Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli davada, asliye hukuk mahkemesince bozmaya uyularak verilen kararın Yargıtayca temyiz incelemesi sonucu onanması.
Özet: Davalı idare tarafından kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tahsili talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin ret kararı, kamulaştırma tebliğlerinin usulüne uygun yapılmaması gerekçesiyle bozulmuş; bozma sonrası, mahkemece ana davacıların talepleri kabul edilirken, asıl müdahillerin mirasçılık iddiaları önceki kesinleşmiş karara atıfla reddedilmiş; davalı idare ve asıl müdahillerin, bilirkişi raporunun yetersizliği ve mirasçılık konularındaki temyizleri incelenerek, yüksek mahkeme tarafından ilk derece mahkemesinin bozmaya uygun kararında ve taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin değerlendirmesinde hukuka aykırılık bulunmadığına karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/11081 E.  ,  2025/8556 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2014/270 Esas, 2024/251 Karar
DAVA TARİHİ : 19.04.2011
KARAR : Kabul
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonunda; Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asli müdahiller yönünden davanın reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı asli müdahiller ve davalı idare vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, .... köyü, ... Mevkiinde bulunan 769 parsel sayılı taşınmaza davalı idarece kamulaştırma yapılmadan el atıldığını, bu nedenle taleplerinin kabulü ile taşınmazın bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 20 yılı aşkın süreden beri müvekkili idare tarafından kullanıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kamulaştırmasız el atma davalarında 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) yalnız değer biçmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulandığını ve bu durumlarda belirlenen miktarın kamulaştırma bedeli olmadığını, el atma nedeniyle tazminat niteliğinde olduğunu, sadece yasal faiz talep edilebilecekken kamu alacaklarına uygulanan en yüksek banka faizi talebinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, diğer itirazları saklı kalmak kaydıyla davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 10.05.2012 tarihli ve 2011/351 Esas, 2012/287 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda; dava konusu taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin belgeler, davacıların murisine usulüne uygun tebliğ edilmediğinden geçerli bir kamulaştırma işleminden söz edilemez. Bu nedenle işin esasına girilerek hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde ret kararı verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asli müdahiller yönünden davanın reddine, diğer davacılar yönünden davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahiller ve davalı idare vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Asli müdahiller vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece tapu malikinin mirasçılarına dair araştırma yapılmadığını, müvekkilerin tapu malikinin mirasçıları olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, taşınmazın arsa niteliğinde olmadığını, m² değerinin çok yüksek hesaplandığını, ek temyiz dilekçesiyle ise tavzih kararı ile hükmün değiştirilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, temel olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal incelemesi yapılarak dava tarihi itibarıyla değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Asli müdahillerin taleplerine ilişkin olarak, İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemesinin 2009/1212 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda tapu kaydında düzeltim davasının reddine karar verildiği ve kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiği gözetilerek davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.
4. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asli müdahiller ve davalı idare vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden usul ve kanuna uygun olan Mahkeme kararının ONANMASINA,
Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, asli müdahillerden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
28.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.