İzmir Torbalıdaki 2/b nitelikli taşınmazın davalıya satışı sonrası davacının imar-ihya iddiasına dayalı tapu iptali, tescil ve tazminat talepli davası.
Özet: Davacı, İzmirde 2/b statüsündeyken hazine adına tescil edilip sonradan 6292 sayılı Kanun uyarınca davalıya satılan bir taşınmaz üzerinde imar-ihya faaliyeti yürüttüğünü iddia ederek, davalının bu taşınmazı hileli yolla satın alıp tescil ettirdiğini ileri sürmüş ve tapu iptaliyle kendi adına tescilini veya tazminat ödenmesini talep etmiş; davalı ise çekişmeli parselin davacının iddia ettiği eski parselden farklı olduğunu, davacının bu taşınmazla bir ilgisinin bulunmadığını savunmuştur; ilk derece mahkemesi ise, kadastro yenileme çalışmalarıyla parsel alanlarında oluşan farklılıkları ve davacının hak iddia ettiği eski parseldeki yüzölçümü azalmasının davalının taşınmazı satın almasıyla doğrudan bir ilişkisi olmadığını tespit etmiştir.
8. Hukuk Dairesi         2025/1559 E.  ,  2025/6312 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/821 E., 2024/1854 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Torbalı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/126 E., 2022/318 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine, duruşma istemi değerden reddedilmiş olmakla, kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Kullanım kadastrosu sonucunda, İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 1 28... parsel sayılı 16.866,93 metrekare yüzölçümündeki taşınmaz, kadastro tutanağının beyanlar hanesine, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun (6831 sayılı Kanun) 2/B maddesi uyarınca Hazine adına orman sınırları dışına çıkarıldığı ve taşınmazın 1979 yılından beri ...'nin kullanımında ve kendisine ait olduğu şerhi yazılarak, Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra, 03.09.2013 tarihinde davalı ... adına 6292 sayılı Orman Köylülerinin Kalkınmalarının Desteklenmesi ve Hazine Adına Orman Sınırları Dışına Çıkarılan Yerlerin Değerlendirilmesi ile Hazineye Ait Tarım Arazilerinin Satışı Hakkında Kanun (6292 sayılı Kanun) gereğince satış işleminden dolayı tapuda kayden intikal ettirilmiştir.
2. Davacı ... vekili dava dilekçesinde; İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel sayılı taşınmazda imar-ihya faaliyetlerinin davacı ... tarafından yapıldığını, davalının eski 43 parsel sayılı taşınmazın 3/4'ünün sahibi iken 1993 yılında hissesinin bir kısmını davacıya sattığını, davacının her iki taşınmazda tarımsal faaliyet gerçekleştirdiğini, davalının 1 28... parsel sayılı taşınmazı kendi adına hileli bir şekilde Hazineden satın alarak tescil ettirdiğini, davalı adına yapılan tescilin hatalı olduğunu, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile müvekkili davacı ... adına tescilini, mümkün olmadığı takdirde davacının uğradığı zarar sebebiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak niteliğinde 20.000,00 TL tazminatın tapu iptali tarihinden başlamak üzere faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının 1993 yılında davalıdan satın aldığı ... Mahallesi 1 pafta 43 parselde kayıtlı taşınmazın 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 22/2-a maddesine göre yapılan yenileme kadastrosundan sonra İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel olarak tescil edilmiş olduğunu, davacının müvekkili adına kayıtlı ... Mahallesi 1 28... parselle ilgisinin bulunmadığını, davacının hak iddia ettiği ve iptalini istediği taşınmazın ... Mahallesi 800 parsel olduğunu, davanın haksız ve mesnetsiz olup reddinin gerektiğini, davacının davalıdan satın aldığı 43/96 hissenin 1 pafta 43 parsel olduğunu, yenileme çalışmaları sonucu 1 pafta 43 parselin, ... Mahallesi 1 28... parsel olduğunu, davacının 43 parsele (yeni 1 28... parsel) ilişkin olarak