Çift taraflı ölümlü trafik kazasında araç hasarı, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat taleplerinin kusur oranına göre değerlendirildiği yargılama.
Özet: Bu hukuki evrak, iki aracın sürücülerinin vefatıyla sonuçlanan bir trafik kazasına ilişkin olup, davacı şirket yabancı plakalı aracının hasar bedelini talep ederken, davalı-karşı davacılar murislerinin vefatı nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat ile kendi araçlarının maddi hasarını talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, davalıların murisini %75, diğer sürücüyü %25 kusurlu bularak, davacı şirkete 40.533 TL maddi, davalı-karşı davacılardan eşe 24.873,33 TL destekten yoksun kalma, murisin aracına 1.250 TL maddi ve her bir davalı-karşı davacıya 5.000 TL manevi tazminatın faiziyle ödenmesine karar vermiştir.
4. Hukuk Dairesi         2024/7716 E.  ,  2025/14393 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2018/168 E., 2020/173 K.
Mahkeme kararı davacı-karşı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'a ait, davalıların murisi olan ...'ın sevk ve idaresinde olan aracın neden olduğu trafik kazası sonucu, her iki aracın sürücülerinin vefat ettiğini ve müvekkili şirkete ait ... yabancı plakalı aracın hasar gördüğünü, bu nedenle tespit talebi ile başvurduğu Nevşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2007/6 D.İş sayılı delil tespiti dosyası üzerinden, davalıların başvurusu sonucu Nevşehir 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2006/138 D.İş sayılı dosyası üzerinden, hasar bedelinin tespit edildiğini belirterek, aracın gerek hurda değeri, gerekse karşı tarafın aracına ait ... Sigorta'dan alınan 5.750,00 TL'nin mahsubundan sonra, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile araç hasarı için 100.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar-karşı davacılar vekili dilekçesinde; husumet itirazında bulunarak, asıl davanın reddine karar verilmesini; 50... plakalı araç içerisinde bulunan davalı-karşı davacıların murisi ...'ın vefat ettiğini belirterek, davacı ...'ın eşinin ölmesi ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 10.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle; diğer davalılar-karşı davacıların ise ölen ...'in çocukları olduğunu bu nedenle diğer davalılar-karşı davacıların her biri için ayrı ayrı 10.000,00 TL manevi tazminatın; davalı-karşı davacı ... adına kayıtlı 50... plakalı aracın hurda değeri için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile 2.500,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davacı-karşı davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 13.02.2015 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için destekten yoksun kalma taleplerini 24.873,33 TL'ye yükseltmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 10.03.2015 tarihli ve 2008/13 Esas-2015/59 Karar sayılı kararıyla; Ankara Adli Tıp Grup Başkanlığınca düzenlenen 27.01.2011 tarihli raporda, sürücü müteveffa ...'ın %75 oranında, diğer sürücü müteveffa ...'ın %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, meydana gelen kaza nedeniyle davacı şirkete ait MD-NL 101 plaka sayılı aracın hasarsız 2.el bedelinin 42.500 Euro (79.475,00 TL.), aracın hurda bedelinin 9.500 Euro (17.765 TL) hasar bedelinin 61.710,00 TL olduğu, %25 oranındaki kusur durumuna göre talep edebileceği miktarın 46.282,50 TL olduğu, davacı şirkete kazaya karışan 50... plaka sayılı aracın sigorta poliçesinden 5.750 TL ödeme yapıldığı, davacı-davalı şirketin kalan zararının 40.533,00 TL.olduğu, yine davalı-karşı davacı ... adına kayıtlı aracın kazasız bedelinin 7.500,00 TL, hurda bedelinin 2.500 TL olduğu hasar bedelinin 5.000,00 TL olduğu, %75 kusur durumuna göre talep edebileceği hasardan tazminat miktarın 1.250,00 TL olduğu, ölenin yakınlarına uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesi gerektiği belirtilmiş olup, eş ve çocuklar olan davalı-davacıların eş ve babalarının ölümü ile duymuş oldukları elem ve ızdıraplarına karşılık olmak üzere, ödenecek bir miktar para, belirli bir oranda da olsa onların acı ve üzüntülerini azaltıp dindirecek, huzur ve rahatlama duygusu yaratacağından, tarafların yaptırılan ekonomik ve sosyal durum araştırmaları, hakkaniyet ilkesi de dikkate alınarak her biri için 5.000'er TL manevi tazminat verildiği gerekçesiyle 40.533,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı- karşı davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı karşı davalı tarafa verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine, davalı karşı davacı ...'ın destekten yoksun kalma davasına ilişkin talebin kabulü ile; 24.873,33 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı-karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, davalı karşı davacı ...'ın maddi tazminata ilişkin talebinin kısmen kabul ve kısmen reddi ile; 1.250,00 TL maddi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin kısmın reddine, davalı karşı davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'ın manevi tazminata ilişkin taleplerinin kısmen kabul ve kısmen reddi ile; her bir davalı karşı davacı için 5.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı- karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi için de taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2015/12360 Esas-2018/6833 Karar sayılı 05.07.2018 tarihli kararı ile; "davacı-karşı davalı .... vekilinin, davalı-karşı davacı ...'