Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, çalınan boş çek yaprağının kıymetli evrak vasfı taşımaması ve keşidecinin iptal davası açma hakkı olmaması nedeniyle usulden reddettiği çek iptali kararı.
Özet: Mahkeme, davacının rızası dışında çalındığını iddia ettiği boş çek yaprağının iptali talebini değerlendirerek, kambiyo vasfı taşımayan boş çek yapraklarının zayi nedeniyle iptal edilemeyeceğini ve Türk Ticaret Kanunu uyarınca imzalı çeklerde dahi iptal davası açma hakkının keşideciye değil hamile ait olduğunu belirterek, davacının davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2026/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
VEKİLİ : Av.
DAVALI :
DAVA : Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali)
DAVA TARİHİ : 15/01/2026
KARAR TARİHİ : 19/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 19/01/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; davacının ... ... Bankası A.Ş.'ne ait .... serili çeklerin yetkili hamili olduğunu, çek serisinin ... seri numaralı çeki ... tarafından davacının rızası ve bilgisi olmadan çek koçanından yırtılarak alındığını, söz konusu çek üzerinde davacının herhangi bir imzası yazısı bulunmadığını, bulunsa bile imzanın davacıya ait olmadığını, çekin henüz davacının zimmetinde iken davacı tarafından kıymetli evrak üzerinde herhangi bir işlem yapılmadığını beyanla çek ile ilgili ödeme yasağı konulmasını ve davacının yetkili hamili olduğu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacıya ait çek koçanlarındaki 1 adet boş çek yaprağının çalındığı iddiasına dayalı çek iptali davasıdır.TTK'nın 780.madde de çekin senet metninde "çek" kelimesini, kayıtsız şartsız belirli bir bedelin ödenmesi için havaleyi, muhatabın ticaret unvanını, ödeme yerini, düzenleme tarihini ve yerini, düzenleyenin imzasını taşımak zorundadır. TTK'nın 781. madde de bu unsurları taşımayan senedin çek sayılmayacağı düzenlenmiştir. Tamamen boş çek yaprağı çalınması halinde çek doldurularak ibraz edildiği takdirde, keşidecinin hak talep eden hamile karşı İİK.72.maddesi uyarınca olumsuz tespit davası açma imkanı mevcut bulunmaktadır. Hukuki yararının bulunması HMK.114/h maddesi uyarınca dava şartıdır. Yine TTK.651/2. maddesi uyarınca iptal davasını açmakta hukuki menfaati olan kişi senede bağlı alacak hakkı olan hamildir.TTK. 757-764. maddelerinde yer alan yasal düzenlemelere göre çek keşidecisinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteme hakkı TTK.651/2.maddesi uyarınca senet üzerinde hak sahibi bulunan hamile aittir. Kıymetli evrakta hakkın senede bağlı olması nedeniyle, senedin zayi olması halinde hak sahibi hamile iptal kararı alarak, hakkını senetsiz olarak ileri sürme, ya da yeni bir kıymetli evrak tanzimini isteme olanağı tanınmak istenmiştir. (TTK.652.m)Yukarıdaki açıklamalarla birlikte tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, talep eden tarafından 1 adet boş çek yaprağının çalındığı iddiasıyla eldeki davayı açtığı, boş çek yaprağının kambiyo vasfını taşımadığından zayi nedeniyle iptaline karar verilmesi mümkün değildir. Ancak talepçi tarafından boş çekin imzalı olduğu yönünde şüphelenildiği belirtildiği bu durumda çekler imzalı olarak kabul edilse bile, imzalı çeklerin iptalini keşideci değil hamil isteyebilecektir. Ne var ki talep eden çeklerin hamili değil çeklerin keşidecisi (çek karnesi sahibi) olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin davasının usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle ;
1-Davanın USULDEN REDDİNE,
2-Harçlar Yasası gereğince alınması gereken 732,00-TL harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının artan kısmının hüküm kesinleştiğinde ve istek halinde yatırana iadesine,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların davacı tarafa iadesine,
Dair davacı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. 19/01/2026
Katip ...
✍E-Imzalıdır
Hakim ...
✍E-Imzalıdır