Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık davasında, yasal sınırlamalara aykırı olarak duruşmasız verilen bozma kararının hukuka aykırılığı ve adil yargılanma hakkı ihlali.
Özet: Hırsızlık suçundan verilen mahkumiyet hükmüne yönelik istinaf sürecinde, Bölge Adliye Mahkemesinin, Ceza Muhakemesi Kanununun belirlediği sınırlı durumlar dışında, dosya üzerinden eksik ceza tayini gerekçesiyle bozma kararı vererek ilk derece mahkemesini yeniden hüküm kurmaya yönlendirmesi, yasal yetki aşımı olarak değerlendirilmiştir; zira bu tür bir uygulamanın, ilgili kanun maddelerine, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararlarına göre hukuka ağır aykırılık teşkil ettiği, adil yargılanma hakkını ihlal ettiği ve görevsiz mahkemece verilmiş bir karar niteliğinde olduğu vurgulanmıştır.
2. Ceza Dairesi         2025/8976 E.  ,  2025/21311 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2024/3517 E., 2024/3841 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükmü temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık ve müdafinin temyiz isteminin, eksik ve hatalı inceleme sonucu hüküm kurulduğuna, sanığın hırsızlık kastı ile hareket etmediğine ve şüpheden sanık yararlanır ilkesi gereğince beraat kararı verilmesi gerektiğine yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Eskişehir 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 24.05.2022 tarihli ve 2022/654 Esas, 2022/864 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık ve müdafinin istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 30.05.2023 tarihli ve 2022/2451 Esas, 2023/2141 Karar sayılı kararı ile “Sanığın alınan savunmasında aracın kontak anahtarının üzerinde olduğunu belirttiği, katılan alınan beyanında kontak anahtarının aracın üzerinde olmadığını beyan ettiği, tanık ... beyanında, aracın eşinin üzerinde kayıtlı olduğunu ancak kendisinin kullandığını, olay günü aracın kontak anahtarını aracın üzerinde bırakmadığını, yanına aldığını, aracın yedek anahtarının da bulunmadığını beyan etmesi dikkate alındığında sanığın eyleminin TCK'nın 142/2-d maddesinde belirlenen "haksız yere elde bulundurulan veya taklit anahtarla ya da diğer bir aletle kilit açmak veya kilitlenmesini engellemek suretiyle işlenen hırsızlık" suçunu oluşturduğu ve ek savunma hakkı tanınarak bu suçtan mahkumiyetine hükmolunması gerektiği gözetilmeden, yerinde olmayan gerekçe ile TCK'nın 141/1 maddesi uygulanmak suretiyle eksik ceza tayini” nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine" hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 30.05.2023 tarihli ve 2022/2451 Esas, 2023/2141 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Eskişehir 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 10.10.2023 tarihli ve 2023/1121 Esas, 2023/1281 Karar sayılı kararı, Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesinin, 04.03.2024 tarihli ve 2023/3603 Esas, 2024/910 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Eskişehir 8. Asliye Ceza Mahkemesinin, 14.05.2024 tarihli ve 2024/709 Esas, 2024/713 Karar sayılı kararların hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık ve müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 15. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.