Yargıtay 2. Ceza Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık suçunda 5271 sayılı CMK 280/1de belirtilmeyen bozma kararıyla ilk derece mahkemesine göndermesini hukuka açıkça aykırı ve mahkemeye erişim hakkı ihlali saymıştır.
Özet: İlk derece mahkemesince hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf incelemesinde, Bölge Adliye Mahkemesinin sanık savunmasının huzurda alınmaması gibi usul hukuku aykırılıkları sebebiyle dosyayı duruşma açmaksızın bozmasının, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1. maddesindeki sınırlı hallere aykırı olduğu, bu tür durumlarda yeniden duruşma yaparak hukuka aykırılığı gidermesi gerekirken dosya üzerinden verdiği bozma kararının hukuka aykırı olduğu ve Yargıtay ile Anayasa Mahkemesi içtihatları doğrultusunda hükümsüz sayılması gerektiği belirtilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2025/8131 E.  ,  2025/21319 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/80 E., 2025/442 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafinin temyiz isteminin, sanığın atılı suçu işlemediğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin, 15.11.2022 tarihli ve 2021/778 Esas, 2022/849 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 17.04.2024 tarihli ve 2024/284 Esas, 2024/622 Karar sayılı kararı ile “Olay yeri inceleme raporunda aracın kapı ve camlarında zorlama olmadığı belirtilmesine rağmen mala zarar verme suçundan cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmakla mala zarar verme suçundan sanığın hukuki durumunun yeniden değerlendirilmesi gerektiği ve sanık hakkında mahkumiyet hükmü kurulan ve 5237 sayılı TCK'nun 142/2-h maddesinde düzenlenen nitelikli hırsızlık suçu için ön görülen ceza süresinin asgari haddinin 5 yıl olduğu ve sanığın en azından sorgusunun bizzat huzurda yapılmasının gerektiği, bu hükme aykırı bir şekilde yargılamasının yapıldığı yer mahkemesi dışında alınan savunmaların usulüne uygun alınmış savunma olarak kabul edilmesinin mümkün olmadığı, bu suretle sanığın usulüne uygun yöntem ile savunmaları alınmayarak, 5271 sayılı CMK'nin 147, 191. ve 196. maddelerine muhalefet edildiği, sorgusu için duruşmada kanunen hazır bulunması gereken kişilerden olan sanığın huzurda sorgusu yapılmaksızın karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nun 196/2 ve 289/1-e maddelerine aykırı davranılması” nedenleriyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, hukuka kesin aykırılık hâllerini düzenleyen yine aynı Kanun’un 289. maddesinin 1. fıkrasının (h) bendinde yer alan “hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin" kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine" hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesinin, 17.04.2024 tarihli ve 2024/284 Esas, 2024/622 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Bursa 14. Asliye Ceza Mahkemesinin, 28.11.2024 tarihli ve 2024/382 Esas, 2024/712 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 17. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.