2942 Sayılı Kamulaştırma Kanununun Mülga 17. Maddesi Uyarınca Tescil İstemli Davada Red Kararının Temyiz İncelemesi.
Özet: Davacı idare tarafından 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununun mülga 17. maddesi uyarınca 1986 yılında kamulaştırıldığı iddia edilen taşınmazın tapuda tescili talepli davada; davalının kamulaştırma bedelinin ödenmediği ve tebligatın usulsüz olduğu yönündeki itirazları dikkate alınarak, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş, davacı idarenin bu karara yönelik istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilince, davacı idare kararı temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/4346 E.  ,  2025/13515 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/2806 Esas, 2025/88 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Malatya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/190 Esas, 2024/355 Karar
Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ... Genel Müdürlüğünün 11.03.1986 tarihli ve 986/02 sayılı kararına istinaden Malatya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 32... parselde kayıtlı taşınmazın maliki ... Tekstil Sanayi ve ... A.Ş olarak tespit edilerek kamulaştırıldığını, ancak davalı tarafından rızaen tapudan ferağın bugüne kadar verilmediğini, kamulaştırma işleminin tesis edildiği tarihte yürülükte bulunan 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi uyarıca davalı müflis şirket adına olan hissenin tapu kaydının iptal edilerek 703 sayılı KHK'nın 12 nci maddesi uyarınca ... Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü adına tescil edilmesine karar verilmesini talep etmiştir
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle kamulaştırma kararının tebliğinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, davacı tarafça kamulaştırma kararının davalı şirket muhasebecisi ...'a tebliğ edildiği iddia edilmiş ise de, dosyada bu tebliğe ilişkin herhangi bir delil veya belge olmadığı gibi, bahse konu kişi şirketin temsile yetkili kişisi olmadığından yapılan tebligatın usul ve kanuna aykırı olduğunu, yine huzurdaki davanın kamulaştırma kararından sonra yasal süre içinde ikame edilmediğini, kamulaştırma bedeli davalıya ödenmediğinden ortada kesinleşmiş bir kamulaştırmanın söz konusu olmadığını, davacı tarafın taşınmaza el attığını ve taşınmazı hukuka aykırı olarak kullandığını, ... İflas Müdürlüğünün 2016/4 sayılı iflas dosyasında kamulaştırmasız el atmadan dolayı davacı kuruma başvuru yapılarak, ecrimisil bedelinin ödenmesi talep edildiğinden iflas masasının bu yazısı üzerine davacı kurumun huzurdaki haksız ve mesnetsiz davayı ikame ettiğini, bedelin tespiti yönünden bir kıymet takdiri raporu mevcut olmadığından, kamulaştırma yapılacak olsa bile bedelin dava tarihi dikkate alınarak belirlenmesi gerektiğini beyanla; haksız davanın reddine Mahkeme aksi kanaatte ise dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla kamulaştırma bedelinin tespit edilerek müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince kaldırma kararı uyarınca bir kısım araştırma yapmış ise de iş bu inceleme ve araştırmanın eksik yapıldığını, tebliğin yapıldığı noterlikten tebliğ mazbatasının okunaklı ve onaylı örneğinin istenmediğini, bankaya yatırılan kamulaştırma bedeline ilişkin dosyaya sunulan dekontlar ve banka yazışmaları belli iken ipotek alacaklısı banka ile kurumumuz arasında yapılan yazışmalar dikkate alınmadan bu hususta ayrıntılı inceleme yapılmadan ve yerel mahkeme tarafından verilen ilk kararda kamulaştırma bedelinin blokeli olarak bankaya yatırılmış olduğu tespit edildiği hâlde, davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu kararın gerekçesinde bedelin yatırıldığının ispat edilemediği gerekçesine yer verilmiş olmasının bile tek başına kaldırma kararı verilmesini gerektirdiğini, tebliğ alan kişinin (...) şirketin muhaberecisi yani evrak kayıt yetkilisi olduğu açıkça belli iken yerel mahkeme kararında muhasebeci diye ifade edildiğini ve kaldırma kararında bu hususun araştırılmasının istenildiğini yerel mahkeme tarafından da ...'un şirketin muhasebecisi olup olmadığının incelendiğini, şirketin yetkili personel müdürü olduğu belirtildiğinden ve SGK kayıtlarından da davacının şirket çalışanı olduğu tespit edildiğinden yapılan tebligatın usulüne uygun olduğunu, davanın reddine ilişkin verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, ... İcra Dairesinin 01.07.2024 tarihli ve 2016/4 İflas sayılı yazısında ...'un müflis şirketin yetkili personel müdürü olduğunu, Tebligat Kanunu'nun 13 üncü maddesine uygun olarak tebligat yapıldığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırma evrakının kamulaştırma tarihinde hak sahibi olduğu tespit edilen şahıslara usulüne uygun olarak tebliğ edilmediği gibi kamulaştırma bedelinin hak sahiplerine ödendiğinin de davacı tarafça ispat edilemediği, dava konusu taşınmaz için kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminin bulunmadığı ve 2942 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi koşullarının oluşmadığı anlaşılmış olup İlk Derece Mahkemsince davanın reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığından davacı idare vekili istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık; 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARARAçıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.