alt kiracının, kanalizasyon çalışmaları sonucu oluşan sel nedeniyle mahsul zararının tazmini davasında bilirkişi raporu, bölüşük kusur ve hakkaniyet indirimi eksiklikleriyle ilgili yargıtay bozma kararları.

Alt kiracının, kanalizasyon çalışmaları sonucu oluşan sel nedeniyle mahsul zararının tazmini davasında bilirkişi raporu, bölüşük kusur ve hakkaniyet indirimi eksiklikleriyle ilgili Yargıtay bozma kararları.

Özet: Alt kiracı konumundaki davacının, davalı şirketlerin kanalizasyon çalışmaları sırasında nehir kenarındaki setin yıkılması sonucu şiddetli yağışla birlikte tarım arazisi ve mahsullerinde oluşan 79.460,00 TLlik zararın tazmini talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin davacı lehine verdiği kararlar, istinaf mahkemesince iki kez, bilirkişi raporunun denetime elverişli olmaması, davacının zemindeki drenaj eksikliğinden kaynaklanan müterafik kusuru ve şiddetli yağışın zarara etkisinin değerlendirilerek hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği gerekçeleriyle bozulmuştur.

4. Hukuk Dairesi 2024/792 E. , 2025/14666 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2023/260 E., 2023/503 K.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılar ... vekili ile ...İnşaat. A....vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Bursa İli, ... İlçesi, ... Mh. ... Mevkii 3541 ada, 46 parsel sayılı arazi niteliğindeki taşınmazda alt kiracı konumunda olduğunu ve bir bölümünde tarım işi ile uğraştığını, davalılardan ...'nin yaptığı ihale sonucunda diğer davalılar ... İnşaat Taahhüt ve Ticaret A.Ş. ile ...İnşaat Tic. ve San.A.Ş müşavir iş ortaklığı halinde gayrimenkulün olduğu paftayı da içine alan .... Yağmursuyu Kanalizasyon Kolektörü işini üstlendiklerini, davalı şirketlerin gayrimenkul ile ... arasındaki toprak yolda kanalizasyon çalışmaları yaptığını, bu çalışmalar nedeniyle ... kenarındaki setin yıkıldığını ve yağış nedeniyle ... deresinin taşması ile suyun araziye ve yetişen mahsule zarar verdiğini, zararın miktarının Bursa 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2013/104 D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini ve zararın 79.460,00 TL olduğunun belirlendiğini, bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 79.460,00 TL tazminatın yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...İnş.Tic. ve San. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; öncelikle usule ilişkin husumet itirazlarının olduğunu, haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, masraf ve vekalet ücretinin davacıya yüklenmesini savunmuştur.

Davalı ... İnşaat Taahhüt Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davanın esasına girilmeksizin davacının davacı sıfatını taşımadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.20 16... /595 E. 2016/202 K. sayılı ilamı ile 79.460,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 05.02.2019 tarih, 2016/12519 E., 2019/459 K. sayılı ilamı ile "...davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları reddedilmelidir...Hükme esas alınan bilirkişi raporunda Bursa Hali fiyat ortalamasının esas alındığı belirtilmiştir. Ancak, herhangi bir belgeye de dayanılmamıştır. Bilirkişi raporu bu yönüyle denetime elverişli değildir. Şu durumda, İl Tarım Müdürlüğünden istenecek resmi fiyatlara göre denetlenebilir şekilde bilirkişilerden ayrı bir rapor alınmalı ve zarar kapsamı belirlenmelidir. Mahkemece bu hususun gözetilmemesi bozmayı gerektirmiştir. Dosya kapsamından ve özellikle bilirkişi raporlarından dava konusu taşınmazın zemininin geçirimsiz ve az geçirimli olduğu, buna rağmen suyun tarlada uzun süre kalmasını engelleyecek herhangi bir drenaj sisteminin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum davacının bölüşük kusurunu oluştur. Şu halde, TBK’nun 52. maddesi gözetilerek zarar kapsamı belirlenmesi gerekirken bu durumun gözetilmemesi de kararın bozulmasını gerektirmiştir. Dosyada bulunan 10/10/2013- 25/10/2013 tarihleri arasındaki Bursa Meteoroloji İstasyonuna ait verilere göre belirtilen tarihlerde dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede şiddetli yağış olmuştur. Hal böyle olunca mahkemece belirlenen bu durum karşısında TMK’nun 51. maddesi uyarınca uygun bir miktar indirim yapılması gerekirken bu konuya değinilmemesi de kararın bozulmasını gerekmiştir." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin tarihli 15.01.20 21... /156 E. 2021/185 K. sayılı ilamı ile 79.460,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içinde davalılar ...İnşaat Tic. ve San. A.Ş. vekili ve ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dairemizin 29.09.2022 tarih, 2022/758 E., 2022/11170 K. sayılı ilamı ile "...davalılar ...İnşaat Tic. ve San. A.Ş. ve ...’nin aşağıdaki bendin dışında kalan yerinde görülmeyen sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir...Bozma sonrası davacı tarafından talep edilen zarar miktarı gözetilerek davacı tarafın kusur oranı dikkate alınarak hakkaniyet indirimi yapıldığı gerekçesi ile hakkaniyet indirimi uygulanmaksızın yeniden ilk kararda hükmedilen bedel üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi davalıların usuli kazanılmış hakkına aykırılık teşkil etmektedir. Şu durumda, mahkemece usuli kazanılmış hak ilkesine aykırı olarak verilen karar usul ve yasaya uygun düşmediğinden Dairemizin 05/02/2019 gün ve 2016/125 19... /459 Karar sayılı ilamında belirtilen nedenlerle talep edilen miktar üzerinden hakkaniyet indirimi yapılmak üzere hükmün bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin11.05.2023 tarihli 2023/260 E., 2023/503 K. sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulü ile 67.732,11 TL'nin dava tarihi olan 10.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; sorumluluklarının olmadığını, yapılan indirimin az olduğunu, bozma kararı ile kesinleşen hususlar yönünden kararı temyiz etmiştir.

Davalı ...İnş. Tic. ve San. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; indirimin ayrı ayrı yapılması gerektiğini, sorumlu olmadıklarını, indirimin az olduğu ile bozma kararı ile kesinleşen hususlar yönünden kararı temyiz etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, haksız eyleme dayalı maddi tazminat istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı dikkate alınarak temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılar ... vekili ile ...İnşaat. A.Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... ve ...İnşaat. A.Ş.'ye yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.