İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, hazır beton pompalama hizmet sözleşmesinden doğan ödenmemiş alacak ve garanti taahhüdü farkı davası.
Özet: Davacı şirket, davalı ile akdedilen hazır beton pompalama hizmet ve istisna sözleşmeleri kapsamında, operatörlü beton pompaları kiralaması ve garanti edilen asgari beton döküm miktarlarının davalı tarafından karşılanmaması nedeniyle, hem verilen hizmetlere ilişkin ödenmeyen yaklaşık 250.000 TL alacağı hem de eksik dökülen beton hacminden kaynaklanan yaklaşık 750.000 TLlik garanti fark alacağı olduğunu iddia ederek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 400.000 TL ana para ile aylık %4 akdi temerrüt faizinin tahsilini talep etmiş; davalı ise sözleşmenin kiralama değil hizmet alımına yönelik istisna sözleşmesi olduğunu ve sözleşmelerin 2019 sonunda biteceğini savunmuştur.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2019/794 Esas
KARAR NO : 2025/604
DAVA : Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 01/04/2019
KARAR TARİHİ: 19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesi ile; Beton pompası ve iş makineleri satımı ile kiralama işi ile iştigal eden müvekkili ile davalı arasında akdedilen hazır beton pompalama hizmet sözleşmesine, istisna sözleşmesine ve ek protokole göre edimlerini ifa eden müvekkilinin operatörlü olarak davalıya kiralanın beton pompaların çalışmasından ve sözleşmelerden doğan alacaklarının yaklaşık 250.000,00 TL lik kısmının kendisine ödenmediği gibi sözleşmeler gereği davalı şirketçe beton pompası başına aylık 3500 m3 olarak garanti ve taahhüt edilen beton döküm şartı yerine getirilmediği için oluşan yaklaşık 750.000 TL tutarındaki müvekkilinin alacağının ödenmemiş olması nedeniyle davanın açılma zorunluluğunun doğduğunu, taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde davalı şirketin beton pompa ihtiyacının karşılanması zımnında operatörlü aylık kirası 60.000 TL/adet ila 80.000 TL/adet arasında olan 38 metrelik ve 47 metrelik ve 56 metrelik beton pompalarının aylık sabit kira bedeli yerine 4 er aylık periyotlar halinde hesaplaşmak kaydıyla ve aylık asgari garanti verilmek suretiyle 2018 yılı yönünden döktüğü beton m3 ne göre m3 başına 12 TL+KDV üzerinden düzenlenecek hak ediş esasına göre ödeme yapılması hususunda mutabakata varıldığını, aylık sabit kira parası yerine dökülen beton miktarına göre ödeme yapılamasına dair anlaşma yapılıp hesaplaşmaya ilişkin örnek mahsuplaşma tabloları oluşturulmuş olmasının sonucu olarak davalı şirketin emre amade edilecek her bir beton pompasının ayda en az 3500 m3 beton dökeceği ve her bir pompa yönünden aylık en az 3500 m3x12 TL+KDV karşılığı 49.560,00 TL/ay ödeme yapılacağı garanti ve taahhüdünün verildiğini, verilen bu garantiye istinaden sözleşme ilişkisini kurulduğunu, bu sözleşme ilişkisi kapsamında müvekkilinin 2018 yılı içinde kimi zaman 8 kimi zaman 10 kimi zaman 12 adet beton pompasını operatörleri ile birlikte davalı şirket emrinde çalışmaya hazır halde tuttuğunu, özellikle 38 ve 56 metrelik beton pompalarının aylık döküm miktarlarının davacı yanca taahhüt edilen garantinin çok altında kalması nedeniyle 4 er aylık periyotlar halinde hesaplaşma ve mahsuplaşma yapılması talep edilmesine rağmen davalı tarafın hesaplaşma talebinin sürekli ertelediğini, ve yılın bitimi ile nihai hesabın görüleceğinin ifade edildiğini, davalı şirket tarafından 29/12/2018 tarihinde müvekkiline gönderilen elektronik posta yazılarında 2018 yılı garanti fark tutarının 74.925 TL olarak hesaplandığı bildirimine karşılık müvekkilince hesaplamanın hatalı olduğu bildirilerek doğru hesabın tablolaştırılarak gönderildiğini, davalı şirketin ay be ay garanti ettiği döküm miktarından 53.234,83 m3 eksik beton dökümü nedeniyle müvekkiline eksik kısma ilişkin garanti ödemesi yapması gerektiği, yaklaşık 750.000,00 TL tutarında olması gereken eksik dökülen beton nedeniyle ödenecek farkın alacak yerine sadece 74.925 TL fark alacak çıkarılmış olduğunu,davalı şirketin garanti ve taahhüt edilen döküm miktarından doğan alacağı ödemeye yanaşmadığı gibi faturalandırılan alacağı da ödemediğini, davalının