ek ders karşılığı öğretmenlik yapan davacının sigorta primleri eksik gün bildiriminde sehven girilen 7 kodunun iptali ve 6 kodu ile hizmet tespiti talebiyle açtığı davanın istinafta onanması kararı.

Ek ders karşılığı öğretmenlik yapan davacının sigorta primleri eksik gün bildiriminde sehven girilen 7 kodunun iptali ve 6 kodu ile hizmet tespiti talebiyle açtığı davanın istinafta onanması kararı.

Özet: Ek ders karşılığı öğretmenlik yapan bir davacının, kısmi süreli çalışmalarına ait eksik gün bildirimlerinin Sosyal Güvenlik Kurumuna hatalı kodla (7 yerine 6) yapıldığı iddiasıyla açtığı kurum işleminin iptali ve kayıt düzeltilmesi davasında, ilk derece mahkemesi davacının talebini kabul ederek hatalı kodun iptali ve doğru kod olan "6" ile bildirim yapılmasına karar vermiş; davalıların bu karara karşı yaptığı istinaf başvurusu ise bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek ilk derece mahkemesinin hükmü hukuka uygun bulunmuştur.

10. Hukuk Dairesi 2023/4691 E. , 2023/12463 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2021/1676 E., 2023/243 K.

HÜKÜM/KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 3. İş Mahkemesi

SAYISI : 2020/295 E., 2021/164 K.

Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Müdürlüğünde 14.02.2011 tarihi ile 17.06.2011 tarihleri arasında ek ders karşılığı Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yaptığını, Dr. ... . Anadolu Lisesi Müdürlüğünde 22.09.2010 tarihi ile 30.01.2011 tarihleri arasında ek ders karşılığı Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği, ... Meslek Lisesi Müdürlüğünde ise 25.03.20 13... .06.2013 tarihleri arasında yine ek ders karşılığı Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yaptığını, bunun yanında 5 ayrı okulda daha yine aynı ek ders karşılığı Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenliği yaptığını, okullarda görev yaptığı sırada hizmet yaptığı meslek kodlarının puantaj kaydı karşılığı 6 olması gerekirken sehven 7 kodunun girilmesi sebebiyle eksik günlerinin sigorta primlerini ödeyemediğini, bu durumun düzeltilmesi için okul müdürlüklerine başvuru yaptığını fakat yanlışlığın düzeltilmediğini, maddi ve manevi zarar uğramasının söz konusu olduğunu, açıklanan nedenlerle, gerekli yargılamanın yapılarak bahsi geçen okul müdürlüklerinde yapmış olduğu dönemlere ilişkin çalışmalarının karşılığı kodunun yanlış olarak girilmesi nedeniyle bu kodun kaldırılarak hizmetinin karşılığı olan 6 kodunun girilmesi suretiyle davalı okul müdürlükleri ile aralarında oluşan muarazanın giderilerek bu şekilde sigorta giriş kayıtlarının düzeltilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının ücretli öğretmen olarak çalıştığını aylık sigorta primlerinin ders programına göre derse girdiği saatin puantaj kayıtları esas alınarak hesaplandığını okula gelmediği günlerde, resmi tatillerde veya okulun kapalı olduğu günlerde sigorta ödemesi yapılmadığını eksik gün bildiriminin 7 nolu kodla yapıldığını belirtelerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda dosyadaki kayıt ve belgelerden davacının belirtilen tarihlerde belirtilen okullarda, ek ders ücreti karşılığı Türk dili ve Edebiyatı ile dil anlatım derslerine girdiği, kısmi süreli çalışma yaptığı anlaşıldığından eksik gün bildiriminin 6 nolu kodla yapılması gerektiği, davacının diğer eğitim Kurumlarında yaptığı aynı nitelikteki çalışmaların 6 nolu kodla bildirildiği, SGK hizmet cetveli ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığından davacının davasının kabulü cihetine gidilmiştir." gerekçesiyle,

"Davacının davasının kabulü ile,

1-Davacının 22.09.2010 - 30.01.2011, 14.02.2011 - 17.06.2011, 25.03.2013-14.06.2013 dönemlerindeki 7 kodu ile bildirilen eksik gün bildiriminin iptali ile 6 kodu ile bildirilmesi gerektiğinin tespitine," karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının dava dilekçesinde bahsi geçen eğitim Kurumları dışında aynı nitelikteki çalışmalarının da 6 nolu kodla bildirildiği, SGK hizmet cetveli ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığından davacının 22.09.2010 - 30.01.2011, 14.02.2011 - 17.06.2011, 25.03.2013 - 14.06.2013 dönemlerindeki 7 kodu ile bildirilen eksik gün bildiriminin iptali ile 6 kodu ile bildirilmesi gerektiğinin tespitine dair verilen kararın vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı görülmekle davalı Kurum vekilinin ve davalı ... vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle;İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 3 70... . maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun (5510 sayılı Kanun) 80/j maddesi hükümleridir.

