5. Hukuk Dairesi, demiryolu projesi için kamulaştırılan taşınmazın bedel tespiti ve tescili davasında istinaf mahkemesi kararının taraflarca temyiz edilen emsal değerlendirme ve bedel itirazlarını inceleyen içtihat.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, bu karar davacı idare ve davalılar tarafından istinaf edilince bölge adliye mahkemesi kararı kaldırarak dosyayı yeniden yargılama için geri göndermiştir; yeniden yapılan yargılama sonucunda ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararını bu kez bölge adliye mahkemesi istinaf başvurularını esastan reddederek onamış, davacı idare ve davalı vekili ise belirlenen kamulaştırma bedelinin yüksek veya düşük olduğu iddialarıyla bu son kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2024/10412 E.  ,  2025/8378 K.
"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/826 Esas, 2024/1197 Karar
DAVA TARİHİ : 24.07.2020
KARAR : Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çerkezköy 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/76 Esas, 2024/86 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri ile davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare ve asıl davada davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve asıl davada davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçelerinde özetle;....Demiryolu Projesi kapsamında yer alan ve yeni demiryolu güzergahına isabet eden Tekirdağ ili,.... ilçesi, ... Mahallesi 12 26... parsel sayılı taşınmazın tamamının kamulaştırma bedelinin tespit edilmesine, taşınmazın tapu kaydının iptali ve davacı adına tesciline, her türlü takyidatların hesaplanan kamulaştırma bedeline yansıtılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Asıl davada davalı ... vekili asıl davada cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin ve değer kaybının tespit edilerek kamulaştırılmasını talep etmiştir.
2. Birleştirilen davada davalı ... birleştirilen davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare lehine tapudan terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve asıl davada davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin haksız şekilde yüksek hesaplandığını, hükme esas alınan raporda emsal alınan parsellerin dosyadaki en yüksek metrekare değerli parseller olduğunu, dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın farklı mahallelerde bulunduklarını ve bu parseller arasında yapılan oranlamanın hatalı olduğunu ileri sürmüştür.
2. Asıl davada davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bildirdikleri emsallerin ve itirazlarının değerlendirilmediğini, hükme esas alınan raporun usul ve kanuna uygun olmadığını, kamulaştırmadan arta kalan kısmın kullanılamayacak durumda olup inşaat yapılması veya piyasa koşullarında değerlendirilmesinin de mümkün bulunmadığını, davalı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre belirlenen kamulaştırma bedelinin uygun olduğu, davalı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin de doğru olduğu, Mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Asıl davada davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare ve asıl davada davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare ile asıl davada davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.