aylık ortalama 60.000 TL ile 80.000 TL arasında kira parası yerine aylık 3500 m3 döküm garantisi vermek suretiyle müvekkilinden operatörlü beton pompası kiraladığını, müvekkilinin asgari döküm ve asgari döküm taahhüdüne güvenerek sözleşme akdettiği,taahhüt ve garanti edilmesine rağmen 2018 yılı sonuna kadar dökülmeyen 52.234,83 m3 betondan doğan fark alacağı ile faturaya bağlanmasına rağmen ödenmeyen alacağı olduğunu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hizmet alım sözleşmesine dayalı olduğunu bildirerek taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine göre operatörlü olarak davalıya kiralanan beton pompalarının çalışmasından ve sözleşmelerden doğan müvekkili alacağı ile davalı tarafın ay be ay taahhüt ettiği miktarda beton pompalama ve karşılığı ücreti garanti olarak müvekkiline ödeme taahhüdünü yerine getirmemiş olması nedeni ile dolmuş bulunan müvekkili alacaklarına karşılık fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 400.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek aylık %4 oranında (yıllık % 48 )oranındaki akdi temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasındaki yapılan sözleşmenin beton pompası kiralama sözleşmesi olmayıp hazır beton pompalama hizmeti alınmasına dair bir istisna sözleşmesi olduğunu, taraflar arasındaki akdedilen 2 adet hazır beton pompalama sözleşmesini bulunduğunu bu sözleşmelerden birinin 38 metre diğeri de 47 metrelik beton pompaları ile bu işin yapılmasına dair olduğunu, söz konusu sözleşmelerin süresinin 31/12/2019 tarihinde sona erdiğini ancak 2018 yılı sonu itibari ile davacı tarafından hizmet temininin fiilen ve yazılı veya resmi şekilde herhangi bir bildirim yapılmadan sona erdirildiğini, bahsi geçen her iki sözleşmede de esasen 4 er adet (38 metre ve 47 metre) hazır beton pompası için yapılmışsa da dönem için de müvekkilinin ihtiyaçları çerçevesinde bu adetlerde (özellikle 38 mt) artış olduğunu, sözleşmelerde fiyatın her bir hazır beton pompası tarafından dökümü gerçekleştirilecek olan m3 esas alınarak belirlendiğini, 38 metrelik pompalar için bu fiyatın 2018 yılının tamamı için sabit olmak üzere 9,25 TL/m3+KDV, 47 metrelik pompalar için 12 TL/m3+KDV olarak kararlaştırıldığını, ödemelerin her iki sözleşmenin 4.2 maddesine göre düzenlendiğini, takip eden 4.3 maddede de hak ediş ödemelerinin yapılabilmesinin müteahhitin çalışanlarına ait yasal yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğunu tevsik etmesi şartına bağlandığını, sözleşmelerde gecikilen ödemeler için herhangi bir akdi temerrüt faizinin öngörülmediğini, sözleşmelere ek protokoller ile hem 38 hem 47 metrelik hazır beton pompaları için aylık 3.500 m3 döküm öngörüldüğünü, eksik/fazla dökümlerin nihai hesaplaşmasının da 12 aylık dönemin sonunda yapılacağının kararlaştırıldığını, 56 metrelik hazır beton pompaları için taraflar arasında 38 m 47 metrelik pompalarında olduğu gibi yazılı bir sözleşme ek protokol ve miktar garantisinin bulunmadığını, davacının cari hesap alacağının 250.000 TL olmayıp 105.799,82 TL olduğunu ancak bu alacağın muaccel olmadığını, 56 metrelik pompa için sözleşmeye veya protokole bağlanmış miktar garantisi olmadığını, bu talebin mesnetsiz olduğunu, garantiye dayalı hesaplamanın kasıtlı olarak yanlış yapıldığını, davacının herhangi bir garantiye tabi olmayan 56m'lik garanti hesaplamasının ciro/gelir bazlı yapılması gerektiğini, akdi temerrüt faizinin kararlaştırılmadığını, pompa için de garanti öngördüğünü, burada diğer pompalardan farklı olarak 4.000 m3/ay garantiyi uygun gördüğünü, bunun hesaplamadan çıkarılması gerektiğini, ek olarak 47m'lik pompada garanti miktarından fazla döküm olmasına rağmen bu aşan miktarın 38m'lik pompa miktar garantisinden mahsubunun gerektiğini, davacının müvekkili şirketin karşı çıkmasına rağmen çoğu zaman 38 m'lik pompa yerine 47m'lik pompa kullanmayı tercih ettiğini, bunun sebebinin de 38 m'lik pompa ile hizmet verse m3 başına 9,25 TL alacakken 47m'lik pompa ile 12,00 TL ücret alacak olduğunu, garantiye dayalı doğru hesaplamaya göre garanti tazminatının 73.939,25 TL olduğunu, 56 metrelik pompa için miktar garantisi