On yılın sonunda inşaatın tamamlanmaması nedeniyle kat irtifakının terkini davasının Yargıtaydaki temyiz incelemesi.
Özet: Taraflar arasındaki kat irtifakının terkini davasında, davacı kooperatif, inşaatın uzun süredir tamamlanamaması ve müteahhitlik sözleşmesinin feshedilmesi gerekçesiyle kat irtifakının sona erdirilmesini ve taşınmazın önceki durumuna döndürülmesini talep etmiştir. Davalı kooperatif ise inşaatın önemli ölçüde tamamlandığını, özellikle AVMnin %90 oranında bitirildiğini ve taşınmazın eski haline getirilmesinin hukuken ve fiziken imkansız olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. İlk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesinin ardından, davalının istinaf başvurusu bölge adliye mahkemesince esastan reddedilmiş, bu ret kararı davalı tarafından temyiz edilerek Yargıtay önüne gelmiş ve duruşmalı olarak incelenmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/8088 E.  ,  2025/8497 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/629 Esas, 2024/864 Karar
DAVA TARİHİ : 04.12.2017
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gebze 2. Sulh Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/306 Esas, 2021/1237 Karar
Taraflar arasındaki kat irtifakının terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.
Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.
Duruşma günü davacı temsilci ... ve vekili Avukat ..., yetki belgesine istinaden davalı vekili Avukat ... gelmişlerdir.
Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.
Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; kat irtifikanın kurulduğu tarih olan 24.01.2018 tarihinin üzerinden 10 yıl geçtiğini, 5 yıllık ruhsat süresinin bitmiş olduğunu ve bir netice alınamadığını, diğer mahkemelerdeki davaların sonuçlarının öncelikle bekletilmesine gerek olmadığını ve ilgili mahkeme tarafından ipoteğin fekki kararı verildiğini, davalı ve müvekkili kooperatiflerin ... inşaat ile sözleşme imzaladığını ve bu sözleşmeye göre kat irtifakı kurulduğunu ancak müteahhit firma ile yapılan sözleşmenin Gebze 2.Asliye Hukuk Mahkemesi kararı ile feshedildiğini ve bu aşamada inşaatın tamamlanma oranının % 24 olduğunu, kat irtifakından beklenen yararın da ortadan kalkmış olması nedeniyle kat irtifakının sona erdirilmesini ve müvekkiline ait taşınmazın ifrazı ile tevhid öncesi hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kooperatifin ipotek alacaklısı ... A.Ş arasında görülen ipotek takibine ve borca itiraz davasının öncelikle bekletici mesele yapılmasını, 29.03.2018 tarihli dilekçesinde sunulan delillerin toplanmasını, davacının ruhsatla ilgili iddialarının ve kat irtifakının sona ermesi ve parselin eski hale gelmesi için gereken şartların oluştuğu iddiasının hukuksuz ve mesnetsiz olduğunu, tüm blokların kaba inşaat halinde olduğunu fiilen % 50'yi bulan bir gerçekleşmenin söz konusu olduğunu, tapusu uhdelerinde bulunan AVM'nin ise %90 oranında tamamlanmış olduğunu ve yüksek değerde bir yapı olduğunu, bütün haklardan vazgeçerek parselin eski haline getirme imkanının fiziken ve hukuken mümkün olmadığını yapı denetim firmasının da 28.04.2009 tarihli seviye tespit tutanağında inşaat seviyesinin % 50 olarak belirlendiğini, müvekkili kooperatifin nihai amacını gerçekleştirmesi için kooperatif süresinin uzatılması kararının bulunduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde 1 adet AVM ve 314 adet kat irtifakı tapulu taşınmazın bulunduğunu, yaklaşık değerlerinin ise 6.000,000 TL'nin üzerinde olduğunu, tüm bünların yok sayılarak eski halde iade talep etmenin hukuka uygun olmadığını, keşifte inşaatın geldiği seviyenin tespiti ve tamamlanma imkanının tespiti konularında bilirkişi incelemesi yapılmasını, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir
III.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf talebinde özetle; dava konusu taşınmazın tamamlanma oranlarının dosyadaki bilirkişi raporlarında farklı seviyede tespit edildiğini ve çelişki oluştuğunu, kanun gereği davalıya gereken sürenin verilmediğini, taşınmazın tamamlanıp tamamlanamayacağı konusunda gereken araştırmanın yapılmadığını, inşaatın tamamlanması konusunda davalının kusurunun olmadığını, davacı tarafın bu gecikmeden sorumlu olduğunu başka mahkemelerde açılan davalarının bekletici mesele yapılması gerektiğini, davalı tarafın tek başına yapamayacağı işlem hakkında davalıya kesin süre verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararının gereklerinin yerine getirilmediğini, bilirkişi raporlarının eksik olduğunu, davanın kabulü ile davalı aleyhine büyük zararların doğacağını, güncel tapu kaydının sorgulanmadığını, tapu kaydındaki alacaklıların davadan haberdar edilmediğini, kat irtifakı sona erme sebeplerinin davada mevcut olmadığını, davanın kabulü ile yeni ihtilaflara ve pekçok kişinin mağduriyetine sebep olacağını belirterek Mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza ilişkin ruhsat yenilemesi ve tadilat projesinin hazırlanması için 4 aylık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde tamamlanmadığı takdirde mevcut delil durumuna göre karar verileceği ihtar edildiği, ancak davalı tarafça tarafından dava konusu taşınmaza ilişkin ruhsat yenilemesi ve tadilat projesinin hazırlanması işlemlerinin tamamlanmadığı, mevcut haliyle yapının tamamlanamayacağı, mahkemece kat irtifakının sona erdirilmesine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına göre davalı vekilinin tüm istinaf itirazları yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar etmiş, eksik araştırma ve inceleme neticesinde karar verildiğini, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, kat irtifakının terkini istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aleyhine temyiz olunan davacı yararına 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 28.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz edenden alınarak davalıya ödenmesine,
Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.