Yargıtay, temyiz harcının eksikliği ve mali durum belgesi sunulmadığı için reddedilen adli yardım talebi üzerine, dosyanın usuli eksikliklerin giderilmesi amacıyla yerel mahkemeye geri çevrilmesine hükmetmiştir.
Özet: Yargıtay, temyiz harcının eksik yatırılması ve ilk derece mahkemesinin hatalı olarak istinaf harcı talep etmesiyle başlayan süreçte, davalının ödeme gücünden yoksun olduğuna dair yeterli belge sunamadığı gerekçesiyle adli yardım talebini reddetmiş ve dosyayı hükmü veren mahkemeye geri çevirerek, davalıya adli yardım ret kararına itiraz hakkı tanınmasını, akabinde yanlış yatırılan istinaf harcının temyiz harcına sayılmasını ve eksik kalan temyiz harcının bir haftalık kesin süre içinde tamamlanmasını, aksi halde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılacağını yazılı olarak bildirmesini, tüm bu prosedürler tamamlandığında ise dosyanın temyiz incelemesi için tekrar gönderilmesini emretmiştir.
3. Hukuk Dairesi         2025/4739 E.  ,  2025/6073 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/275 E., 2022/414 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,
Mahkemenin temyize konu 26.10.2022 tarihli kararının davacı vekiline 01.12.2022, davalı vekiline 14.11.2022 tarihinde usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı vekilince 28.11.2022 tarihinde süresinde temyiz harcı yatırılmaksızın kararın temyiz edildiği ve temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderildiği, Dairemizin 23.03.2023 tarihli ilamı ile, davalı tarafça temyiz harcının yatırılması için hükmü veren Mahkemeye geri çevrilmesine karar verildiği görülmüştür.
Dairemizin geri çevirme kararı üzerine, Mahkemece 20.10.2024 tarihli muhtıra ile, davalı taraftan temyiz harcının istenilmesi gerekirken istinaf harcını istendiği ve Mahkemenin muhtırası doğrultusunda istinaf harcının davalı vekilince yatırıldığı anlaşılmıştır.
Mahkemece 01.10.2025 tarihinde davalı vekiline temyiz harcının yatırılması gerektiğinden bahisle tekrar muhtıra çıkarıldığı ve muhtıranın davalı vekiline 06.10.2025 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Bu muhtıra üzerine davalı vekili 02.10.2025 tarihinde adli yardım talebinde bulunmuştur.
Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 336/3 maddesi uyarınca, davalı vekilinin adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir.
Adli yardım 6100 sayılı Kanun’un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardımın şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de Mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir.
Bu açıklamalar ışığında, davalının adli yardım talebini içeren dilekçeye yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin bilgi ve belgelerin sunulmadığı ve kendisi ile ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeksizin gereken temyiz yoluna başvuru giderlerini kısmen veya tamamen ödeme gücünden yoksun olduğu yönünde kanaat oluşmadığından adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
Bu itibarla;
1. Hükmü veren Mahkeme tarafından 6100 sayılı Kanun’un 337. maddesi uyarınca;
a) Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa “6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 337/2 maddesi uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde Mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği” şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi,
b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi hâlinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay 4. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi,
2. Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi hâlinde, 6100 sayılı Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 344. maddesi uyarınca;
a) Mahkemenin 20.10.2024 tarihli muhtırası gereğince davalı vekilinin yatırdığı istinaf kanun yolu harcının temyiz kanun yolu harcı olarak kabulü ile, asıl yatırılması gereken temyiz kanun yolu harcı ile yatırılan istinaf kanun yolu harcı arasındaki farkın, davalı tarafça yatırılması için davalı tarafa bir haftalık verilen kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi hâlde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana yazılı olarak bildirilmesi,
b) Verilen kesin süre içinde fark temyiz harcı tamamlanmadığı takdirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi,
3. Verilen kesin süre içinde;
a) Fark temyiz harcının tamamlanması hâlinde,
B) Fark temyiz harcının tamamlanmaması sebebiyle temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Mahkemeye GERİ ÇEVRİLMESİNE,
11.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.