olduğu kabul edildiği takdirde dahi hesaplamanın fahiş olduğunu, davacının sabit fiyatla kiralamaya dair beyanlarının gerçeği yansıtmadığını bildirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, karşı davaya yönelik olarak sözleşmelerin 6.4 maddesinde müteahhitin pompaları trafik kazaları ve bakım günleri haricinde her gün aktif çalışır ve hazır beton pompalayabilir vaziyette hazır tutmak zorunda olduğunu aksi halde pompaların çalışmadığı her gün ve her bir pompa için 1000 TL/gün ceza ödemekle mükellef olduğunun ve bunların hak edişlerden mahsup edileceğinin belirtildiğini,günlük olarak tutulan kayıtların her sabah sözlü teyitleşme ile hazırlandığını, buna göre 38 metrelik pompalar için davacı aleyhine 24.000 TL, kabul anlamına gelmemekle birlikte eğer sözleşmesi bulunmayan 56 metrelik pompa içinde garanti koşullarının varlığı kabul edilirse izinsiz ve onaysız şekilde son iki aylık dönemde filodan çıkarılan 56 metrelik pompa içinde 50.000 TL cezai şart işletilmesi gerektiğini, sözleşmenin 8. maddesinde mücbir sebepler dışında müteahhitin sözleşmeye aykırı davranması halinde ...'a 40.000 ABD doları cezai şart ödeyeceğinin belirtildiğini, davacı/karşı davalının Eylül ve Kasım aylarında ...un izni ve onayı olmadan filodaki bazı pompaları ya sattığını ya da tek yanlı kararı ile işten çektiğini, sözleşmeye aykırı fiillerinin de 400.000 ABD doları cezayı gerektirdiğini, bildirerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla cezai şart alacaklarından şimdilik 50.000 TL'lik kısmının dava tarihinden itibaren işleyecek ticari işlerde uygulanan yasal faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davacı vekili 13/12/2019 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklı tutularak talep edilen 400.000 TLnin 150.000 TLsının sözleşmeler kapsamında ifa edilen işler nedeniyle ödenmeyen alacak,250.000 TLsının ise sözleşmeler ile taahhüt edilen garanti ücret alacağına ilişkin olduğunu bildirmiştir.
Mahkememizin 05/12/2019 tarihli duruşmasında karşı dava yönünden davanın tefrikine karar verilerek Mahkememizin ... Esas numarasını almış, Mahkememiz ... Esas ... Karar sayılı dosyasında 05/12/2019 tarihinde davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.
Taraflar arasındaki "Müteahhit ..." ile "Şirket ...A.Ş. arasında düzenlenen Hazırbeton Pompalama Hizmeti Sözleşmelerinde, sözleşme konusunun ... tarafından ...A.Ş. 'nin hazır beton santrallarında üreteceği hazır betonu kendi mülkiyetinde olan veya kiralama ve sair yollarla piyasadan temin ederek işlettiği pompalar ile bildirilen adreste ...A.Ş. nin müşterisinin şantiyesinde gösterdiği kalıba pompalama işinin imal etmesi olduğu, Sözleşmelerin Fiyat ve Ödeme başlıklı 4. Maddesinde; işin birim fiyatının 01.01.2018 den 31.12.2018' e kadar pompalanan her bir m3 beton için 9,25 TL/m3+Kdv(38mt)01.01.2018'den 31.12.2018' e kadar pompalanan her bir m3 beton için 12 TL/m3+Kdv(47 mt),01.01.2019'den 31.12.2019' e kadar pompalanan her bir m3 için 13 TL/m3+Kdv(47mt) olarak belirtildiği, 4.2 maddesinde her 30 günde bir yapılan hakedişlerden sonra kesilecek faturaların ödemesinin ...'un fatura tarihinden itibaren 60 gün sonraki il ödeme gününde yapılacağı düzenlemelerinin bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasındaki Ek Protokol 2. Maddesinde "Müteahhitin ...a kiralamış olduğu 1(bir) adet pompa başına aylık bazda 3.500(üçbinbeşyüz)m3 hazır beton pompalama garantisi verilecektir.Ayrıca dönem olarak 12(oniki) aylık gerçekleşen toplam miktarı üzerinden hesaplama yapılacak ve pompa başına ortalama 3.500 (bin) m3 üstünde ve altında kalan hak edişe esas olacak miktarların tespiti yıl sonunda yapılacaktır" düzenlemesinin bulunduğu belirlenmiştir.
İstisna Sözleşmesi Başlıklı Sözleşme konusunun ... tarafından ...A.Ş. 'nin hazır beton santrallarında üreteceği hazır betonu kendi mülkiyetinde olan veya kiralama ve sair yollarla piyasadan temin ederek işlettiği pompalar ile bildirilen adreste ...A.Ş. nin müşterisinin şantiyesinde gösterdiği kalıba pompalama işinin imal etmesi olduğu, sözleşmenin 6.1 maddesinde belirtilen pompanın 56M olarak belirtildiği görülmüştür.
