Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, basiretli tacir gibi hareket etmeme ve hayatın olağan akışına aykırılık nedeniyle ticari defterlerin zayi belgesi verilmesi talebini reddetmiştir.
Özet: Bir şirketin, 2018 yılı ticari defterlerinin yetkilisinin ikametgahında tadilat sırasında molozlarla birlikte atıldığı iddiasıyla zayi belgesi verilmesi talebiyle açtığı davada, mahkeme 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesinde belirtilen yangın, su baskını, hırsızlık gibi mücbir veya benzeri zayi hallerinin, ticari defterlerin tadilat esnasında kaybolmasını kapsamadığını, davacı şirketin defterleri muhafaza konusunda basiretli tacir gibi hareket etmediğini ve zayi iddiasının hayatın olağan akışına uygun düşmeyip samimi ve inandırıcı olmadığını gerekçe göstererek davanın reddine karar vermiştir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2022/828KARAR NO : 2023/154HAKİM : ... ...KATİP : ... ...DAVACI :... - ...VEKİLİ :...DAVALI : HASIMSIZDAVA : Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ : 14/11/2022KARAR TARİHİ : 27/04/2023KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin yetkilileri tarafından gösterilen tüm dikkat ve özene rağmen şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin (defteri kebir, yevmiye defteri ve envanter defteri) kaybolduğunu, müvekkili şirketin 2019/6.ayından bu yana fiilen faaliyet gösterdiğini, müvekkili şirkete ait 2018 yılı ticari defterleri, şirket yetkilisi ... 'ün ikametgahında muhafaza edildiğini, 10/11/2022 tarihinde Adana Vergi Dairesi Başkancılığında müvekkili şirketin 2018 yılı ticari defterlerinin istenmiş olması sebebiyle şirket yetkilisi ... 'ün ticari defterlerinin ikametgahında aramışsa da tüm aramalarına rağmen ticari defterlere ulaşamayarak ticari defterlerin evdeki tadilat sırasında molozlarla birlikte atıldığını 14/11/2022 tarihinde öğrendiğinden bahisle müvekkili şirkete ait yevmiye, defteri kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ve dava etmiştir. Adana Ticaret Sicil Müdürlüğün'den ticaret sicil dosyası celp edilerek dosya içerisine alınmıştır. Dava, 6102 sayılı TTK 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir. 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.'' hükmü düzenlenmiştir. 6102 sayılı TTK 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmamıştır. Diğer bir deyişle; maddede geçen "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi" denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceği anlatılmaktadır. Bu meyanda, tacirin elinde olmayan benzer olaylarda maddenin kapsamı içindedir. Ancak, hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerekir (Yargıtay 11.HD'nin 2016/6084 Esas-2018/155 Karar sayılı ve 10/01/2018 günlü kararı). Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre, davacı şirkete ait karar defterinin kaybolduğundan bahisle zayi belgesi talep edilmiş ise de, zayi belgesi verilme koşullarını düzenleyen 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zıyaı halinde kanunda belirtilen süresinde talebi üzerine tacire bu konuda belge verilebileceği, kanunda belirtilen nedenlerin sınırlı olmayıp tacirin elinde olmayan benzer olayları da kapsadığı, ancak Yargıtay'ın yerleşik kararlarında belirtildiği üzere hangi olaya dayandırılsa dayandırılsın zayi iddiasının samimi ve inandırıcı olması, hayatın mutad cereyanına açıkça aykırı düşmemesi gerektiği, davacı şirketin basiretli bir tacir olarak muhafaza etmekle yükümlü olduğu, dava konusu talebe konu defterlerin ne şekilde kaybedildiğinin kesin olarak tespit edilemediği, davacı şirketin ticari defterlerinin şirket yetkilisi ... 'ün evinde muhafaza edildiğini, şirket yetkilisinin evinde yapılan tadilat sonrası defterlerin kaybolduğu sebebine dayanılarak zayi belgesi talep edilmiş ise de, davacı vekilinin beyanında bahsi geçen olayların 6102 sayılı TTK'nın 82/7.maddesinde sayılan ve benzeri olaylardan olmadığı, dosya kapsamına yansıyan hiç bir müracaatın bulunmadığı, dolayısıyla davacı tarafın saklamakla yükümlü oldukları ticari defter ve belgeleri muhafaza etme konusunda basiretli tacir gibi hareket etmediği, sonuç olarak davacı tarafın iddiasının hayatın olağan akışına uygun düşmediği, bu itibarla söz konusu iddianın samimi ve inandırıcı olmadığı kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE,2- Alınması gereken 179,90 TL karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 99,20 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 27/04/2023 Katip ... Hakim ...