davalı ve annesine karşı Torbalı 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde dava açtığını ve halen derdest olduğunu, ... Mahallesi 1 28... parsel ile ... Mahallesi 43 parsellerin farklı olduğunu, ... Mahallesi 43 parselin 1 28... parsele, 800 parselin 1 28... parsele dönüştüğünü, dava konusu edilen 1 28... parselin yenileme kadastrosundan önce parsel numarasının 800 parsel olduğunu, davacının hak iddia ettiği ... Mahallesi 1 pafta 43 parselin ... Mahallesi 1 28... parselle hiçbir ilgisinin olmadığını belirterek, davasının reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; '' İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel sayılı taşınmazın davalı ... tarafından 03.09.2013 tarihinde Hazineden satın alındığı, davacının hak iddia ettiği alanın 43 parsel (İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel) sayılı taşınmaz içinde kalmadığı, bu kısmın İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı, 1 28... parselin öncesinde tapu kütüğüne 17.100 metrekare alan ile kaydedilmiş iken 22/a çalışması ile bu parselin alanının 4.305,66 metrekare olarak tespit ve tescil edildiği, bu çalışmaya göre parsel alanında 12.794,34 metrekare azalma meydana geldiği, 1 28... parselin eski kaydında 15.617 metrekare alanında iken 22/a çalışmaları sonucunda alanının 16.866,93 metrekare olarak tespit ve tescil edildiği, hava fotoğrafları ve memleket haritaları incelendiğinde eski 43 (yeni 1 28... parsel) parselin eski tapu kaydında geçen 17.100 metrekare büyüklüğe sahip bir alanın bulunmadığı, yüzölçümünün hesap hatası ya da yazım yanlışlığından kaynaklandığı, davacının tapu kaydındaki eksilmenin davalı taraf ile ilgisi bulunmadığı, 1 28... parselin hiçbir zaman 17.100 metrekare büyüklüğünde bir alan olmadığı, bu hususun Kadastro ve Tapu Müdürlüğündeki yazım hatasından kaynaklandığı" gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "dava konusu İzmir ili Torbalı ilçesi ... Mahallesi 1 28... parsel sayılı taşınmazın 6292 sayılı Kanun çerçevesinde 03.09.2013 tarihinde davalı adına satışı yapılmak suretiyle tapuya tescil edildiği, dava konusu taşınmazın halen davalı adına tapuda kayıtlı bulunduğu, Hazine tarafından 6292 sayılı Kanundaki kanuni prosedür gereği satış işlemlerinin tamamlanarak davalı adına tapuda tescil işleminin yapıldığı, satış işleminin geçerli olduğu, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 26.11.2019 tarihli ve 2016/15706 Esas, 2019/7749 Karar sayılı kararında ve diğer bir çok emsal kararında belirtildiği üzere, 6292 sayılı Kanun'un kendisine sağladığı hakka dayalı olarak taşınmazı dava tarihinden önce Hazineden satın alan davalı adına oluşan tapu kaydının yolsuz oluştuğunun iddia edilemeyeceği, 6292 sayılı Kanun gereği yapılan satış işlemi iptal edilmeden ırsen intikal ve zilyetlik nedeniyle mülkiyet iddiası ile tapu iptal ve tescil davası açılamayacağı'' belirtilerek davacı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesince sadece tapu iptal konusunda karar verildiğini, değer kazandırıcı işlemelerin bedeli konusunda karar verilmediğini, kararın bu yönden de eksik ve hatalı olduğunu, terditli talepleri yönünden İlk Derece Mahkemesince değerlendirme yapılmadığını, kuyu artezyeninin açılması ve elektrik trafonun yapılması işlemlerinin davacı ... tarafından yapıldığı hususunun bilirkişi raporu ve tanık beyanları ile sabit olduğunu beyan ederek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 6292 sayılı Kanun gereğince davalı adına yapılan satış sonucu oluşan tapu kaydının iptali ve tazminat istenilip istenilemeyeceği hususuna ilişkindir.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
615,40 TL davacı ... tarafından yatırılan peşin harcın onama harcına mahsubuna,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.