trafik kazası sonucu sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde, zmss poliçesinden kaynaklanan itiraz hakem heyeti kararının maluliyet raporu, aktüer hesaplaması ve dava şartı eksiklikleri yönünden temyiz incelemesi.

Trafik kazası sonucu sürekli iş göremezlik tazminatı talebinde, ZMSS poliçesinden kaynaklanan itiraz hakem heyeti kararının maluliyet raporu, aktüer hesaplaması ve dava şartı eksiklikleri yönünden temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, trafik kazasında yaralanarak malul kalan davacının, davalı sigorta şirketinden sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle başvurduğu tahkim yargılamasında, ilk hakem heyetinin dava şartı eksikliğiyle başvuruyu reddetmesine karşın, itiraz hakem heyetinin yeni maluliyet ve kusur raporlarını esas alarak davacı lehine 500.000 TL tazminata hükmettiği, ancak hem davacının aktüer raporundaki gelir hesaplaması ve vekalet ücretine, hem de davalının maluliyet raporunun usulüne aykırı alındığı, dava şartı eksikliği, aktüer raporundaki hatalar ve müterafik kusur indirimi taleplerine yönelik temyiz incelemesinin devam ettiğini belirtmektedir.

4. Hukuk Dairesi 2024/8084 E. , 2025/14686 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/373-2024/373

SAYISI : 2024/İHK-6574

SAYISI : K-2023/408790

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 06.06.2022 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu otomobil ile davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanarak malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak şimdilik 240.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 750,00 TL adli tıp raporu ücreti olmak üzere toplam 240.750,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; talep artırım dilekçesiyle sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin talebini 500.000,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunun hatalı olduğunu, kusuru kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından dosyaya sunulan ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 26.12.2022 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre heyet şartlarına aykırı olarak düzenlendiği, davacı tarafından tahkim yargılamasından önce davalıya usulüne uygun hazırlanmış bir sağlık kurulu raporu ile başvuru yapılmadığı gerekçesiyle dava şartı yokluğu bulunduğundan başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hakem heyetinin 19.02.2024 tarihli ara kararı ile cildiye uzmanının bulunduğu heyetten yeni bir maluliyet raporu alınmasına karar verildiği, ara karar uyarınca davacı tarafından alınarak dosyaya sunulan ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 23.02.2024 tarihli rapora göre davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin % 8 oranında olduğunun tespit edildiği, söz konusu raporun hüküm kurmaya elverişli olduğu, 18.03.2024 tarihli kusur bilirkişi raporuna göre davalıya sigortalı aracın sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, 18.03.2024 tarihli aktüer bilirkişi raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, başvurunun kabulü ile 500.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 28.07.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aktüer bilirkişi raporuna karşı itirazlarının karşılanmadığını, aktüer bilirkişi raporunda davacının SGK hizmet dökümünün hatalı değerlendirildiğini, davacının gelirinin katsayısının düşük tespit edildiğini, davacının 2024 yılı gelirinin 19.176,12 TL olarak esas alındığını, söz konusu tutarın hatalı olduğunu, taraflarınca ara karar uyarınca 13.03.2024 tarihinde dosyaya sunulan SGK hizmet dökümünde davacının 2024 yılı gelirinin brüt 29.307,00 TL, brüt asgari ücretin 20.002,00 TL olmasına göre davacının gelirinin asgari ücretin 1,465 katı olduğunu, davacı lehine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan maluliyet raporunun İtiraz Hakem Heyetinin ara kararı gereğince alındığını, söz konusu ara kararın taraflarına tebliğ edilmediğini, ara karar gereğince alınan maluliyet raporunun taraflarına tebliği üzerine rapora itiraz ettiklerini, davacının usule aykırı şekilde hastaneye sevki ile maluliyet raporu alınmasının usule aykırı olduğunu, davacının tahkim yargılamasından önce davalıya usulüne uygun hazırlanmış sağlık kurulu raporu ile başvuru yapmadığını, bu nedenle başvurunun dava şartı eksikliği nedeniyle usulden reddi gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, aktüer bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada pasif dönemde asgari ücret kullanılması gerekmesine rağmen, aktif dönem gelirinin kullanıldığını, 17.002,12 TL yerine 19.176,12 TL gelirin esas alındığını, bu nedenle davalı aleyhine 19.434,41 TL fark ortaya çıktığını, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, avans faizine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, davalının temerrüde düşmemesi sebebiyle davacının faize ilişkin talebinin reddi gerektiğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin doğru olmasına, maluliyet raporunun mevzuat hükümlerine uygun olmasına, davacının mütrafik kusurlu olduğuna ilişkin delil bulunmamasına, davalının temerrüde düşmüş olmasına, tazminatın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre hesaplanmasının isabetli olmasına göre davacı vekilinin aşağıdaki (2) nolu bendin, davalı vekilinin aşağıdaki (3) ve (4) nolu bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Sürekli iş göremezlik zararının hesabında, davacının gelirinin doğru biçimde belirlenmesi, tazminatın doğru tespitinde önemli bir yer tutmaktadır.