ın araç hasarı tazminatı talebi yönünden hükmedilen vekalet ücretine ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde; 6100 Sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nın 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 01.01.2015 tarihinden itibaren 2.080,00 TL’ye çıkarılmıştır. Kesinlik sınırı kamu düzeni ile ilgilidir. Temyize konu maddi tazminat yönünden hükmedilen eksik vekalet ücreti eksik hesaplanmış ise de; karar, anılan yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden kesin niteliktedir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.19 90... /4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden; davacı-karşı davalı .... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verildiği, SGK'nın yazı cevabına göre bağlanan gelirin rücua tabi olmadığını bildirmesine göre, davacı-karşı davalı .... vekilinin yerinde görülmeyen tüm davalılar-karşı davacılar vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar verildiği, davalı- karşı davacı ... yönünden destekten yoksun kalma tazminatında asgari ücret esas alındığı muris ...'ın çiftçi olduğu, üzerine kayıtlı çok sayıda taşınmaz olduğundan desteğin geliri hesaplanırken sadece asgari ücretten değil; bu taşınmazların ekilmesi, biçilmesindeki, ürünün satılmasındaki şahsi katkısı göz önüne alınıp, destek gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunun kabulü ile bu yönde bir değerlendirme yapılması gerektiği, davalılar-karşı davacılar lehine takdir olunan manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmesi gerektiği, kabule göre de, davalılar-karşı davacılar lehine maddi tazminat yönünden, karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre 6.891,37 TL vekalet ücretine karar verilmesi gerekirken; 3.134,79 TL vekalet ücreti yönünde hüküm kurulması doğru görülmediği, karşı davacı ...'a manevi tazminat hükmedilmesine rağmen, hükümde isminin yazılmamış olması, doğru görülmemiş ise de bu husus bozma nedeni yapılmadığı" belirtilerek kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen bozma ilamına uyularak verilen kararıyla; hesap ek raporuna göre, daha önce tanzim edilen ek ve kök raporda hesaplamanın asgari ücret baz alınarak yapıldığından, aktif dönem-pasif dönem ayrımına gidilmediği ancak elde olan verilere göre yapılacak hesaplamada, aktif dönemde müteveffanın elde ettiği gelirin, pasif dönemde ise AGİ'siz asgari ücretin baz alınması gerektiğinden, faal ömür tablosunda müteveffanın vefat tarihinde bulunduğu yaş grubuna göre faal ömrünün 8,40 yıl olarak öngörüldüğünü, bu süre de 8 yıl 4 ay 26 güne tekabül ettiğini, buna göre kaza tarihi olan 19.12.2006'dan faal yaşam süresi sonu olan 15.05.2015 tarihine kadarki dönem için müteveffanın geliri üzerinden, 16.05.2015 tarihinden müteveffanın muhtemel ömür sonu olan 14.10.2024 tarihine kadarki pasif dönem için AGİ'siz net asgari ücret üzerinden hesaplama yapılacağını beyan ederek, davalı karşı davacının davacı-karşı davalıdan talep edebileceği destekten yoksun kalma tazminatının 70.560,37 TL olduğu, muris ...'ın çiftçi olduğu, üzerine kayıtlı çok sayıda taşınmaz olduğundan desteğin geliri hesaplanırken sadece asgari ücretten değil; bu taşınmazların ekilmesi, biçilmesindeki, ürünün satılmasındaki şahsi katkısı göz önüne alınıp, destek gelirinin asgari ücretin üzerinde olduğunun kabulü ile manevi tazminatın değerlendirildiği gerekçesiyle davacı-karşı davalı tarafın davası hakkında 2008/13 esas,2015/59 karar sayılı dosyası ile karar verildiği ve verilen kararın kesin olduğu anlaşılmakla bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı karşı davacı ...'ın destekten yoksun kalma davasına ilişkin talebin kabulü ile; 24.873,33 TL'nin haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine,davalı-karşı davacı ...'ın maddi tazminat davası hakkında, 2008/13 esas, 2015/59 karar sayılı dosyası ile karar verildiği anlaşılmakla bu hususta yeniden karar verilmesine yer olmadığına, davalı karşı davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'ın manevi tazminata ilişkin taleplerinin kısmen kabul ve kısmen reddi ile; her bir davalı karşı davacı için 7.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı karşı davalıdan alınarak davalı karşı davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı-karşı davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; manevi tazminat kararının karşı davacılar yönünden zenginleşmeye sebebiyet verecek nitelikte olduğunu, davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken zamanaşımı itirazı kabul edilmeyerek ıslah talebinin ve karşı davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, destekliğin ispat edilemediğini, vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirtmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davalıların maliki/ sürücüsü olduğu aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların maddi ve manevi tazminat talebi ile araç hasar bedeli talebine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, mahkemece yapılan değerlendirmelerin yerinde olduğu anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı-karşı davalı ... vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacı karşı davalı ...'ye yükletilmesine,
Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,
21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.