Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin, işçilik alacakları davasında gerçek ücretin tespiti için emsal ücret araştırması gerekliliğini vurgulayarak yerel mahkemenin eksik incelemesini belirten kararı.
Özet: Yargıtay, demirci olarak çalışan davacının kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ve genel tatil alacaklarına ilişkin davasında, yerel mahkemenin davacının gerçek ücretinin tespitinde eksik inceleme yaptığına hükmederek kararı bozmuştur; zira işçinin mesleki kıdemi, unvanı ve fiilen yaptığı iş göz önüne alındığında bordroda görünen ücretin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu durumda tanık beyanları, emsal ücret araştırması ve işyerinin özellikleri gibi tüm delillerin birlikte değerlendirilerek gerçek ücretin yeniden belirlenmesi gerektiği belirtilmiştir.
MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin, fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Y A R G I T A Y K A R A R I A) Davacı İsteminin Özeti:Davacı, davalı işyerinde demirci olarak çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız olarak davalı tarafından feshedildiğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin, fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının tahsilini istemiştir.B) Davalı Cevabının Özeti:Davalı, davacının davalı işyerinde fasılalı olarak çalıştığını, en son çalıştığı dönemde 11.01.2008 tarihinden itibaren izinsiz ve mazeretsiz olarak işe gelmediğini ve böylece davacının iş sözleşmesini haksız olarak feshettiğini, davacının iddialarının doğru olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, yapılan yargılama ve bilirkişi raporuna dayanılarak davacının iş sözleşmesinin davalı tarafından haksız olarak feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.D) Temyiz:Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir. E) Gerekçe:1- 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 8.maddesine göre iş mahkemelerinden verilen kararlara karşı tefhim ve tebliğ tarihinden itibaren 8 gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir. Karar davalı vekilinin yokluğunda verilmiştir. Gerekçeli karar ise 12.02.2010 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı vekilince 8 günlük süre geçtikten sonra 25.02.2010 tarihinde kararın temyiz edildiği anlaşılmıştır. 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu ve Dairemezin kararlılık kazanmış içtihatları gereğince iş mahkemelerinde katılma yoluyla temyiz mümkün değildir. Bu nedenlerle davalı vekilince yapılan temyiz talebinin süre aşımı sebebiyle REDDİNE, nisbi temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,2- Taraflar arasında işçiye ödenen aylık ücretin miktarı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır. Çalışma yaşamında daha az vergi ya da sigorta pirimi ödenmesi amacıyla zaman zaman, iş sözleşmesi veya ücret bordrolarında gösterilen ücretlerin gerçeği yansıtmadığı görülmektedir. Bu durumda gerçek ücretin tespiti önem kazanır. İşçinin kıdemi, meslek unvanı, fiilen yaptığı iş, işyerinin özellikleri ve emsal işçilere ödenen ücretler gibi hususlar dikkate alındığında imzalı bordrolarda yer alan ücretin gerçeği yansıtmadığı şüphesi ortaya çıktığında, bu konuda tanık beyanları gözetilmeli ve işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından emsal ücretin ne olabileceği araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek bir sonuca gidilmelidir. Somut olayda davacı demir işçisi olup, günlük yevmiyesinin 33 TL. olduğunu, aylık ortalama net 1000 TL. ücret aldığını iddia etmiş, davalı ise aylık maaşının brüt 600 TL. olduğunu savunmuştur. Davacı tanıkları davacının iddiası yönünde, davalı tanıkları ise davalı savunması doğrultusunda beyanda bulunmuşlardır. Taraflar arasında 26.05.2006 tarihinde yapılan sözleşme uyarınca davacının ücretinin aylık brüt 550 TL. olacağı belirtilmiştir. İbraz edilen bir kısmı imzalı ücret bordrolarından Kasım 2007 ayı bordrosunda brüt ücretin 600 TL. olduğu görülmüştür. Bilirkişi tarafından davacının imzalarını taşıyan bordrolar dikkate alınarak son ücretinin Kasım 2007 ayı bordrosunda gösterildiği gibi aylık brüt 600 TL. olduğunun kabulü ile hesaplamalar yapılmıştır. Mahkemece, bilirkişi tarafından tespit edilen ücret üzerinden yapılan hesaplamalar hükme esas alınmıştır. Ancak taraflar arasında ücret hususu uyuşmazlık konusu olduğundan mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulmuştur. Şöyle ki; daha önce davalı işyeri ile ilgili Dairemizce incelenen dosyalardan da anlaşıldığı üzere gerçek ücret ile bordro ile tahakkuk ettirilen ücret arasında farklılıklar olduğu anlaşılmıştır. ( Yargıtay 9. HD, 28.12.2011 tarih, 2009/37378 E.,2011/50108 K.,Yargıtay 9. HD, 20.02.2012 tarih, 2009/42462 E.,2012/4516 K., Yargıtay 9 HD, 22.02.2012 tarih, 2009/38894 E.,2012/5500 K., Yargıtay 9. HD, 05.03.2012 tarih, 2009/47909 E.,2012/6912 K., Yargıtay 9.HD, 27.4.2012 tarih, 2010/25322 E.,2012/14884 K.) Kaldı ki davacının demir işçisi olarak 10... ay 1 gün toplam hizmeti bulunmakta olup fesih tarihi itibariyle asgari ücretin biraz üzerinde ücret aldığının kabulü de hayatın olağan akışına aykırıdır. Yine davacı tarafından temyiz dilekçesi ekinde ibraz edilen İnşaat Mühendisleri Odası İzmir Şubesi'nin emsal ücret ile ilgili yazısı da davacı iddiasını destekler niteliktedir. Bu nedenlerle, mahkemece, işçinin meslekte geçirdiği süre, işyerinde çalıştığı tarihler, meslek unvanı ve fiilen yaptığı iş bildirilerek sendikalarla, ilgili işçi ve işveren kuruluşlarından fesih tarihi itibari ile emsal ücretin ne olabileceği araştırılarak ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucu gidilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme ile hüküm kurulması hatalıdır. F) Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 30.05.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.