Kamulaştırmasız el atma tazminatı ödenen taşınmazın Hazine adına tescili, yargılama giderleri ve takyidatların değerlendirilmesi konulu tapu iptal ve tescil davasının temyiz incelemesi.
Özet: İmar planında eğitim alanı olarak ayrılan ancak kamulaştırılamayan bir taşınmaz için idare mahkemesi kararıyla "kamulaştırmasız el atma" tazminatı ödeyen davacı idarenin, taşınmazın tapu kaydının iptali ve hazine adına tescili talepli açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne karar vermesinin ardından davacı idarenin istinaf başvurusu, Bölge Adliye Mahkemesi tarafından Anayasa Mahkemesinin "gerçek karşılığın ödenmesi" ilkesi ve takyidatların hükmedilen bedele yansıtıldığı gerekçesiyle esastan reddedilmiş olup, davacı idare bu kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/2874 E.  ,  2025/12866 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/2451 Esas, 2024/1641 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Antalya 8. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2023/731 Esas, 2023/756 Karar
Taraflar arasındaki tapu iptal ve tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., Mahallesi 40 24... parsel sayılı taşınmazın imar planında eğitim alanı olarak ayrıldığını, bugüne kadar kamulaştırılmaması nedeni ile davalı tarafından Bakanlık aleyhine açılan Antalya 1. İdare Mahkemesi 2021/1 68... /829 Karar sayılı kararı ile "davanın kabulüne, 20.000,00 TL'nin dava tarihi olan 22/02/2021 tarihinden, 463.295,90 TL'nin ıslah tarihi olan 09/09/2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın kesinleştiğini, taşınmazın tapu kaydının Hazine adına tescilinin sağlanmadığını belirterek, davalı adına kayıtlı hissenin tapu kaydının iptali ile Maliye Hazinesi adına tüm kısıtlama ve şerhlerden ari olarak tapu siciline tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın, takyidatların bedele yansıtılması, yargılama giderleri ve vekâlet ücreti yönünden hukuka uygun olmadığını, davalının idare mahkemesi kararına rağmen üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmemesi sebebi ile tapuda devir işlemi yapılamadığından eldeki davanın açıldığını, davalı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını, ayrıca mahkemece takyidatların hükmedilen bedele yansıtılmasına karar verilmiş ise de tescil taleplerinin taşınmaz üzerindeki kısıtlamalardan dolayı yerine getirilemediğini, belirterek resen dikkate alınacak sebeplerle de kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya arasında mevcut tapu kaydına göre davaya konu Antalya ili, ..., Mahallesi 40 24... parsel sayılı tarla niteliği ve 7.754,00 m² yüzölçümü ile tapuda kayıtlı olup davalı ...’ın taşınmazda 1237/77540 payla paydaş olduğu, davalı tarafından davacı idare aleyhine açılan Antalya 1. İdare Mahkemesi’nin 2021/168 Esas, 2021/729 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne, 20.000,00 TL'nin dava tarihi olan 22.02.2021 tarihinden, 463.295,90 TL'nin ıslah tarihi olan 09.09.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya ödenmesine karar verildiği, kararın kesinleştiği, davacı idare vekili tarafından eldeki dava dosyasında açılan dava ile bedeline hükmedilen davalı payının müvekkili idare adına tesciline karar verilmesini talep ettiği, Anayasa Mahkemesinin 18.01.2024 tarihli ve 32433 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere kamulaştırmasız el atma sebebine dayalı tazminat davalarında malike yüklenecek külfet nedeniyle taşınmazın gerçek karşılığı ödenmeden idare adına tescil edilmesin sonucu doğurabilecek herhangi bir hükmün Anayasa'nın 46 ncı maddesi ile öngörülen gerçek karşılığın ödenmesi güvencesi ile bağdaşmayacağından davacı idare vekilinin yargılama gideri ve vekâlet ücretine yönelik olarak ileri sürdüğü istinaf sebebi yerinde olmadığı belirtilerek İlk Derece Mahkemesince verilen hükümde de ipotek, haciz vs. tüm kısıtlamaların hükmedilen bedele yansıtılmasına karar verildiği anlaşıldığından davacı tarafın istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararının bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, tapu iptal ve tescil istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.