Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında, elma bahçesi için net gelir metoduyla belirlenen bedelin yüksekliği ve faiz oranına dair itirazların Yargıtayca reddi.
Özet: Bursada bulunan bir kapama elma bahçesi niteliğindeki taşınmazın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ve idare adına tescili talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesinin ardından, belirlenen bedelin yüksek olduğunu iddia eden davacı idare ile bedelin düşük olduğunu ve değerleme yöntemlerinin hatalı olduğunu ileri süren davalıların istinaf başvuruları Bölge Adliye Mahkemesince elma bahçesine net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin kanuna uygun olduğu gerekçesiyle reddedilmiş; Yargıtay da, her iki tarafın temyiz itirazlarını yerinde görmeyerek, özellikle 2942 sayılı Kanunun 11. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu ile yapılan değerlemenin doğru olduğunu teyit ederek, bölge adliye mahkemesinin kararını onamıştır.
5. Hukuk Dairesi         2024/9896 E.  ,  2025/8447 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1276 Esas, 2024/1035 Karar
DAVA TARİHİ : 21.12.2021
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 12. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/448 Esas, 2022/98 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 100 94... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın değeri belirlenirken gerçeğe uygun ve ... Tarım ve Orman Müdürlüğünün verilerinin kullanılmasını, taşınmazın bulunduğu bölgenin tüm özellikleri dikkate alınarak objektif değer artışının en az % 500 olarak değerlendirilmesini, kapitalizasyon faiz oranının % 3 olarak uygulanmasını, taşınmazın geriye kalan kısmı ile ilgili hakkaniyetli değer düşüklüğü oranı uygulanmasını talep etmiştir.
2.Diğer davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu, uygulanan kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, uygulanan objektif değer artış oranının yüksek olduğunu, belirlenen m² birim değerinin yüksek olduğunu ileri sürmüştür.
2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; uygulanan objektif değer artış oranının hatalı olduğunu, taşınmazın kapama elma bahçesi olduğunu elmanın fiyatının ortalamanın altında hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının hatalı uygulandığını, kalan kısım için değer azalışının uygulanmadığını ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile elma bahçesi niteliğindeki taşınmaza net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalılar ... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
2.Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Kapama elma bahcesi niteliğindeki Bursa ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 100 94... parselden ifrazla oluşan 100 94... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net gelir metodu esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare ile davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.