Karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında açılan sürekli iş göremezlik tazminatı davasında, derdestlik nedeniyle verilen usulden ret kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bir trafik kazasında yaralanan yolcunun sigorta şirketinden sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle açtığı davada, ilk hakem heyeti 330.000 TL tazminata hükmetmiş, ancak itiraz hakem heyeti, davacının aynı olayla ilgili daha önce açılmış ve derdest olan başka bir tahkim başvurusu bulunması nedeniyle, derdestlik (aynı davanın görülmekte olması) itirazını kabul ederek başvuruyu usulden reddetmiştir. Davacının bu karara itirazı üzerine yapılan temyiz incelemesinde, tarafları, konusu ve dava sebebi aynı olan davanın henüz sonuçlanmamış olması gerekçesiyle, ikinci tahkim başvurusunun hukuken derdestlik şartını taşımadığı ve bu nedenle usulden reddedilmesinin doğru olduğu onanmıştır.
4. Hukuk Dairesi         2024/5096 E.  ,  2025/14063 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/120 E.- 2024/123 K.
SAYISI : 2024/İHK-5784
SAYISI : K-2023/433259
İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olduğu davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan aracın 15.05.2017 tarihinde karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslahla talebini 330.000,00 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı tarafından sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunmadığını, bu nedenle başvurunun reddi gerektiğini, usule uygun olmayan başvuru nedeniyle usulden red kararı verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hesaplamada TRH-2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faizin uygulanması gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davalının ancak dava tarihinden itibaren ve yasal faiz ile sorumlu olduğunu ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından dosyaya sunulan 20.12.2022 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğu, davacıda %15 oranında sürekli maluliyet olduğu, sigortalı aracın tam kusurlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kabulüne, 330.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.
IV. İTİRAZ
Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilinin itiraz başvurusunda bulunması üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından aynı olaya ilişkin olarak 2020.E.77983 sayılı başvuru ile tahkime başvurulduğu, davacının anılan dosyada da eldeki dosyaya sunduğu 20.12.2020 tarihli maluliyet raporunu sunduğu, raporun o dosyada hükme esas alınmadığı, başka bir raporun hükme esas alınarak kabul karar verildiği, bu durumda davacının usule uygun olmayan maluliyet raporu ile başvurduğu gerekçesiyle davalının itirazlarının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden karar verilmesine, başvurunun dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın hatalı olduğunu, davacı tarafından sunulan 20.12.2020 tarihli maluliyet raporunun usul ve yasaya uygun olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini, hukuki olmayan gerekçe ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1-Uyuşmazlık, davacının yolcu olduğu davalı tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucu yaralanan davacının tazminat talebine ilişkindir.
Dava şartlarını düzenleyen 6100 sayılı HMK'nın 114. maddesinin 1. fıkrasının (ı) bendinde "...aynı davanın, daha önceden açılmış ve hâlen görülmekte olmaması" şeklinde ifade edilen derdestlik, dava şartlarındandır. Açılmış olan bir davanın görülebilmesi için bulunmaması gereken dava şartlarından biri olan derdestlikten söz edilebilmesi için, daha önce açılmış olan davanın tarafları ile konusunun ve dava sebebinin aynı olması gerekmektedir. Dolayısıyla dava şartı olan derdestlik nedeni ile davanın reddi için iki davanın taraflarının, konusunun ve dava sebeplerinin aynı olması gerekir.
Dosyanın incelenmesinde, davacının 21.09.2020 tarihinde 2020.E.77933 sayılı dosyada davalı aleyhine tahkime başvurduğu, başvurusunda 15.05.2017 tarihli trafik kazası nedeniyle davalıdan sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinin olduğu, yargılama sonucu Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından usulden red kararı verildiği, davacının itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın kabulü ile esas hakkında yeniden hüküm tesisine, başvurunun kabulüne, sürekli iş göremezlik tazminatı ile geçici iş göremezlik tazminatının kabulüne karar verildiği, kararın henüz kesinleşmediği, dosyanın derdest olduğu, tarafları ve konusu aynı olan eldeki tahkim başvurusunun ise 11.05.2023 tarihinde 2020.E.77933 başvuru sayılı tahkim yargılaması derdest iken yapıldığı anlaşılmıştır.
Şu durumda; eldeki tahkim başvurusunun yapıldığı tarih olan 11.05.2023 tarihi itibariyle davacı tarafça açılan 2020.E.77933 başvuru sayılı tahkim davasının derdest olduğunun anlaşılmasına göre, tarafları ve konusu aynı olan ve aynı trafik kazası nedeniyle açılan eldeki davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
2.Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gerek görülmemiştir.
VI. KARAR
1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,
2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.