Davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini davasında, yüksek bedel itirazlarını reddeden Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinine ilişkin bir dava sürecini anlatmaktadır. İlk derece mahkemesi davayı kabul ederek kamulaştırma bedelinin ödenmesine ve taşınmazın terkinine karar vermiştir. Davacı idare, belirlenen bedelin yüksekliği, emsal taşınmaz değerlendirmesindeki hatalar, faiz işletilmesi ve aleyhlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gibi gerekçelerle kararı istinaf etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, benzer taşınmazlar için önceki kararları ve emsal karşılaştırmalarını dikkate alarak belirlenen birim fiyatın yüksek olmadığına ve vekalet ücreti hususunda bir hata bulunmadığına kanaat getirerek davacı idarenin istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Bu ret kararı üzerine davacı idare, aynı iddialarla bölge adliye mahkemesi kararını temyiz etmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/3517 E.  ,  2025/12784 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2023/383 Esas, 2025/49 Karar
KARAR: Esastan ret
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kandıra 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/327 Esas, 2021/807 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ..., ... 1 07... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, tespit edilen kamulaştırma bedelinin davacı tarafa ödenmesine, kamulaştırılan taşınmazda bulunan davalı payının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrası olan tarihten karar tarihine kadar geçen süre için yasal faiz işletilmesi yönünde hüküm kurulduğunu, yargılamanın uzamasında müvekkili kuruma atfedilecek bir kusur olmadığından kararın kaldırılması gerektiğini, müvekkili kurumun kendisini vekille temsil ettirdiğini ve davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen davalı lehine vekâlet ücretine hükmedildiğini, kurumları lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, bilirkişi raporlarına itirazlarının değerlendirilmediğini, taşınmazın tapuda tarla vasıflı olarak kayıtlı olduğunu, arsa olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, taşınmaz bir an için arsa kabul edilse dahi değerlendirmeye alınan emsalin doğru olmadığını, emsal taşınmazın dava konusu taşınmaza uzak olduğunu, yine emsal olarak alınan taşınmazın satışlarının kimler arasında yapıldığının belli olmadığını, bilirkişilerce dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken değeri yüksek taşınmazların emsal alındığını, bu durumun bedel arttırma amacına yönelik olduğunu, ayrıca dava konusu taşınmaza soyut ifadelerle değer biçildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Dairelerinin 2022/1791 Esas sayılı dosyasında görülen dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... 1 31... parsel sayılı taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek 2021 yılı itibarıyla belirlenen 300,00 TL/m² Dairelerince uygun bulunup, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/6721 Esas, 2024/973 Karar sayılı kararı ile onandığı, yine Dairelerinin 2022/157 Esas sayılı dosyasında görülen dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan ... 1 31... parsel sayılı taşınmazın arsa vasfında kabul edilerek 2021 yılı itibarıyla belirlenen 300,00 TL/m² birim bedelin Dairelerince uygun bulunup, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/6461 Esas, 2024/974 Karar sayılı kararı ile onandığı, dava konusu taşınmazın bu parsellerle olan konumu da dikkate alındığında dava konusu taşınmaz için 2021 yılı itibarıyla belirlenen 207,00 TL/m² birim fiyatının davacı idarenin iddia ettiği gibi yüksek olmadığı kanaatine varıldığından ve davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi yerinde görülerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; isinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.
2. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesi, bedeline hükmedilen taşınmazın tapudan yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.
3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.