayrıca davanın dava dışı ...'ye de ihbar edilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2020 tarihli ve 2019/425 Esas, 2020/417 Karar sayılı kararıyla 13.10.2011 tarihli kazada davacının yaralandığı, Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından verilen raporda sürücü ...'in %70, tren teşkil memuru ... %30 oranında kusurlu olduğu yönünde görüş verildiği, ... Üniversitesinden alınan kusur raporunda sürücü ...'in %70, tren teşkil memuru ...'nın %15, idarenin %15 oranında kusuru bulunduğunun belirlendiği, Adli Tıp Kurumundan alınan maluliyet raporu ile davacının %65 oranında malul kaldığının anlaşıldığı, zarardan davalıların sorumlu olduğu gerekçesi ile 08.05.2018 tarihli mahkeme kararında 89.998,35 TL iş görmezlik tazminatı, 13.765,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı, 1.473,00 TL yol masrafı olmak üzere toplam 103.763,35 TL maddi tazminata karar verildiği, bakıcı giderinin reddedildiği, kararın istinaf edilmesi üzerinde bakıcı gideri bakımından rapor alınarak hesaplama yapılması gerektiği belirtilmek suretiyle kaldırma kararı verildiği, kaldırma kararı sonrasında Adli Tıp Kurumundan alınan rapor ile 4 aylık bakıcı gideri belirlendiği ve 3.447,00 TL bakıcı gideri zararının hesaplandığı, tedavinin il dışında olduğu da dikkate alınarak tedavi giderine hükmedilebileceği gerekçesi ile asıl ve birleşen dosya bakımından 89.998,35 TL iş görmezlik tazminatı, 13.765,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.447,00 TL bakıcı gideri, 1.473,00 TL yol masrafı olmak üzere toplam 108.683,35 TL maddi tazminatın sigorta şirketinin sigorta poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydı ile davalılardan T.C. ... ve diğer davalı ... bakımından dava tarihi olan 13.10.2016, davalı ...Ş. bakımından dava tarihi olan 05.10.2012 tarihinden, diğer davalılar bakımından ise haksız fiil tarihi olan 13.10.2011 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ..., ..., ... ve T.C. ... Genel Müdürlüğünden kaza tarihi olan 13.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesi 06.01.2022 tarihli ve 2021/259 Esas, 2022/23 Karar sayılı kararıyla İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesi ile istinaf taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı T.C. ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
Dairenin 10.10.20 22... /3311, Esas, 2022/11764 Karar sayılı ilamı ile;
"1-Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere ve özellikle HMK'nın 355. maddesindeki kamu düzenine aykırılık halleri re'sen gözetilmek üzere istinaf incelemesinin, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı kuralına uygun biçimde inceleme yapılıp karar verilmiş olmasına göre, davalı T.C. ... Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazları ile davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen diğer bütün temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2-Dava, trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve hükme esas kabul edilen 06.04.2017 tarihli aktüer raporunda; yaşı itibariyle pasif devrede olan davacının tüm tazminat hesaplamasının AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden yapıldığı rapor içeriğinde belirtilmiş olmasına rağmen, tüm hesaplamanın AGİ dahil edilmiş asgari ücret üzerinden yapıldığı görülmektedir.
Diğer yandan; davacının muhtemel bakiye ömür süresinin sonu olarak kabul edilen 19.04.2022 tarihine kadar hesaplama yapılması gerektiği halde, 2022 yılının tamamı için belirlenen gelir üzerinden hesaplanan tutar ve 19.04.2022 tarihine kadar olan 3,5 aylık gelire ilişkin tutar esas alınıp hesaplama yapılmak suretiyle, mükerrer tazminat hesaplaması yapıldığı için hatalı olan aktüer raporuna göre karar verilmesi, eksik inceleme niteliğindedir.
Açıklanan nedenlerle; hükmün sadece davalı yanca temyiz edilip lehine bozma yapılan davalı ...Ş. dışındaki davalılar bakımından önceki hükmün kesinleştiği de dikkate alınmak suretiyle, hesaplamada mükerrerliğe yol açılmadan, pasif devredeki davacı için AGİ dahil edilmemiş asgari ücret üzerinden ve önceki rapor tarihi (06.04.2017) itibariyle hesaplamanın yapılması için ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre (temyiz eden davalı ... dışındaki davalılar aleyhine hükmedilen tazminat miktarı için davacı lehine oluşan usuli kazanılmış haklar korunarak) karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir. " denilerek bozma kararı verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma sonrasında alınan hesap raporu ile asgari geçim indirimi dahil edilmeden asgari ücret dikkate alınarak yapılan hesaplama ile 78.340,11 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 12.483,87 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.447,00 TL geçici bakıcı giderinin belirlendiği, diğer davalılar bakımından önceki karar kesinleştiği gerekçesi ile asıl ve birleşen dava bakımından 9.998,35 TL iş göremezlik tazminatı, 13.765,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.447,00 TL bakıcı gideri, 1.473,00 TL yol masrafı olmak üzere toplam 108.683,35 TL (Davalı ... A,Ş.'nin sorumluluğu 12.483,87 TL geçici iş göremezlik, 78.340,11 TL sürekli iş göremezlik ile 3.447,00 TL bakıcı gideri ve 1.473,00 TL yol gideri olmak üzere toplam 95.743,98 TL) maddi tazminatın sigorta şirketinin sigorta poliçe limiti ile sınırlı kalmak kaydı ile davalılardan ... ve diğer davalı ... bakımından birleşen dava tarihi olan 13.10.2016, davalı ...Ş bakımından dava tarihi olan 05.10.2012 tarihinden, diğer davalılar bakımından ise haksız fiil tarihi olan 13.10.2011 itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, manevi tazminat davasının kesinleştiği anlaşılmakla bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamada pasif dönem için de ücrete asgari geçim indiriminin dahil edildiğini, hatır taşıması ve müterafık kusur indirimi yapılmasını, kusur oranını kabul etmediklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı T.C. ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranlarını kabul etmediklerini savunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 13.10.2011 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı ve tedavi gideri talebine ilişkindir.
1.Davalı ...'nın temyiz nedenleri bakımından;
Dosya kapsamından, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen istinaf talebinin esastan reddine ilişkin 06.01.2022 tarih, 2021/259 Esas, 2022/23 Karar sayılı karara karşı davalı ...'nın temyiz yoluna başvurmadığı, davalı ... ve davalı T.C. ... Genel Müdürlüğü tarafından temyiz yoluna başvurulduğu, Yargıtay (Kapatılan)17. Hukuk Dairesinin verdiği bozma kararı ile davalı ...Ş. dışındaki diğer davalılar bakımından hükmün kesinleştiğinin belirtildiği, davalı ... açısından 15.12.2020 tarihli İlk Derece Mahkemesi kararı ve bu karara karşı yapılan istinaf taleplerinin esastan reddine ilişkin 01.10.2019 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi hükmünün kesinleşmiş olması nedeni ile davalı ...'nın mahkemenin 21.12.2023 tarihli kararını temyiz etmekte hukuki yararı bulunmadığından, temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Davalı T.C. ... Müdürlüğü vekilinin temyiz nedenleri bakımından;
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin hukuki yarar yokluğundan temyiz dilekçesinin REDDİNE,
2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda dökümü yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı T.C. ... Genel Müdürlüğünden alınmasına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ...'ya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.