Yargıtayın trafik kazası kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı davasında Bölge Adliye Mahkemesinin usul hatası nedeniyle dosyayı ilk dereceye iade kararının usuli denetimi.
Özet: Trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin (BAM) davalının istinafını kısmen kabul ederek hükmü usul eksikliği nedeniyle kaldırması ve dosyayı yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine geri göndermesi kararı, Yargıtay tarafından Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-a maddesi kapsamında, BAMın esasa girmeksizin dosyayı geri gönderme yetkisinin ve bu kararın usul hükümlerine uygunluğunun denetlendiği bir incelemedir.
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3.Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1750 E.-2025/764 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Iğdır 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (AsliyeTicaret Mahkemesi Sıfatıyla)SAYISI : 2019/352 E., 2023/228 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVADavacılar vekili dava dilekçesinde; 28.06.2017 tarihinde müvekkili ...'ın sevk ve idaresindeki aracın kaza yapması sonucu müvekkilleri ..., ..., ... ve ...'ın yaralandığını, destekleri olan ...'ın ise vefat ettiğini, ...'ın müvekkillerinden ...'ın eşi olduğunu, diğer müvekkillerinin ise annesi olduğunu, kaza yapan müvekkili ... hakkında taksirle ölüme sebebiyet verme suçundan Adilcevaz Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/36 E-2019/89 Karar sayılı dosyası nezdinde kamu davası açıldığını, yapılan yargılama sonrasında müvekkili hakkında ceza verilmesine yer olmadığına dair karar verildiğini, kaza yapan aracın sigorta şirketi tarafından 20.06.2017-20.06.2018 tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalanmış olduğunu, meydana gelen kazada müvekkili ...'ın herhangi bir kusuru bulunmadığını, olayın meydana geldiği yol mıcırlı olduğundan normal hızla giden müvekkilinin aracın kontrolünü kaybettiğini ve kazanın meydana geldiğini ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 1.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı üzerinden işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili; davanın haksız olduğunu bildirerek reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü ile; ... bakımından 66.369,30 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL'sinin 27.05.2019 temerrüt tarihinden, 65.369,30 TL'sinin 26.05.2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak ilgili davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... bakımından 32.893,48 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL'sinin 27.05.2019 temerrüt tarihinden, 31.893,48 TL'sinin 26.05.2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak ilgili davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... bakımından 4.597,71 TL destekten yoksun kalma tazminatının 1.000,00 TL'sinin 27.05.2019 temerrüt tarihinden, 3.597,71 TL'sinin 26.05.2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak ilgili davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, ... bakımından davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerinin istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine, davalı vekilinin istinaf itirazlarının kısmen kabulü ile, mahkemece verilen hükmün HMK’nın 353/(1)-a-6 ve 355. maddeleri uyarınca kaldırılmasına, sair istinaf itirazlarının reddine, dava dosyasının HMK’nın 353/(1)-a maddesi uyarınca davanın yeniden görülmesi için mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde: kusur nedeniyle tazminata hükmedilmemesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık; trafik kazası nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.1. Bölge Adliye Mahkemesinin dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair verdiği kararla ilgili usul hükümleri gözden geçirilmelidir. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendi gereği, 6 alt bent halinde sayılan usule ilişkin ilk derece mahkemesi kararları bölge adliye mahkemesince, mahkeme kararının esasını incelemeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verileceği düzenlenmiştir. Maddede sayılan durumlar çok temel usûl hataları olarak karşımıza çıkmaktadır. İlgili maddede 6 bent olarak sayılan bu hususların tümünün ortak özelliği, bu hatalar sonucunda gerçek bir ilk derece yargılamasının yapılmamasıdır. Bu hallerde Bölge Adliye Mahkemesi ise bir yargılama yapmamakta, sadece denetim görevi yapmaktadır. Zira esastan inceleme yapılması demek yargılama yapılması demek olup Bölge Adliye Mahkemesinin duruşmasız ve esasa girmeksizin usule ilişkin olarak verdiği bu yöndeki kararları ise kesindir. 6100 sayılı Kanun'un 353. maddesinin (1) numaralı fıkrasının (a) bendinin (6) numaralı alt bendinde ifade edilen “Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması” hali de önemli bir usul eksikliği niteliği taşıdığından, Bölge Adliye Mahkemesine dosyanın esasını incelemeden kararı kesin olarak kaldırma yetkisi tanınmıştır. 28.07.2020 tarihinde yürürlüğe giren 7251 sayılı Kanun’un 35. maddesiyle (6) numaralı alt bent “mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması” şeklinde değiştirilmiştir. Delillerin hiçbirinin toplanmadığı veya gösterilen delillerin hiç değerlendirilmediği gerekçesi ile verilen kaldırma kararlarına kesinlik tanınmasının sebebi; davanın esasına ilişkin olmayan, yargılama usulüne ilişkin açık ve ağır nitelikteki böyle bir ihlalin tespitine rağmen söz konusu ihlal giderilmeksizin ilk derece mahkemesinin kararında ısrar etmesinin önüne geçmek suretiyle davaların uzamasını ve mahkemelerin iş yükünün çoğalmasını engellemektir. Şu halde; iş bu dosyanın öncelikle yerel mahkemesine gönderilerek Bölge Adliye Mahkemesince belirtilen eksiklikler tamamlanarak yeniden yargılama yapılması, verilecek kararın Bölge Adliye Mahkemesine denetimine tabi tutulduktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere gönderilmesi gerekirken, Bölge Adliye Mahkemesince her iki taraf yönünden de “esastan red” kararı verilmiş gibi temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi usul ve hukuka uygun görülmemiştir. Dosyada taraflar ile ilgili nihai karar verildikten sonra dosyanın bütün olarak temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi gerekirken mevcut haliyle dosyanın Dairemize gönderilmesi hatalı olup kararın bozulması gerekmiştir. 2.Bozma neden ve şekline göre, davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.KARAR1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının re sen BOZULMASINA,2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine, kararın bir örneğinin İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,21.10.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.