Samsunda imar planında semt spor alanı olarak belirlenen taşınmaza kamulaştırmasız el atılması nedeniyle bedelinin tahsili davasında taşınmaz değer tespiti, faiz ve vekalet ücreti uyuşmazlığına ilişkin temyiz incelemesi kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, bir taşınmazın imar planında kamu alanı olarak ayrılmasına rağmen kamulaştırma yapılmaksızın el atılması nedeniyle açılan bedel tespiti ve tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin asıl ve birleştirilen davayı kabul etmesi, bölge adliye mahkemesinin ise emsal karşılaştırması ve bilirkişi raporları doğrultusunda belirlenen bedelde isabetsizlik görmeyerek istinaf başvurularını esastan reddetmesi üzerine, hem davacıların taşınmaz bedelinin düşük, hem de davalı idarenin bedelin yüksek olduğu ve diğer usuli/esaslı itirazlarla kararın bozulması talebiyle temyiz başvurusunda bulunduğu bir uyuşmazlığın incelenmesini konu almaktadır.
5. Hukuk Dairesi         2024/11671 E.  ,  2025/8387 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1859 Esas, 2024/2086 Karar
DAVA TARİHİ : 17.02.2023
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/152 Esas, 2024/158 Karar
Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... ve davalı idare vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekilleri dava dilekçelerinde özetle; müvekkillerinin hisseleri oranında malik oldukları dava konusu Samsun ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 1 35... parsel sayılı sayılı taşınmazın imar planında "belediye semt spor alanı" olarak ayrıldığını, her hangi bir kamulaştırma işlemi yapılmaksızın mülkiyet haklarının ihlal edildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın adli yargı değil idari yargıda görülmesi gerektiğinden davanın görev yönünden reddi gerektiğini, dava tarihi ile taşınmaza hukuki olarak el atılma tarihinden itibaren 5 yıllık süre dolmadığı için davanın bu yönden de reddi gerektiğini belirterek, davanın öncelikle görev yönünden reddine, görev yönünden reddine karar verilmemesi halinde esastan reddine ve işbu dava ile Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/152 Esas sayılı dosyası ile görülen davanın aynı ada ve parsele ilişkin olduğu ve davalar arasındaki bağlantı nedeniyle işbu dosyanın Samsun 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/152 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Asıl davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini beyanla istinaf yoluna başvurmuştur.
2. Birleştirilen davada davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin düşük belirlendiğini ileri sürerek istinaf başvurmuştur.
3.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu taşınmazın bedelinin yüksek belirlendiğini, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davalı idareye husumet yöneltilemeyeceğini, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, ıslah edilen miktar yönünden faizin başlangıç tarihinin hatalı belirlendiğini, davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı, davaya konu taşınmazla aynı mahallede bulunan (... Mallesi 38 03... parsel) taşınmazla yapılan mukayese neticesinde taşınmazın el atma tazminatı 28.08.2023 tarihli raporla aynı heyetin itirazları karşılar mahiyetteki 15.11.2023 tarihli ek raporu doğrultusunda hükmedilen tazminat miktarında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl davada davacı ... ve davalı vekilleri idare temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1.Asıl davada davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz bedelinin düşük belirlendiğini, lehine hükmedilen vekâlet ücretinin nispi olması gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.
3. Hukuken el atılan dava konusu taşınmaza davacı payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanun’a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
4.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Asıl davada davacı ... ve davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Asıl davada davacı ... ... ile davalı idareden peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.