Taraf tanıkları dinlenmiş, davacı tarafın defter ve kayıtları incelenmek suretiyle mali müşavir ile beton santralı konusunda uzman inşaat mühendisi ve nitelikle hesap uzmanı bilirkişi heyetinden talimat aracılığıyla alınan 31/08/2021 havale tarihli bilirkişi raporunda; Davacı firmanın 2017-2018 ve 2019 takvim yıllarına ait ticari defterlerinin HMK. 222. Maddesi hükümleri gereğince sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 05/04/2019 tarihi itibariyle 106.766,07TL alacaklı olduğu, dava dilekçesinde 47 metrelik pompa için verilen garanti 102.374 olup garanti aşımı belirtildiğinden bu pompa hesabının yapılmayacağı, 56 lık pompada ise taraflar arasındaki istisna sözleşmesinde herhangi bir taahhüt olmadığından vardiya usulü çalışıldığından ve davacının taahhüt eksiğine göre alacaklarının talep ettiğinden 56 lık pompa için de hesaplama yapılmayacağı, 37 ve 48 metrelik pompa sözleşmelerinde aylık temerrüt faizi kararlaştırılmadığı,56 mtlik sözleşmede aylık %4 temerrüt faizi karalaştırıldığını, davacının 38 metrelik pompa için taahüt edilene nazaran eksik döküm yapılmasından bahisle alacak talebinin hesaplanabilmesi işin öncelikle garanti edilen beton dökümünün neye göre hesaplandığı ve dökülen beton miktarına ilişkin belge bilgilerin sunulması halinde hesaplama yapılabileceği görüş ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Bilirkişilerden alınan 20/06/2022 tarihli bilirkişi raporunda; Asıl dava bakımından dava konusu sözleşmelerin 3. Maddesine göre taraflar arasındaki "Hazır Beton Pomplama Hizmeti sözleşmesi" 3. Maddede sözleşmenin konusunun ... (...) tarafından ... AŞ'nin hazır beton santrallerinde üreteceği hazır betonu kendi mülkiyetinde olan ve/veya kiralama sair yollarla piyasadan temin edilerek işlettiği pompalar ile bildirilen adreste ... AŞ'nin müşterisinin şantiyesinde gösterdiği kalıba pompalama işini imal etmesi olduğu, beton müşterisi taleplerine işi yönlendiren ve pompalara iş göre, beton üretimini planlayan, temin eden ... olduğu, ...'un üretim planlamasına göre de beton dökümü işini pompalar vasıtasıyla gerçekleştirenin de ... olduğu, ...'nin ...'un talebini karşılamasının esas olup,bunu karşılayamaması durumunda ceza maddeleri olduğu gibi, ...'nin de ...'un planlaması ve talebi doğrultusunda sağlayacağı her pompa için ayrı ekipman ve personel giderleri olduğu, ... tarafından talep edilen pompalar için, pompa başına 3500 m3 olarak belirlenen miktardan az beton dökümü yapılması durumunda, ...'nin de sağladığı ekipman, personel vb giderlerini garanti hesabı üzerinden talep etme hakkı olduğunun ilgili sözleşme maddelerinden anlaşıldığı, sözleşme nedeniyle, her pompa grubu için ayrı ayrı hesaplama yapılması gerektiği, davacı firmanın 2017-2018 ve 2019 takvim yıllarına ait ticari defterlerinin HMK 222.Maddesi nükümleri gereğince sahibi lehine delil olma niteliği taşıdığı hususunda takdirin münhasıran Mahkemeye ait olduğu, davacının ticari defter kayıtlarında davalıdan 05/04/2019 tarihi itibarıyla 106.766,07 TL alacaklı olduğu, davacının 56 m'lik pompada taraflar arasında yapılan istisna sözleşmesinde herhangi bir taahhüt olmadığından ve davacının dava dilekçesinde eksik kaldığı gerekçesiyle talep ettiği 8.093,83 m3 talebi için 56 m lik pompa grubu için ayrı bir ödeme gerekmediği, davacının 47 m'lik pompa grubunda dökülen beton miktarı, garanti edilen miktarın üzerinde olduğundan, alt sınır hesabı üzerinden garanti şartı yerine getirildiği için kök raporda ayrı bir ödeme ve mahsuplaşma gerekmediğinin kabul edildiği, davacı firmanın 29.03.2019 tarihli dava dilekçesinde, sözleşme hükümlerine göre operatörlü olarak davalıya kiralanan beton pompalarının çalışmasından doğan alacağı ile davalı tarafın ay be ay taahhüt ettiği miktarda beton pompalama