2942 sayılı Kanuna dayalı muhdesat bedeli tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında, Bölge Adliye Mahkemesi kararının Yargıtayca temyiz incelemesi.
Özet: Bu dava, bir taşınmaz üzerindeki muhdesatın kamulaştırma bedelinin tespiti ve mülkiyetinin idareye geçirilmesi talebiyle açılmış olup, ilk derece mahkemesince davanın kabulü ile bedel tespiti ve muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiş; bu karara karşı hem davacı idarenin bedelin fahiş olduğu, hem de davalının bedelin eksik olduğu, bilirkişi raporunun yetersiz ve hatalı olduğu yönündeki istinaf başvuruları Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddedilerek, teknik incelemelerin ve raporların yeterli olduğu belirtilmiştir; davalının Bölge Adliye Mahkemesi kararını usul ve kanuna aykırı bularak yaptığı temyiz başvurusu ise Yargıtayca usul ve yasaya uygun bulunarak reddedilmiş, böylece muhdesat bedelinin tespiti ve idareye aidiyeti kararı kesinleşmiştir.
MAHKEMESİ: Van Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1710 Esas, 2024/3240 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Van 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/511 Esas, 2023/399 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan muhdesat kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyeti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 78/D parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesat bedelinin tespiti ve kamulaştırılan muhdesatın müvekkili idareye aidiyetini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesinde özetle; taşınmaz üzerindeki muhdesatların gerçek bedelinin tespitini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve muhdesat bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan muhdesatın davacı idareye aidiyetine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, bedelin fahiş olduğunu, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel Mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, yetersiz ve gerçeği yansıtmadığını, bugünkü kur farkı ve enflasyon durumunun göz ardı edildiğini, taktir edilen bedelin eksik olduğunu, maddi ve manevi olarak mağdur edildiğini, yıkılacak olan iş yerinin fabrika niteliğinde olduğunu, yapılan hesaplamaların hatalı olduğunu, Yargıtay denetimine elverişli olmadığını ileri sürerek yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu yapılara, değerlendirme ve dava tarihi olan 2022 yılı resmî birim fiyatı esas alınıp, yapı gruplarına ve yaşları ile yıpranma oranları dikkate alınıp bedel hesaplanmasında, muhdesatların davacı idareye aidiyetine karar verilmesinde, tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesinde, kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, her ne kadar taraf vekillerince ayrı ayrı yapıların nitelikleri ve yıpranma oranlarına, ağaçların da sayısı ve yaşlarına itiraz edilmiş ise de İlk Derece Mahkemesince itirazlar sonrası alınan ek raporda gerekli değerlendirmelerin yapıldığı, yapılan keşifte arazideki mevcut duruma göre tespitlerin ve ölçümlerin yapıldığı, keşif sonrasında yol çalışması nedeniyle muhdesatların yıkılmış olduğu, somut dosyada davaya konu edilen ağaç bulunmadığı, itiraz edilen hususların teknik ve uzmanlık gerektiren hususlara yönelik olduğu ve bu konuda keşif sonrası alınan rapora ve ek rapora itibar edilmesi gerektiği kanaatine varılmakla taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı muhdesat maliki arasındaki muhdesat bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.