2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca arazi niteliğindeki taşınmazın kamulaştırma bedelinin gelir metoduyla tespiti ve tescili davasında istinaf ret kararının temyiz incelemesi sonucu onanması.
Özet: Bir idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince belirlenen bedelin, taşınmazın çilek, buğday ve yer fıstığı münavebesine göre gelir metodu esas alınarak adil ve hakkaniyete uygun biçimde hesaplandığı, bu sebeple kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu iddia eden davacı idarenin ve düşük olduğunu iddia eden davalı maliklerin tüm istinaf ve temyiz başvurularına rağmen Bölge Adliye Mahkemesi ile Yargıtay tarafından usul ve kanuna uygun bulunarak onanmasına karar verilmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/79 E.  ,  2025/13553 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/48 Esas, 2024/1703 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Anamur 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2018/235 Esas, 2019/87 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 352 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, giderlere ilişkin maliyet unsurlarının düşük alındığını, taşınmaz için belirlenen kapitalizasyon faiz oranının hatalı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranının en az %6 oranında hesaplanması gerektiğini, bilirkişi raporuna itirazlarının mahkemece dikkate alınmadığını, taşınmazın değerinin gerçek değerinin üzerinde hesaplandığını, yargılamanın uzamasına kurumun sebebiyet vermediğini bu nedenle kamulaştırma bedeline faiz uygulanmasının hatalı olduğunu, davanın kabulü ile idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin düşük olup taşınmaza objektif değer artışı uygulanması gerektiğini, bedelin farazi ve müvekkilleri aleyhine olacak şekilde düşük hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının %2-3 alınmasını, ürün maliyetlerinin, brüt gelirlerinin 1/3'ünden fazla alınamayacağını, müvekkillerinin kamulaştırma olmasa idi taşınmazda muz üretimi yapacaklarından münavebeye muz ürününün alınması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın Anamur ilçesi ... mahallesi 352 parsel sayılı olup tamamının sulama göleti altında kaldığı, karara esas alınan rapora göre çilek buğday ve yer fıstığı münavebeye alınmak suretiyle dava tarihindeki gelir ve maliyet cetveline göre bedelinin tespit edildiği, yapılan hesaplamanın 2942 sayılı Kanun'un bedel tespiti usul ve esaslarına uygun olduğu anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C.Gerekçe
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde, adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesinde, dava konusu taşınmazların davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.