Hırsızlık suçunda Bölge Adliye Mahkemesinin CMK 280/1 istisnaları dışındaki bozma kararlarının hukuka aykırılığı ve görevsiz mahkeme tespiti.
Özet: Hırsızlık suçundan verilen ilk derece mahkemesi hükmüne karşı yapılan istinaf incelemesinde, bölge adliye mahkemesinin sanık hakkında etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için katılanın rızasının sorulmaması ve akıl sağlığı raporu alınmaması gibi usuli eksiklikler nedeniyle verdiği bozma kararlarının, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak belirtilen, duruşma açmaksızın hükmü bozma yetkisi veren hallerden olmaması sebebiyle yasal dayanaktan yoksun olduğu, zira bu tür durumlarda bölge adliye mahkemesinin duruşma açarak hukuka aykırılıkları kendisinin gidermesi gerekirken dosya üzerinden bozma kararı vermesinin usul ve yasaya aykırı olduğu sonucuna varılmıştır.
2. Ceza Dairesi         2025/8315 E.  ,  2025/21318 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2025/774 E., 2025/999 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafinin temyiz isteminin, TCK'nın 145. maddesinin uygulanması gerektiğine, TCK'nın 62. maddesinin uygulanmamasının yerinde olmadığına ve eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Alaşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 03.03.2023 tarihli ve 2022/896 Esas, 2023/212 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık ve müdafinin istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 01.12.2023 tarihli ve 2023/1721 Esas, 2023/4932 Karar sayılı kararı ile “Sanık ...'ın 08/11/2022 tarihinde geceleyin 01.08-0113 saatleri arasında ikametine gizlice girerek 300 TL para, cep telefonu ve bir miktar kıyafeti çaldıktan sonra görüntü kayıtlarından kimliği tespit edilerek yakalanması üzerine çaldığı cep telefonunu kendi rızasıyla kolluk görevlilerine teslim etmek suretiyle sahibine iadesini sağladığı, ancak, çaldığı 300 TL para ile kıyafetlerin bedelinin ödenmemesi nedeniyle bunun kısmi iade niteliği taşıdığı halde, katılandan kısmî iade nedeniyle sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanmasına rızası olup olmadığı hususunun sorulmadığının anlaşılması karşısında, katılan ...'in tekrar ifadesine başvurulmak suretiyle kendisinden kısmi iade nedeniyle sanığın etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmasına muvafakat edip etmediği hususunun sorulmasından sonra kısmi iadeye rızasının bulunduğunu beyan ettiği takdirde sanık hakkında TCK'nın 168/1 madde ve fıkrasında düzenlenen etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması gerektiğinin düşünülmemesi” nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, bozma sonrası Alaşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2024 tarihli ve 2023/1301 Esas, 2024/366 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık ve müdafinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 26.09.2024 tarihli ve 2024/1567 Esas, 2024/3468 Karar sayılı kararı ile “Sanığın Salihli T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu'nda iken ... Hastalıkları hastanesine sevk edildiğinden SEGBİS'de hazır edilemediği, sanığa son sözü sorulduğunda "Akıl sağlığımdan şüpheliyim." şeklinde cevap verdiği anlaşıldığına göre TCK'nın 32. maddesi kapsamında akıl hastalığının olup olmadığı hususunda raporu aldırıldıktan sonra hukuki durumunun tayin ve takdiri gerektiğinin düşünülmemesi ve önceki hüküm sanık lehine bozulduğuna göre bozma sonrası yapılan yargılama giderlerinin sanığa yüklenmesi suretiyle CMK'nın 330. maddesine aykırı davranılması” nedenler ile hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararlarında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine" hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 01.12.2023 tarihli ve 2023/1721 Esas, 2023/4932 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Alaşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 23.02.2024 tarihli ve 2023/1301 Esas, 2024/366 Karar sayılı kararı, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesinin, 26.09.2024 tarihli ve 2024/1567 Esas, 2024/3468 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Alaşehir 2. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.01.2025 tarihli ve 2024/1081 Esas, 2025/47 Karar sayılı kararların hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.