2-Davanın 5510 sayılı Kanun’un 4/I-a bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin olduğu, geçiş hükümlerini içeren aynı Kanun'un Geçici 7. maddesi hükmünde “Bu Kanunun yürürlük tarihine kadar 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı, 02.09.1971 tarihli ve 1479 sayılı, 17.10.1983 tarihli ve 2925 sayılı, bu Kanunla mülga 17.10.1983 tarihli ve 2926 sayılı, 08.06.1949 tarihli ve 5434 sayılı Kanunlar ile 17.07.1964 tarihli ve 506 sayılı Kanun’un geçici 20. maddesine göre sandıklara tâbi sigortalılık başlangıçları ile hizmet süreleri, fiilî hizmet süresi zammı, itibarî hizmet süreleri, borçlandırılan ve ihya edilen süreler ve sigortalılık süreleri tabi oldukları Kanun hükümlerine göre değerlendirilirler” hükmü gözetildiğinde, eldeki somut uyuşmazlığın dayandığı mevzuat hükümleri 506 sayılı Kanunu’nun 79. maddesi ile 5510 sayılı Kanunun 4/2-f, 80/1-j, 86/9. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri olup ücretli öğretmenlerin çalışma esasları ve çalışmaları sırasında tabi olacakları statü, bu mevzuat kapsamında düzenlenmiştir.

5510 sayılı Kanun'un usta öğretici ve uzman olarak çalışanların prim ödeme gün sayısını düzenleyen 80/j maddesine göre ise; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar ise dikkate alınmayacaktır.

4857 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, işçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşmenin kısmî süreli iş sözleşmesi olduğu belirtilmiş, 63. maddesinde, genel bakımdan çalışma süresinin haftada en çok 45 saat olduğu, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanacağı açıklanmıştır. 13. madde hükmü, anılan mevzuattaki düzenlemelere egemen olan ilkelerle birlikte ele alındığında, ücretli öğretmenlerin çalışma ilişkilerinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelendirilmeye olanak verecek bir bağımlılığın bulunmadığı, bunların, öngörülen ve önceden belirlenen süre içerisinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıkları belirgindir. Davacının, çalışma esasları ile çalışması sırasında tabi olacağı statü yukarıda sıralanan mevzuat çerçevesinde ayrıntılı bir düzenlemeye tabi tutulmuş olup; anılan düzenlemelere egemen ilkeler ve 4857 sayılı İş Kanunu’nun 13. maddesinde yer alan “İşçinin normal haftalık çalışma süresinin, tam süreli iş sözleşmesiyle çalışan emsal işçiye göre önemli ölçüde daha az belirlenmesi durumunda sözleşme kısmi süreli iş sözleşmesidir.” hükmü de gözetildiğinde; çalışma ilişkisinde, “tam süreli iş sözleşmesi” olarak nitelenmeye olanak verecek bir bağımlılık ilişkisinin bulunmadığı, ücretli öğretmenlerin öngörülen ve önceden belirlenen süre dâhilinde bir çalışma yükümlülüğünü kabullendikleri ve ders saati karşılığında da ücrete hak kazandıklarını göstermektedir.

3. Değerlendirme

1.Davacı, bildirim yapılan dönemlerdeki (7) kodu ile bildirilen eksik gün bildirimlerinin iptali ile (6) kodu ile bildirilmesi gerektiğinin tespiti isteminde bulunmuştur.

2. Mahkemece her ne kadar yazılı şekilde karar verilmiş ise de, tüm dosya kapsamına göre hükmün eksik incelemeye dayalı olduğu anlaşılmıştır.

3. Dosya kapsamında bulunan, Dr. ... . Ege Anadolu Lisesi Müdürüğü 22.09.2010-30.01.2011 arası puantajları, ücret bordroları ve ödeme belgeleri, ... Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi 14.02.2011-17.06.2011 arası puantajları, ücret bordroları ve ödeme belgeleri ile, ... Mesleki Teknik Anadolu Lisesi 25.02.2013-14.06.2013 arası puantajları, ücret bordroları ve ödeme belgelerindeki hizmet süreleri ile uyumlu olarak davacının 7 kodu ile yapılan bildirimlerine ilişkin Kurum işleminin yerinde olduğu gözetilerek, davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi kabul ile davanın reddine karar verilmesi bozma nedenidir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle,

1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

06.12.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.