hırsızlık suçundan istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesinin cmk 280/1(e) ve (f) bentlerinde sayılmayan nedenlerle verdiği bozma kararının hukuka aykırı ve hükümsüz sayılması ile temyiz hakkına etkisi.

Hırsızlık suçundan istinaf incelemesinde Bölge Adliye Mahkemesinin CMK 280/1(e) ve (f) bentlerinde sayılmayan nedenlerle verdiği bozma kararının hukuka aykırı ve hükümsüz sayılması ile temyiz hakkına etkisi.

Özet: Bu karar, Bölge Adliye Mahkemesinin, Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1. maddesinin (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak belirtilen durumlar dışında, ilk derece mahkemesi hükmünü duruşma açmaksızın bozma kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu ve davanın yeniden görülmesi için duruşma açılması gerektiğini vurgulamakta; yasal dayanağı bulunmayan bu tür bozma kararlarının, buna istinaden verilen hükümlerin görevsiz mahkemece kurulmuş sayılması nedeniyle geçersiz olduğunu ve hukuka aykırılığın, anayasal temyiz hakkını etkileyecek derecede ağır bir hata olduğunu içtihat ve kanuni dayanaklarla açıklamaktadır.

2. Ceza Dairesi 2025/9645 E. , 2025/21304 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2024/3269 E., 2025/162 K.

SUÇ : Hırsızlık

HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma

İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:

5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafinin temyiz isteminin, sanığın suç işleme kastı olmadığına, eksik inceleme ile hüküm kurulduğuna ve lehe indirim maddelerinin uygulanmadığına yönelik olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Şuhut Asliye Ceza Mahkemesinin, 11.01.2023 tarihli ve 2022/386 Esas, 2023/14 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik sanık müdafinin ve O yer Cumhuriyet savcısının istinaf istemleri üzerine yapılan inceleme neticesinde, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 10.01.2024 tarihli ve 2023/2046 Esas, 2024/148 Karar sayılı kararı ile “...Dairemizce de benimsenen Yargıtay 2. Ceza Dairesinin 2017/2951 Esas sayılı ilamında da belirtildiği üzere; sanığın olay günü mağdurun ikametinden ayrılırken mağdura ait av tüfeği ve bisikletini aldığı, olay sonrasında sanığın, mağdura ait av tüfeğini attığı yeri kolluk kuvvetlerine gösterip rızaen iadesini sağladığı, ancak mağdura ait bisikletin sanığın ikametinin karşısındaki etrafı duvarla çevrili bahçede bulunduğu, somut olayda sanık tarafından mağdura ait av tüfeğini attığı yeri kolluk kuvvetlerine göstermek suretiyle rızaen iadesini sağlamasının kısmi iade niteliğinde olduğu, hal böyle iken sanık hakkında, vefat eden mağdurun mirasçılarına somut olayda gerçekleşen kısmi iade nedeniyle 5237 sayılı TCK’nun 168/1-4 maddesinin uygulanmasına rızalarının olup olmadığı sorulmadan, mağdurun öldüğü gerekçesiyle lehe olan TCK’nun 168/1-4 maddesinin uygulanmaması ve TCK'nun 142. maddesine eklenen 4. fıkra gereğince “Hırsızlık suçunun işlenmesi amacıyla konut dokunulmazlığının ihlâli veya mala zarar verme suçunun işlenmesi halinde, bu suçlardan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılabilmesi için şikayet aranmaz” hükmü gereği, hırsızlık suçu ile birlikte işlenen konut dokunulmazlığının ihlali suçunun şikâyete tabi olmadığı, 5237 sayılı TCK'nun 142/4. maddesi uyarınca şikâyete tabi olmayan konut dokunulmazlığının ihlali suçundan şikâyet yokluğu nedeniyle düşme kararı verilerek eksik ceza tayini,...” nedeniyle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,

Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesinin, 10.01.2024 tarihli ve 2023/2046 Esas, 2024/148 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Şuhut Asliye Ceza Mahkemesinin, 29.05.2024 tarihli ve 2024/39 Esas, 2024/200 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;

5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,

Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 01.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.