ve karşılığı ücreti garanti olarak ödeme nedeniyle doğmuş bulunan alacaklarına karşılık olarak fazlaya ilişkin dava ve saklı kalmak şartıyla şimdilik 400.000,00 TL'nin ve işleyecek faizi ile birlikte talep edildiği, dilekçedeki tabloda 36-38 m'lik pompa grubunda dökülen beton için taahhüt ve garanti edilmesine rağmen eksik kalan beton miktarının 45.141 m3 olarak talep edlimiş olduğu, davacı talebine bağlı kalınarak bu grup pompa için 45.141x9.25 TL/m3=417.554,25 TL+KDV (75.159,76)=492.714,01 TL taahhüt edilene nazaran eksik döküm miktarının hesaplandığı, Mahkemece 47 m'lik pompa grubu için taahhütten fazla dökülen beton ile 36-38 m'lik pompa grubu için taahhüde nazaran eksik kalan meblağın mahsubunun yapılmasının gerekip gerekmediğinin mahkemenin taktirinde olduğu, karşı dava bakımından; ... tarafından davacının sözleşmenin ceza ile ilgili maddelerine aykırılığı nedeniyle 24.000 TL + 50.000 TL + 40.000 USD alacak talebinde bulunduğu ancak davacı / karış davalı ... Makine'ye bu cezaların uygulanma şartlarının oluşmadığı bildirilmiş;
Bilirkişilerden alınan 09/02/2023 tarihli ek raporda; Davalı tarafın itirazlarının esas itibariyle mahsubun yapılmamış olmasına ilişkin olduğu, gerek kök raporda gerekse ek raporda A7 metrelik beton sözleşmesinde verilen garantinin 102.374,00 m3 olup garanti aşımı olduğundan hesap yapılmadığını, 56'lık pompa için istisna sözleşmesinde taahhüt olmadığından hesaplama yapılmadığı, 38'lik pompa için garanti edilen betonun 225.747 ,00 m3 olup eksik kalan miktarın 45.141 m3 olarak belirlendiği, 47 mlik pompada 105.328,50- 102.374 = 2.954,50 TL garanti aşımı ile eksik kalan beton meblağın 53.234,83 m3'den bu bedelin mahsubu yapıldığında eksik kalan betonun 50.280,33 m3 olduğu, ancak kök ve ek raporda da belirtildiği üzere 56'lık pompa için bir taahhüt olmadığı, 47'lik pompa için taahhüt aşımı olduğu belirtilerek 38'lik pompa yönünden hesaplama yapıldığı, davalı tarafın ise dilekçesinde 38'lik pompa için eksik dökülen 45141 m3 beton için hesaplanan 492.939,72 TL tutarla ilgili bir duraksama olmadığı, dava açıldıktan sonra davacıya 50.000 TL ödenmekle davacı alacağının 106.766,07 TL'ye inmesini sağladığı ve böylece davacı alacağının 599.480,08 TL olduğunu belirttiği ancak davacı tarafından raporlarının yanlış anlaşıldığı, dosya incelenirken mali müşavir bilirkişi defter ve mali kayıtları inceleyerek kesilen faturalar ve ödemeleri nazara alarak bakiye alacağı hesapladığı, mali inceleme sonucu tespit edilen rakamın 106.766,07 TL olduğu, mali incelemede tespit edilen bu rakamın kesilen faturalara göre bulunduğu, fatura kesiminin eksik veyâ fazla olabileceğinden gerçek rakamı vermeyebileceği ancak sözleşmeye ve dosyadaki beton döküm meblağlarına göre yapılacak hesaplamanın ise esas itibariyle davacı gerçek alacağını saptamaya yönelik olduğu, bu nedenle 45141 m3 eksik dökülen beton için 10,92 TL/ m3 den 492.939,72 TL davacının eksik beton dökümünden dolayı alacağı olacağının hesaplandığı bildirilmiştir.
Davacı vekili 20/02/2023 uyap tarihli dilekçesi ile dava tarihi itibariyle 156.766,07 L ifa edilen iş bedeli,492.939,07 TL de taahhüt edilen garantiden dolayı oluşan alacak olmak üzere toplam 649.705,14 TL tutarında alacağın olduğu,dava tarihinden sonra 05/04/2019 tarihinde müvekkilinin banka hesabına ödenen 50.000 TL nin mahsubu ile söz konusu bedelin yargılama harç ve giderlerinde dikkate alınması suretiyle davayı ıslah ettiklerini ,106.766,07 TL'nin verilen hizmet nedeniyle doğan alacak, 492.939,07 TL'nin sözleşme nedeniyle taahhüt edilen garantiden doğan alacak olmak üzere 599.705,14 TL tutarındaki alacağın dava tarihinden itibaren işleyecek aylık % 4(yıllık %48) oranındaki akdi temerrüt faizi ile davalıdan tahsiline yönelik davayı ıslah etmiştir.
