Hırsızlık suçunda Bölge Adliye Mahkemesinin, Ceza Muhakemesi Kanunu 280/1 (e)-(f) dışındaki nedenlerle duruşma açmaksızın hükmü bozmasının hukuka aykırılığı.
Özet: Hırsızlık suçundan verilen ilk derece mahkemesi kararındaki hukuka aykırılıkların (uygulanan madde hatası, fazla ceza tayini ve etkin pişmanlık hükümleriyle ilgili eksiklikler dahil) Bölge Adliye Mahkemesi tarafından tespit edilmesine karşın, Bölge Adliye Mahkemesinin 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri haricinde duruşma açmaksızın doğrudan hükmün bozulmasına karar vermesinin ve ilk derece mahkemesince bu karara karşı direnme yetkisi olmaksızın yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı belirlenmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/25752 E.  ,  2025/21471 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2023/1099 E., 2023/1084 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddi
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Onama
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin, ''Sanığın atılı suçu işlediğine dair" her türlü şüpheden uzak, somut ve kesin delil bulunmadığına, beraatine karar verilmesi gerektiğine ve hiçbir şekilde sanığın üzerine atılı hırsızlık suçunu işlediğini kabul etmek anlamına gelmemek üzere, üzerine atılı "hırsızlık" suçu nedeniyle sanık hakkında TCK'nın 141. maddesinden hüküm kurulması yerine TCK m. 142/2-h uyarınca hırsızlık suçunun nitelikli halinden cezalandırılmasına karar verilmiş olmasının yasaya ve olaya aykırı olduğuna yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde Bölge Adliye Mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.01.2021 tarihli ve 2018/518 Esas ve 2021/27 Karar
sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik O yer Cumhuriyet savcısı ve sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.03.2022 tarihli ve 2021/1769 Esas, 2022/700 Karar sayılı kararı ile “Katılanın cep telefonunun, metro dinlenme tesisinin lavabo bölümündeki bebek emzirme odasından çalınması şeklindeki eylemin, TCK'nın 142/2-h maddesinde düzenlenen bina içinde muhafaza altına alınmış olan eşya hakkında hırsızlık suçunu oluşturmasına rağmen, sanığın eyleminin TCK'nın 142/2-h ve 142/1-c maddelerinde düzenlenen suçları oluşturduğu kabul edilip, cezanın alt sınırdan uzaklaşarak belirlenmesi suretiyle fazla ceza tayin edilmesi, katılanın kendisine iade edilen cep telefonunda 500,00 TL miktarında zarar oluştuğunu söylediği, zararın yargılama aşamasında sanık tarafından giderildiği, bu zarar gideriminin kısmi iade niteliğinde bulunduğunun anlaşılması karşısında, katılana kısmi iadeye muvafakatinin olup olmadığı sorularak, muvafakat vermesi halinde sanık hakkında TCK'nın 168/2. maddesindeki etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin gözetilmemesi ve gerekçeli karar başlığında hırsızlık suçunun adının bina içinde muhafaza altına alınan eşya hakkında hırsızlık yerine ulaşım araçlarının belli varış veya kalkış yerlerinde bulunan eşya hakkında hırsızlık' olarak yazılması, kabule göre de; sanık hakkında TCK'nun 142/2-h maddesi gereğince tayin olunan 5 yıl 1 ay hapis cezasından TCK'nın 143. maddesi gereğince 1/2 oranında artırım yapılması sonucunda sonuç cezanın 7 yıl 7 ay 15 gün hapis cezası olarak tayin edilmesi gerekirken hatalı hesaplama sonucu 7 yıl 6 ay 15 gün hapis cezası, bu cezadan da TCK'nın 62/1. maddesi gereğince 1/6 oranında indirim yapılması sonucunda sonuç cezanın 6 yıl 4 ay 7 gün hapis cezası olarak tayin edilmesi gerekirken, hatalı hesaplama sonucu 6 yıl 3 ay 12 gün hapis cezası olarak belirlenmek suretiyle eksik ceza tayin edildiğinden'' bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… Bölge Adliye Mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesinin, 25.03.2022 tarihli ve 2021/1769 Esas, 2022/700 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Susurluk Asliye Ceza Mahkemesinin 15.12.2022 tarihli ve 2022/276 Esas ve 2022/702 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.