Davacı tarafça 13.03.2024 tarihli SGK hizmet dökümünün dosyaya sunulduğu, hükme esas alınan 18.03.2024 tarihli aktüer bilirkişi raporunda davacının gelirinin söz konusu hizmet dökümündeki gelirlere göre hazırlandığının belirtildiği, anılan hizmet dökümünde 2024 yılı Ocak ayı için belirlenen brüt gelirin 29.307,00 TL olarak görüldüğü, ancak aktüer bilirkişi raporunda söz konusu gelirin neti esas alınmayarak daha düşük bir miktara göre tazminatın hesaplandığı, davacı vekili tarafından aktüer bilirkişi raporuna söz konusu sebeplerle itiraz edilmesine rağmen, hakem heyetince aktüer bilirkişiden davacı vekilinin itirazlarını karşılayan ek rapor alınmaksızın hüküm tesis edildiği, buna göre eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, hakem heyetince aktüer bilirkişiden, davacı tarafça sunulan SGK hizmet dökümündeki gelirlerin esas alındığı, davacı vekilinin kök aktüer rapora karşı sunduğu itirazları karşılayan, çelişkileri gideren ek rapor alınarak sonucuna karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

Çalışma hayatının aktif çalışma dönemi ve emeklilik dönemi olan pasif devre olarak ayrılması ve pasif devrede zararın asgari ücret düzeyinde bir zarar olacağının kabulünün gerektiği Dairemizin yerleşmiş içtihatlarındandır.

Somut olayda, hükme esas alınan 18.03.2024 tarihli aktüer bilirkişi raporunda, aktif dönemin davacı tarafından dosyaya sunulan 13.03.2024 tarihli SGK hizmet dökümüne göre bilinen son gelire göre hesaplandığı, pasif devrede ise davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olacağı gözetilmeksizin, aktif dönemde hesaba esas alınan asgari ücretin üzerindeki bilinen son gelire göre hesaplandığı, davalı vekili tarafından aktüer bilirkişi raporuna söz konusu sebeplerle itiraz edilmesine rağmen, hakem heyetince aktüer bilirkişiden davalı vekilinin itirazlarını karşılayan ek rapor alınmaksızın hüküm tesis edildiği, buna göre eksik inceleme ile karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, hakem heyetince aktüer bilirkişiden, pasif devrede davacının gelirinin asgari ücret düzeyinde olacağı gözetilerek ek rapor alınarak sonucuna karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

4.İtiraz Hakem Heyetince avans faizine hükmedilmiş ise de; davalıya sigortalı aracın ... İl ... Müdürlüğüne ait olduğu, dava dışı polis memurunun sevk ve idaresinde iken davaya konu trafik kazasının meydana geldiği, buna göre aracın ticari araç olmadığı anlaşılmıştır.

Şu durumda, hakem heyetince yasal faize hükmedilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle avans faizine hükmedilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin, (3) ve (4) numaralı bentlerde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.