Davalı taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonunda mali müşavir ve inşaat mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen 06/09/2023 tarihli bilirkişi raporunda; 1. Alternatif olarak pompa başına aylık 3500,00 M3 beton döktürülme garantisinin makinelerin aylık ciro kaybına neden olmaması bakımından verilmiş alt sınır olarak kabulü halinde 38'lik pompa için davacının talep edebileceği makinesinin 38.129,00 M3 garanti altı beton döktürülmüş olması nedeni ile talep edebileceği tazminat tutarının:320.375,00 TL+ Kdv=378.042,50 TL mertebesinde hesaplandığı, 2. alternatife göre; pompa başına asgari 3500,00 M3 beton döktürüleceğine ilişkin garantinin miktar olarak esas alınması gerektiği durumda ise garanti eksiğinin dökülen betondan kaynaklı davacının M3 bazında tazminata esas tutarın 352.693,25 TL + KDV = 416.178,035 olarak hesaplandığı,3. Alternatife göre Mahkemece 47'lik pompa da garanti aşımı olduğundan davacının 38'lik pompa çalıştırmadaki zararını 47'lik pompada garanti aşımı nedeniyle ilave bedel almasından kaynaklı birlikte değerlendirilmesi gerektiği kanaatinin oluşması durumunda davacının talep edebileceği tutarın bu alternatifin mahkemece kabul görmesi halinde 416.178,00 TL - 197.999,00 TL = 218.178,00 TL olarak hesaplandığı bildirilmiş; Bilirkişilerden alınan 14/11/2023 tarihli bilirkişi ek raporda; Taraf itirazları kapsamında dosya yeniden incelendiğinde sözleşmede tarafların Garanti Beton Üzerinden Yıl Sonunda mahsup hesabına ilişkin Ek-1 Olarak Yer alan örnek mahsuplaşma hesabına göre davacının kullandığı Pompalara ilişkin araç takip tablosu da dikkate alınarak yeniden yapılan hesaplamalarla kök rapordan tamamen ayrışılarak hesaplamalar yeniden sözleşme şartlarında yapıldığı, buna göre dökülen betondan dolayı davacının davalı şirketten alacak tutarının 106.766,07 TL olduğu, garanti edilen beton miktarından az beton dökülmesinden kaynaklı davacının sözleşmenin EK-1 hesaplama metoduna göre ve çalışan pompa sayısına ilişkin araç takip çizelgesi kapsamında yapılan hesaplamalara göre talep edebileceği tutarın 62.286,30 TL ( 38 ve 47 ‘ lik Pompalardan ) olarak hesaplandığı bildirilmiştir.
Dosyada alınan bilirkişi raporları arasında çelişki bulunduğundan iki inşaat mühendisi bir mali müşavirden oluşan bilirkişi heyetinden uyuşmazlık konusunda alınan 20/03/2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; Dökülen betondan dolayı davacının davalı şirketten alacak tutarının 106.766,07TL olduğunun tespit edildiği, 47 m’lik pompa açısından dökülen beton miktarının garanti edilen beton miktarından fazla olması sebebi ile garanti faturası düzenlenmemesi gerektiği kanaatine varıldığı, 56 m’lik pompa ile ilgili taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme bulunmaması sebebi ile değerlendirmeye alınmadığı, 37 m’lik pompa açısından yapılan incelemede pompaların fiili çalışma tablosuna göre ilgili ayın her günü çalışmadığının tespit edilmiş olup, pompaların çalışmadığı günler ile ilgili sorumluluğun davalı yada davacı firmalardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı, fiili çalışma tablosuna göre yapılan değerlendirme ile pompaların aylık 3500m3 beton pompalayacakları kabul edilip pompaların çalışma süresine göre gerekli beton miktarı bulunarak garanti edilen beton miktarı hesabı yapılıp, sözleşme ekinde yer alan örnek faturalaşma tablosu ile 32.459,58m3 beton miktarı için Garanti Faturası düzenlenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, buna göre taraflar arasında düzenlenen Ek Protol 4.1 maddesi gereğince 37m’lik pompa için (- İşin Birim Fiyatı:01.01.2018 den 31.12.2018’e kadar pompalanan her 1 m3 beton için 9,25TL/m3 +KDV’dir) eksik kalan beton miktarı nedeniyle davacının alacağının; 32.459,58 m3 X 9,25TL/m3= 300.251,12 TL +KDV(354.296,32TL) olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiş;10/12/2024 tarihli ek raporlarında; davalı şirketin ticari defter kayıtlarında 05.04.2019 tarihli 50.000 TL ödeme sonrası davacı