Kamulaştırma Kanunu uyarınca muhdesat bedelinin tespiti ve aidiyeti talepli davada, idarenin yapı ile ağaç bedeli hesaplamasına ilişkin itirazlarının bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek temyizen incelenmesi.
Özet: Davacı idarenin, bir taşınmaz üzerindeki muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti ve idareye aidiyetinin sağlanması talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin bedel tespiti ve aidiyetin tescili yönündeki kararını, bedelin yüksek hesaplandığı, eksik imalat ve yıpranma payı düşülmediği, bilirkişi raporlarının hatalı olduğu gerekçeleriyle istinaf etmesi üzerine, bölge adliye mahkemesi, yapıların değerlendirilmesinde 2022 yılı resmî birim fiyatları, ağaçların bedelinde ise 2022 yılı ağaç satış tablosu verilerinin esas alınarak yapılan hesaplamalarda ve itirazlar sonrası alınan ek raporlarda bir isabetsizlik bulunmadığı, teknik konularda bilirkişi raporlarına itibar edilmesi gerektiği gerekçeleriyle istinaf başvurusunu esastan reddederek uyuşmazlığı temyiz incelemesine taşımıştır.
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1345 Esas, 2024/3192 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Van 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/532 Esas, 2023/284 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1131/ B parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, yapılarda eksik imalat ile ilgili olarak yapılan itirazlarının değerlendirilmediğini, eksik imalat ve amortisman payının düşülmediğini, ağaç sayısı ve bedellerinin yüksek hesaplandığını, eksik inceleme sonucu verilen kararının kaldırılmasını talep ettiklerini ileri sürerek; yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu yapılara, değerlendirme ve dava tarihi olan 2022 yılı resmî birim fiyatı esas alınıp, yapı gruplarına ve yaşları ile yıpranma oranları dikkate alınıp bedel hesaplanmasında, ağaçlara da yaş, cins ve verim durumu gözetilerek 2022 yılı Ağaç Satış Tablosu verileriyle maktu değerlerine göre hesaplama yapılmasında, (Hükme esas alınan bilirkişi raporunda 2022 yılı ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü maktu ağaç verileri yerine, 2022 yılı ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü maktu ağaç verilerinin kullanılması Dairelerince doğru görülmemiş ise de; ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerinin daha düşük olduğu anlaşıldığından istinaf edenin sıfatı dikkate alınarak bu husus kararın kaldırılması nedeni yapılmamıştır) muhdesatların davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesinde, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasında istinaf edenin sıfatı ve istinaf nedenlerine göre bir isabetsizlik görülmediği, her ne kadar davacı idare vekilince yapıların nitelikleri ve yıpranma oranlarına, ağaçların da sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmakla davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasındaki muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.