tarafa 105.799,82 TL borçlu olduğu, dosya kapsamında yer alan bilirkişi raporunda davacı taraf defterlerini üzerinde inceleme yapıldığı ve davacı kayıtlarında 106.766,07 TL alacaklı olduğunun tespit edildiği, cari hesaplar arasındaki farkın 966,25 TL olduğu, farkın 4 adet e- faturadan kaynaklandığı, söz konusu faturalara davacı tarafından 8 gün içinde itiraz edildiğine ilişkin herhangi bir belgeye dosya kapsamında rastlanmadığından 966,25 TL farka konu 4 adet faturanın davacı tarafa teslim edildiğinin değerlendirildiği, dosyasında mevcut faturalardan 36-38 mlik pompalardan toplam 180.606,50 m3, 47 lik pompadan 105.309,5/, 56 lık pompadan 16.038,50 m3 beton döküldüğü, raporda 56 m’lik pompa ile ilgili taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme bulunmaması sebebi ile değerlendirmeye alınmadığı, kök raporda belirtildiği gibi 47 m'lik pompa açısından gerçekleşen beton miktarı ve gerçekleşen garanti edilen beton miktarı mahsuplaştırılarak 47 m'lik pompa açısından gerçekleşen beton miktarının garanti edilen beton miktarından fazla olması sebebi ile fazla olması sebebi ile Garanti Faturası düzenlenmemesi gerektiği kanaatine varıldığı, 36-38m lik pompa açısından yapılan değerlendirmede ise pompaların çalışmadığı günler ile ilgili sorumluluğun davalı yada davacı firmalardan kaynaklanıp kaynaklanmadığının dosyasındaki bilgi ve belgelerden anlaşılamadığı, dosyasında mevcut fiili çalışma tablosu göz önüne alındığında kök raporda açıklandığı üzere pompaların fiili çalışma tablosuna göre ilgili ayın her günü çalışmadığının tespit edildiği, fiili çalışma tablosuna göre yapılan değerlendirme ile pompaların aylık 3500m3 beton pompalayacakları kabul edilip pompaların çalışma süresine göre gerekli beton miktarı bulunarak garanti edilen beton miktarı hesabı yapılıp dosyasına sunulu faturalaşma tablosuna göre gerçekleşen beton miktarı ile garanti edilen beton miktarı arasındaki farkın 32.459,58m3 olarak hesap edilerek, 32.459,58m3 beton miktarı kadar Garanti Faturası düzenlenmesi gerektiği kanaatine varıldığı, taraflar arasında düzenlenen Ek Protol 4.1 maddesi gereğince eksik kalan beton miktarı nedeniyle davacının alacağının; 32.459,58 m3 X 9,25TL/m3= 300.251,12 TL +KDV(354.296,32TL) olabileceği kanaatine varıldığı, davalı defterlerinin incelenmesi sonucunda kayıtlı alacak tutarının 105.799,82 TL olduğu, buna göre davacı firmanın toplama alacak tutarının 354.296,32TL + 105.799,82 TL = 460.096,14TL olabileceği kanaatine varıldığı bildirilmiş;
Bilirkişilerden taraf itirazları irdelenmek suretiyle ve 47 mtlik pompa yönünden fazla dökülen miktarın 36-38 pompa yönünden dökülen beton miktarına göre mahsubu halinde terditli şekilde eksik kalan kalan beton miktarı nedeniyle talep edilecek alacak miktarının tespitine yönelik alınan 13/05/2025 tarihli bilirkişi ek raporda; 56 m’lik Pompa ile ilgili taraflar arasında düzenlenmiş herhangi bir sözleşme bulunmaması sebebi ile değerlendirmeye alınmadığı, kök ve 1.ek raporda belirtildiği üzere taraflar arasında düzenlenen Ek Protokol 4.1 maddesi gereğince eksik kalan beton miktarının -32.459,58m3 X 9,25 TL/m3= 300.251,12 TL +KDV(354.296,32TL) olabileceği, davalı defterinin incelenmesi sonucunda kayıtlı alacak tutarının 105.799,82TL olduğu tespit edilerek buna göre davacı firmanın toplam alacak tutarının; 354.296,32TL+ 105.799,82TL=460.096,14TL olabileceği kanaatlerinin devam ettiği, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere 47 metrelik pompa yönünden fazla dökülen miktarın 36-38 pompa yönünden dökülen beton miktarına göre mahsup edilmesi halinde taraflar arasında düzenlenen Ek Protol 4.1 maddesi gereğince eksik kalan beton miktarı nedeniyle davacının alacağının 15.819,21m3 X 9,25 TL/m3= 146.327,69 TL +KDV(172.666,68TL) olabileceği, davalı defterinin incelenmesi sonucunda kayıtlı alacak tutarının 105.799,82TL olduğu, bu durumda davacı firma toplam alacak tutarının 172.666,68TL + 105.799,82TL=278.466,50 TL olarak hesap edildiği bildirilmiştir.
Dosyaya toplanan deliller alınan bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının değerlendirilmesinde, davacı tarafça taraflar arasında Hazır Beton Pompalama Hizmet Sözleşmesine, İstisna Sözleşmesine ve Ek Protokole göre davacının operatörlü olarak davalıya kiralanan Beton Pompalarının çalışmasından ve sözleşmelerden doğan alacaklarının yaklaşık 250.000 TL'lik kısmının ödenmediği, sözleşmeler gereği beton pompası başına aylık 3500 m3lük garanti ve taahhüt edilen beton döküm şartı yerine getirilmediği için oluşan yaklaşık 750.000 TL'lik davacı alacağının ödemediği bildirilerek fazlaya ilişkin hakları saklı 400.000 TL'nin dava tarihinden itibarın işleyecek aylık % 4 oranındaki akdi temerrüt faizi ile davalı taraftan tahsiline yönelik iş bu davanın açıldığı, aşamada davacı tarafça 20/02/2023 tarihli dilekçe ile davanın 106.766,07 TL Hizmet nedeniyle doğan alacak,492.939,07 TL garantiden doğan alacak toplamı olmak üzere 599.705,14 TL üzerinden ıslah edildiği, taraflar arasındaki 38mt ve 47 mtlik Hazır Beton Pompalama Sözleşmesi ile davalının müşterilerinin şantiyelerinde gösterdiği kalıba davalı ... Şti'nin ürettiği betonun davacı tarafından sağlanacak pompalar ile beton döküm işinin üstlenildiği, söz konusu sözleşmelere ilişkin protokoller ile bir adet pompa başına aylık bazda 3500 m3 hazır beton pompalama garantisi verildiği,3500 m3 üstünde veya altında kalan hak edişe esas olacak miktarların tespitinin yıl sonunda yapılacağının kabul edildiği, 56 mtlik pompa yönünden taraflar arasında pompa başına garanti anlaşması yapılmadığı,38 mlik lik pompa yönünden dökülen beton miktarının taahhüt ve garanti edilen beton miktarından eksik olup gerçekleşen beton miktarı ile garanti edilen beton miktarı arasında farkın 32.459,58 m3 olduğu, 47 m lik pompa açısından gerçekleşen beton miktarının ise garanti edilen beton miktarından 16.038,50 m3 fazla olduğu taraflar arasındaki sözleşmelere dayalı yapılan protokol hükümlerinde pompa başına ortalama 3.500 (bin) m3 üstünde ve altında kalan hak edişe esas olacak miktarların tespitinin yıl sonunda yapılacağına yönelik düzenleme bulunduğu dikkate alındığında 47 mlik pompa yönünden fazla dökülen miktarın 36-38 m lik pompa yönünden eksik dökülen miktara göre mahsup edilmesi gerektiği, bu halde davacı tarafın eksik kalan beton miktarı nedeniyle garantiden doğan alacağının bilirkişi raporu ile 172.666,68 TL olarak tespit edildiği, taraflar arasındaki sözleşmeler gereğince davacının cari hesap alacağının davacı kayıtlarında davalı tarafın 05/04/2019 tarihinde yaptığı 50.000 TL ödemesinden sonra 106.766,07 TL olarak, davalı kayıtlarında ise 105.799,82 TL olarak bulunduğu, aradaki fark 966,25 TL lık 4 adet e faturaya davacı tarafından itiraz edildiği hususunun dosya kapsamı ile sabit olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edildiği, 38 ve 47 metrelik pompa sözleşmelerinde kararlaştırılmış aylık temerrüt faizine yönelik düzenleme bulunmadığı, dava tarihi itibariyle davacının 155.799,82 TL cari hesap alacağının bulunduğu, 50.000 TL'sinin dava açıldıktan sonra davalı tarafça ödendiği ve söz konusu bölüm yönünden davanın konusuz kaldığı nazara alındığında davanın bakiye 105.799,82 TL cari hesap alacağı ile taahhüt edilen garantiden doğan alacak miktarı 172.666,68 TL toplamı 278.666,50 TL üzerinden kısmen kabulü, fazlaya ilişkin talebin sabit olmadığından reddi gerektiği sonucuna ulaşılarak aşağıdaki karar verilmiştir.
KARAR : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın Kısmen Kabulü ile 278.466,50 TL 'nin ( 272.666,68 TL 'sine dava tarihinden itibaren 5.799,82 TL'sine ıslah tarihi 20/02/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte ) davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
Dava konusu edilen 50.000,00 TL 'lik bölüm yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına,
2-Alınması gerekli 19.022,04 TL harçtan peşin alınan 6.831,00 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 3.410,47 TL ile 853,86 TL'nin mahsubu ile bakiye 7.926,71 TL'nin davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafça peşin harç olarak yatırılan 6.831,00 TL ile ıslah harcı olarak yatırılan 3.410,47 TL ile 853,86 TL toplamı 11.095,33 TL'nin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,
4-HUAK 18/A maddesi gereğince Zorunlu Arabuluculuk kapsamında 1.320,00 TL Arabuluculuk giderinin 6831 sayılı yasa hükümlerine göre davalı taraftan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
5-Kabul edilen ve konusuz kalan miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 52.554,64 TL vekalet ücretinin davalı taraftan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davacı tarafa verilmesine,
6-Reddedilen miktar üzerinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenen 43.398,18 TL vekalet ücretinin davacı taraftan tahsili ile kendisini vekille temsil ettiren davalı tarafa verilmesine,
7-Davacı tarafça yapılan ilk dava gideri 50,80 TL, tebligat giderleri toplamı 787.40 TL, 1 müzekkere gideri 15 TL, 1 KEP gideri 0,60 TL, bilirkişi ücretleri 13.670 TL, dosya gönderme giderleri 296,50 TL olmak üzere toplam 14.820,30 TL yargılama giderinden kabul ve red oranına göre belirlenen 8.117,27 TL'sinin davalı taraftan tahsili ile davacı tarafa verilmesine, bakiye giderin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,
8-Taraflarca yatırılan gider avansının bakiyesinin karar kesinleştiğinde ilgili taraflara iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar tebliğden itibaren iki haftalık süre içinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2025
Başkan ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Üye ...
e-imzalı
Katip ...
e-imzalı